به گزارش کردپرس،  تحولات یک سال گذشته نشان می‌دهد پ‌. ک‌. ک وارد یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ خود شده است؛ مرحله‌ای که با عقب‌نشینی از ترکیه و سوریه، کاهش نفوذ منطقه‌ای و تلاش برای بازتعریف جایگاه سیاسی و نظامی این گروه همراه شده است. هم‌زمان، توافق میان نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) و دمشق، فشارهای ترکیه و کاهش حمایت آمریکا، آینده پروژه سیاسی کردها در شمال سوریه را با ابهام روبه‌رو کرده است.
پس از فراخوان عبدالله اوجالان در سال ۲۰۲۵ برای خلع سلاح و انحلال پ‌ک‌ک، این گروه آتش‌بسی یک‌جانبه با ترکیه اعلام کرد و بخشی از نیروهای خود را از خاک ترکیه خارج کرد. در ادامه نیز ده‌ها عضو پ‌ک‌ک در چارچوب توافق میان SDF و دولت سوریه، شمال سوریه را ترک کرده و به کوه‌های قندیل بازگشتند.
پ‌ک‌ک طی بیش از یک دهه جنگ سوریه توانسته بود برای نخستین‌بار نوعی حوزه نفوذ پایدار در شمال و شرق سوریه ایجاد کند. یگان‌های مدافع خلق (YPG) پس از عقب‌نشینی نیروهای بشار اسد از مناطق کردنشین در سال ۲۰۱۲ کنترل شهرهای مهم کردی را در دست گرفتند و بعدتر در قالب SDF به متحد اصلی آمریکا در جنگ علیه داعش تبدیل شدند.
اما اکنون این موقعیت به‌طور جدی تضعیف شده است. توماس مک‌گی، پژوهشگر مسائل کردی در مؤسسه دانشگاهی اروپا، می‌گوید: «پ‌ک‌ک و نیروهای وابسته به آن در سوریه بخش بزرگی از نفوذ میدانی، زیرساخت‌ها و اهرم‌های فشار خود را از دست داده‌اند.» او تأکید می‌کند این وضعیت باعث کاهش شدید نفوذ کردها در تعامل با دیگر بازیگران سوری و همچنین در سطح بین‌المللی شده است.
دولت احمد الشرع اگرچه برخی حقوق فرهنگی و زبانی کردها را به رسمیت شناخته و مسیر اعطای تابعیت به هزاران کرد بدون شناسنامه را باز کرده، اما با هرگونه خودمختاری سیاسی یا فدرالیسم مخالفت کرده است.
اردم اوزان، دیپلمات پیشین ترکیه در خاورمیانه در این‌باره می‌گوید: «قدرت چانه‌زنی کردها در سوریه با از دست رفتن کنترل سرزمینی و کاهش حمایت بین‌المللی به‌شدت کاهش یافته و دمشق اکنون از موضع قدرت مذاکره می‌کند.» به گفته او، دولت سوریه احتمالاً تنها به «تمرکززدایی محدود» تن خواهد داد، نه خودمختاری واقعی.
بر اساس توافق ۱۸ ژانویه، SDF پذیرفت نهادهای نظامی و اداری خود در استان حسکه را در ساختار دولت سوریه ادغام کند که عملاً به معنای پایان پروژه «اداره خودگردان» در شمال سوریه تلقی می‌شود، هرچند روند اجرای آن همچنان با اختلاف و توقف روبه‌رو است.
هم‌زمان، آمریکا نیز نشانه‌هایی از فاصله گرفتن از SDF بروز داده است. تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در سوریه، اعلام کرده مأموریت اصلی SDF به‌عنوان نیروی ضد داعش «تا حد زیادی پایان یافته است»؛ موضعی که از کاهش حمایت واشنگتن از متحد دیرینه خود حکایت دارد.
در ترکیه نیز روند صلح هنوز وارد مرحله عملی نشده است. نازان بدیرخان‌اوغلو، استاد دانشگاه خاویر و پژوهشگر مسائل کردی، می‌گوید: «دولت ترکیه این روند را نه به‌عنوان فرایند دموکراتیزاسیون، بلکه به‌عنوان پروژه خلع سلاح می‌بیند؛ پروژه‌ای که می‌تواند به اردوغان در انتخابات آینده کمک کند.»
او همچنین تأکید می‌کند که با وجود انتظارات بالا، دولت ترکیه هنوز «هیچ اقدام ملموسی مانند آزادی زندانیان سیاسی» انجام نداده است.
تحلیلگران معتقدند آنکارا تحولات اخیر سوریه را نشانه موفقیت راهبرد فشار امنیتی خود علیه پ‌ک‌ک می‌داند. اردوغان نیز بارها خواسته‌های کردها برای فدرالیسم در سوریه را رد کرده و آن را «رویایی خام» توصیف کرده است.
در همین حال، احتمال انجام عملیات نظامی جدید ترکیه علیه نیروهای کردی سوریه همچنان مطرح است؛ به‌ویژه اگر روند ادغام SDF و دمشق شکست بخورد. اوزان می‌گوید: «ترکیه انگیزه‌های قدرتمندی؛ از ملاحظات امنیتی و سیاست داخلی گرفته تا پیام‌رسانی منطقه‌ای برای گسترش عملیات نظامی دارد.»
کارشناسان هشدار می‌دهند که پ‌ک‌ک در مرحله جدید احتمالاً از یک بازیگر منطقه‌ای با نفوذ گسترده به سازمانی تدافعی‌تر و پراکنده‌تر تبدیل خواهد شد. اوزان معتقد است: «پ‌ک‌ک مقاوم است، اما از دست دادن پایگاه سوریه این گروه را به سمت انقباض راهبردی سوق می‌دهد و اولویت آن اکنون بقا خواهد بود.»
او همچنین هشدار می‌دهد که در چنین شرایطی احتمال افزایش حملات نامتقارن یا ظهور شاخه‌های منشعب وجود دارد: «وقتی گروه‌های مسلح تحت فشار قرار می‌گیرند، ممکن است برای اثبات موجودیت خود به اقدامات پرتنش‌تر روی بیاورند.»
توماس مک‌گی نیز می‌گوید اگر توافق ادغام در سوریه شکست بخورد، احتمال دارد گروه‌های نزدیک به پ‌ک‌ک به جنگ‌های نامنظم و زیرزمینی علیه نیروهایی که آن‌ها را «اشغالگر» می‌دانند، روی آورند.
با این حال، بسیاری از ناظران فروپاشی کامل پ‌ک‌ک را بعید می‌دانند. اوزان می‌گوید: «انحلال کامل چندان محتمل نیست؛ جنبش‌هایی مانند پ‌ک‌ک معمولاً تغییر شکل می‌دهند، نه اینکه کاملاً ناپدید شوند.»
نازان بدیرخان‌اوغلو نیز معتقد است جنبش کردی پیش‌تر نیز دوره‌های سختی را پشت سر گذاشته و همواره «چشم‌اندازی بلندمدت» داشته است. به گفته او، این جنبش به‌جای پذیرش شکست، تلاش کرده اشکال مختلف مقاومت سیاسی و اجتماعی را ادامه دهد.
در مجموع، تحولات کنونی بیش از آنکه پایان کامل پ‌.ک‌. ک یا جنبش کردی باشد، نشانه پایان یک مرحله و آغاز مرحله‌ای تازه در معادلات کردها در ترکیه، سوریه و منطقه ارزیابی می‌شود.

روزنامه نشنال