به گزارش کردپرس، روند صلح و جامعه دموکراتیک که با ابتکار عبدالله اوجالان آغاز شده، بر اثر اختلافها درباره متن قانون چارچوب با مرحلهای بحرانی روبهرو شده است. منابع مطلع مدعیاند حزب عدالت و توسعه (AKP) در روزهای اخیر سیاست وقتکشی را در پیش گرفته و میکوشد روند را بهصورت یکجانبه مدیریت کند.
به گفته این منابع، در امرالی بر سر چارچوب کلی قانون توافق شده بود؛ اما در توضیح شفاهی مقامهای دولتی، برخی از بخشهای مورد توافق تغییر داده شده و از محتوای اصلی خود فاصله گرفتهاند.
چهار ماه تأخیر در ارائه پیشنویس
به نوشته خبرگزاری کُردی ولات به نقل از منابع نزدیک به روندصلح، گفتوگوها درباره پیشنویس قانون چارچوب از ماه می ۲۰۲۶ متوقف مانده است. مطابق توافق میان عبدالله اوجالان و دولت، قرار بود چهار ماه پیش پیشنویس قانون در اختیار هیئت امرالی دم پارتی قرار گیرد و پس از مذاکره میان این حزب و مقامهای دولتی، متن نهایی آماده شود.
منابع میگویند با وجود گذشت چند ماه، AKP همچنان پیشنویس را به دم پارتی تحویل نداده و این مسئله مانع پیشرفت روند شده است. به ادعای این منابع، پس از آن نیز نزدیک به دو ماه امکان دیدار با اوجالان فراهم نشد. همزمان با افزایش نگرانیها درباره توقف روند، درهای زندان امرالی بار دیگر گشوده شد و هیئت دم پارتی روز ۲۰ جولای با اوجالان دیدار کرد. به گفته منابع مطلع، این دیدار پنج ساعت طول کشید و علاوه بر هیئت دم پارتی و دبیرخانه اوجالان، هیئتی گسترده از مقامهای دولتی نیز در آن حضور داشت.
توافق بر سر چارچوب کلی قانون
منابع نزدیک به مذاکرات میگویند در دیدار ۲۰ جولای، تمام موضوعات مرتبط با پیشنویس قانون چارچوب بهتفصیل بررسی شد. آنان همچنین مدعیاند هیئت دولتی در دوره دوماههای که دیدارهای عمومی با اوجالان انجام نمیشد، چندین بار با او گفتوگو کرده بود.
یکی از منابع گفت: «پس از گفتوگوهای نهایی، توافقی حاصل شد. بر اساس این توافق، باید قانونی تصویب شود که راه را برای مشارکت سیاسی تمامی افرادی که با PKK ارتباط داشتهاند باز کند و زمینه حل مسئله کرد و دموکراتیکسازی ترکیه را فراهم آورد.»
پیشنویس باید به دم پارتی ارائه میشد
به گفته منابع، قرار بود پیشنویس قانون ظرف دو یا سه روز پس از دیدار امرالی به دم پارتی تحویل داده شود. دم پارتی نیز پیشنویس جداگانهای آماده کرده بود و قرار بود دو متن در جریان مذاکرات بررسی و پیشنویس نهایی قانون چارچوب تدوین شود: «قرار بود متن نهایی بر این اساس به مجلس ارائه شود؛ اما با وجود گذشت بیش از یک هفته، پیشنویس هنوز در اختیار دم پارتی قرار نگرفته است.»
ارائه شفاهی بخشهایی از پیشنویس
منابع مطلع اعلام کردند پس از دیدار ۲۰ حولای، جلسهای با مقامهای دولتی و مسئولان AKP برگزار شد؛ اما در این جلسه نیز نسخه مکتوب پیشنویس در اختیار هیئت دم پارتی قرار نگرفت و تنها بخشهایی از آن بهصورت شفاهی توضیح داده شد. به گفته آنان، دم پارتی ایرادها و ملاحظات خود را درباره بخشهای اعلامشده مطرح و تأکید کرده است که این رویکرد را درست نمیداند.
