سونا اراوغلو که در سال ۱۹۹۴ ناچار به ترک آمد (دیاربکر) شده بود، سالها بعد به این شهر بازگشت و حالا از یکسو زبان مادریاش را که در دهه ۹۰ نتوانسته بود بیاموزد، فرا میگیرد و از سوی دیگر، در کارگاه شمعسازی که اداره آن را بر عهده گرفته است، با تولید طبیعی و کار دست به زندگی خود ادامه میدهد.
سونا اراوغلو، دانشآموخته رشته صنایعدستی سنتی است و به مدت دو سال آموزش مربیگری استادکار ارائه داده است. او دوران کودکی خود را در محله سورِ آمد سپری کرد. سونا اراوغلو در سال ۱۹۹۴، زمانی که ۱۴ سال داشت، بهدلیل فشارها ناچار شد همراه با خانوادهاش به ازمیر مهاجرت کند. سونا اراوغلو که در آن دوره بهدلیل فشارهای اعمالشده بر زبان کردی نتوانسته بود زبان مادریاش را بیاموزد، سالها بعد با شرکت در دورههای زازاکی، زبان مادری خود را آموخت. او در مدتی که در ازمیر زندگی میکرد، در کلاسهای آنلاین زازاکی شرکت کرد و پس از ۲۸ سال، پنج سال پیش به آمد بازگشت. سونا اراوغلو با شرکت در کارگاههای زازاکی که شهرداری کلانشهر آمد در مرکز کنگره چاندآمد برگزار میکرد، زبان مادری خود را در آنجا آموخت.
حتی در خانهمان هم نمیتوانستیم به زبان کُردی صحبت کنیم
سونا اراوغلو که در دوره ممنوعیت عملی صحبتکردن به زبان کردی زندگی در ازمیر را آغاز کرده بود، گفت بدون آنکه بتواند به زبان مادری خود صحبت کند، بزرگ شده است. سونا اراوغلو گفت: «بهعنوان کسی که دهه ۹۰ را تجربه کرده است، در آن دوره صحبتکردن به زبان مادریمان عملاً ممنوع بود. حتی در داخل خانهمان نیز زازاکی صحبت نمیشد. پدرم بهدلیل کارش اغلب نمیتوانست کنار ما باشد. مادرم نیز چون میترسید، با ما به زبان خودمان، یعنی زازاکی، صحبت نمیکرد.»
به خاطر هویت کُردی تحقیر میشدیم
سونا اراوغلو با بیان اینکه بهدلیل فشارها تنها با زبان ترکی بزرگ شدند و هنوز هم فقدان و کمبود ناشی از آن را احساس میکند، گفت: «زبان مادریمان به کنار، حتی بهدلیل اینکه نمیتوانستیم ترکی را بهدرستی صحبت کنیم نیز مورد قضاوت قرار میگرفتیم. با جملاتی مانند “هنوز نمیتوانی ترکی صحبت کنی، آنوقت به اینجا آمدهاید” روبهرو میشدیم. افزون بر این، کسانی که این حرفها را میزدند، افراد نزدیک به ما، یعنی همسایههایمان بودند. در کوچکترین بحث یا اختلافی، این موضوع را به رخمان میکشیدند و بهدلیل هویتمان تحقیر میشدیم.»
اداره کارگاه شمعسازی را بر عهده گرفت
سونا اراوغلو دو سال پیش اداره کارگاه شمعسازی را که در آن شروع به کار کرده بود، بر عهده گرفت. او با ادامه تولید شمع، محصولاتی از انواع مختلف مانند موم سویا، شمع ژلهای، موم زنبورعسل، پارافین و موم نارگیل تهیه میکند. سونا اراوغلو با بیان اینکه بهویژه شمعهای دارای ترکیبات طبیعی را ترجیح میدهد، گفت دلیل این انتخاب هم اهمیتدادن به سلامت انسان و هم حساسیتی است که در گذشته نسبت به بو داشته است. سونا اراوغلو با بیان اینکه در کارگاه، علاوه بر تولید شمع، میخواهد با دسترنج خود محصولات دیگری نیز تولید کند، گفت: «گردنبند، دستبند و پابند میسازم و با هنر سوختنگاری روی چوب، روی کندهها و قطعات چوب، عبارتها، نامها و عنوانها را حک میکنم.»
باید امکانات بیشتری در اختیار زنان قرار گیرد
سونا اراوغلو با بیان اینکه در کارگاه خود به زنان آموزش میدهد، گفت کار و تلاش زنان دیده نمیشود. سونا اراوغلو با تأکید بر اینکه زنان باید در فرایندهای تولید بیشتر حمایت شوند، گفت: «زنانی که به اینجا میآیند و آموزش میبینند، در خانههایشان شمع میسازند و میفروشند. این موضوع برای من بسیار ارزشمند است. به این شکل بر زندگی افرادی تأثیر میگذارم و زنانی که برای آموزش میآیند، درآمد خود را با شمعسازی در خانه به دست میآورند. باور دارم زنانی که از آغاز پیدایش خود همواره با کار دست چیزی تولید کردهاند، اگر به آنان فرصت داده شود، میتوانند به جایگاههای بسیار بهتری برسند. میتوان برای زنان پلتفرمهایی ایجاد کرد. میتوان فضایی فراهم کرد که زنان در آن دسترنج خود را به نمایش بگذارند. باید امکانات بیشتری در اختیار زنان قرار گیرد. تلاش زنان باید دیده شود و کارهایی که انجام میدهند، بیپاداش نماند.»
نظر شما