به گزارش کردپرس، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان روز ۷ آگوست ۲۰۲۶ توافقنامهای موسوم به «پیمان مکه» را برای ایجاد سازوکار دفاعی مشترک میان سه کشور امضا کردند.
رجب طیب اردوغان در قالب یک سفر کاری یکروزه وارد فرودگاه بینالمللی ملک عبدالعزیز جده شد و پس از استقبال مقامهای سعودی، از راه زمینی به مکه رفت.
رئیسجمهوری ترکیه در آغاز برنامههای خود با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، دیدار کرد. هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی این کشور، امرالله ایشلر، سفیر ترکیه در ریاض و حسن دوغان، رئیس دفتر ویژه ریاستجمهوری، در این دیدار حضور داشتند.
پس از رایزنیهای دوجانبه، اردوغان، محمد بن سلمان و شهباز شریف توافقنامه دفاعی سهجانبه ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان را امضا کردند.
حمله به یک کشور، حمله به همه طرفها تلقی میشود
بر اساس اطلاعات منتشرشده در رسانههای ترکیه، مهمترین بند «پیمان مکه» بر اصل دفاع جمعی استوار است؛ به این معنا که هرگونه حمله به یکی از سه کشور عضو، حمله به تمامی اعضای توافق تلقی خواهد شد.
هدف این توافق، افزایش هماهنگیهای امنیتی و دفاعی، تقویت بازدارندگی مشترک و ایجاد سازوکاری برای مقابله با تهدیدهای منطقهای اعلام شده است. بااینحال، جزئیات کامل توافق از جمله شیوه اجرای تعهد دفاع مشترک، ساختار احتمالی هماهنگی نظامی و مدت اعتبار آن هنوز بهطور عمومی منتشر نشده است.
زمینههای شکلگیری ائتلاف سهجانبه
گمانهزنیها درباره تشکیل یک همکاری راهبردی میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان از ماهها پیش در رسانههای منطقه مطرح بود. تحولات خاورمیانه، جنگ غزه و افزایش تنش میان ایالات متحده و ایران از عواملی عنوان شدهاند که رایزنیهای امنیتی میان این سه کشور را سرعت بخشیدهاند.
در این دوره، پاکستان برای میانجیگری و پایاندادن به جنگ میان آمریکا و ایران تلاش کرده و ترکیه نیز در مذاکرات مربوط به توقف جنگ غزه و دستیابی به یک راهحل سیاسی نقش دیپلماتیک بر عهده گرفته است.
عربستان سعودی و پاکستان پیشتر در سال ۲۰۲۵ نیز یک توافق دفاعی دوجانبه اعلام کرده بودند. برخورداری پاکستان از سلاح هستهای، اهمیت آن توافق را افزایش داده بود؛ بااینحال، تاکنون اعلام نشده است که آیا پیمان سهجانبه جدید شامل نوعی تضمین هستهای نیز خواهد بود یا صرفاً همکاریهای متعارف دفاعی، اطلاعاتی و امنیتی را در بر میگیرد.
امضای پیمان مکه میتواند نقطه آغاز شکلگیری یک محور امنیتی جدید میان آنکارا، ریاض و اسلامآباد باشد؛ محوری که دامنه جغرافیایی آن از شرق مدیترانه و خلیج فارس تا جنوب آسیا امتداد دارد و ممکن است بر موازنههای سیاسی و امنیتی منطقه تأثیر بگذارد.
نظر شما