«چارچوب اعلامشده با توافق اوجالان مطابقت ندارد»
منابع نزدیک به روند، چارچوب شفاهی ارائهشده به دم پارتی را «بسیار مسئلهدار» توصیف کردند و گفتند: «در امرالی بر سر یک چارچوب مشخص توافق شد؛ اما در توضیحات شفاهی مقامها مشاهده کردیم برخی ابعاد آن تغییر شکل داده و از محتوای واقعی توافق دور شدهاند.» بر اساس اطلاعات این منابع، هیئت دم پارتی این رویکرد را رد کرده و خواستار آن شده است که پیشنویس از طریق مذاکره و مطابق توافق حاصلشده در امرالی تهیه شود.
روند در وضعیت انتظار قرار گرفته است
منابع اعلام کردند همچنان منتظرند هیئتی از طرف دولت با هیئت دم پارتی دیدار کند تا پیشنویسهای موجود مورد مذاکره قرار گیرند و متن نهایی قانون چارچوب نوشته شود. به گفته آنان، پس از انتقال اعتراضها و ملاحظات دم پارتی به هیئت مربوطه، تاکنون پاسخی دریافت نشده است. یکی از منابع گفت: «روند در مرحلهای حساس قرار دارد. تحولات سیاست داخلی و خارجی نیز روشن است. هر اندازه این وضعیت طولانیتر شود، مخاطرات افزایش مییابد و احتمال آسیب دیدن روند بیشتر میشود.»
هشدار درباره اقدام یکجانبه دولت
منابع نزدیک به مذاکرات از ارائه نشدن پیشنویس و احتمال ایجاد تغییرات خارج از توافق امرالی ابراز نگرانی کردند و گفتند: «اگر دولت بخواهد با رویکردی یکجانبه این پیشنویس را مستقیماً به مجلس بفرستد، اقدامی بسیار خطرناک خواهد بود و آسیب بزرگی به روند وارد خواهد کرد.» آنان افزودند روندهایی از این دست باید بر پایه توافق، عقل مشترک و همکاری مدیریت شوند و اقدامات یکجانبه میتوانند مخاطراتی جبرانناپذیر ایجاد کنند. به گفته منابع، این حساسیتها با طرفهای مخاطب نیز در میان گذاشته شدهاند.
«طرف کرد به الزامات توافق عمل میکند»
منابع گفتند عبدالله اوجالان توافق حاصلشده را دریچهای برای حل مسئله کرد و دموکراتیکسازی ترکیه میداند و طرف کرد نیز به همین دلیل با حساسیت به روند نزدیک شده و الزامات آن را اجرا میکند. بااینحال، آنان تأکید کردند این رویکرد مسئولانه به معنای پذیرش اقدامات یکجانبه نیست و دولت و مقامهای مسئول نیز باید به توافق پایبند بمانند.
انتقاد از آنچه «جنگ روانی رسانهای» خوانده شد
منابع نزدیک به روند همچنین رسانههای نزدیک به دولت را به انتشار هدفمند مطالبی درباره قانون چارچوب متهم کردند و گفتند: «هر روز اطلاعاتی درباره پیشنویس قانون منتشر میشود. این اخبار خودبهخود شکل نمیگیرند، بلکه آگاهانه و برنامهریزیشده برای ایجاد دستور کار و شکل دادن به ذهنیت عمومی منتشر میشوند.» به گفته آنان، برخی موضوعاتی که دولت قصد دارد خارج از توافق در قانون بگنجاند، ابتدا از طریق رسانهها وارد دستور کار عمومی میشوند. این منابع خواستار کنار گذاشتن چنین رویکردی شدند و تأکید کردند روندی مهم برای حل مسئله کرد و دستیابی به صلح در ترکیه و خاورمیانه در جریان است و نباید قربانی محاسبات سیاسی کوتاهمدت شود.
نظر شما