به گزارش کردپرس،  بازگشایی گذرگاه مرزی «الیعروبیه ـ تل‌کوجر» در سوریه و «ربیعه» در عراق، پس از بیش از ۱۰ سال تعطیلی، امیدها برای احیای تجارت میان دو کشور را افزایش داده است. این گذرگاه که از سال ۲۰۱۴ و پس از تسلط داعش بر مناطق مرزی بسته شده بود، اکنون دوباره فعالیت خود را آغاز کرده و کامیون‌های تجاری از آن عبور می‌کنند.
مقام‌های سوری و عراقی می‌گویند این مسیر می‌تواند به یکی از مهم‌ترین راه‌های تجاری در شمال‌شرق سوریه تبدیل شود؛ به‌ویژه اگر امنیت و ثبات منطقه حفظ شود.
ماهر الشعار، مدیر گذرگاه الیعروبیه، به «آمارجی» گفت که تبادل تجاری میان دو کشور آغاز شده و کامیون‌های حامل کالا به‌صورت رسمی وارد سوریه می‌شوند. او گفت بازگشایی این گذرگاه بخشی از تلاش مشترک دمشق و بغداد برای تقویت همکاری‌های اقتصادی است.
به گفته الشعار، فعال شدن این مسیر می‌تواند بازارهای محلی را تقویت کند و ورود کالاهای اساسی مانند مواد غذایی و مصالح ساختمانی را آسان‌تر سازد. او همچنین تأکید کرد که بخش کشاورزی، به‌ویژه تولید گندم و جو، از این تحول سود خواهد برد. به باور او، بازگشایی گذرگاه همچنین می‌تواند قاچاق کالا را کاهش دهد و تجارت را به مسیرهای قانونی بازگرداند.
روابط اقتصادی سوریه و عراق پیش از جنگ
پیش از آغاز جنگ سوریه در سال ۲۰۱۱، عراق یکی از مهم‌ترین بازارهای صادراتی سوریه بود. محصولات کشاورزی، پارچه، مصالح ساختمانی و کودهای شیمیایی سوریه به عراق صادر می‌شد و سرمایه‌گذاران عراقی نیز میلیاردها دلار در پروژه‌های صنعتی و حمل‌ونقل سوریه سرمایه‌گذاری کرده بودند.
اما با آغاز جنگ داخلی، این روابط اقتصادی به‌شدت آسیب دید. محمد عبدالکریم، کارشناس اقتصادی، می‌گوید تجارت میان دو کشور متوقف نشد، بلکه به شکل غیررسمی ادامه پیدا کرد و از کنترل دولت‌ها خارج شد.
او توضیح داد که عراق در سال‌های اخیر برای تأمین کالاهای مورد نیاز خود بیشتر به ایران وابسته شده است. عبدالکریم همچنین گفت توقف صادرات نفت اقلیم کردستان عراق از مسیر ترکیه، میلیاردها دلار خسارت به بغداد وارد کرده است.
به گفته او، سوریه اکنون می‌تواند به یک مسیر مهم برای صادرات نفت عراق تبدیل شود. این مسیر زمینی که بیش از ۶۰۰ کیلومتر طول دارد، می‌تواند تجارت میان دو کشور را دوباره فعال کند و به اقتصاد منطقه کمک کند.
مشکلات بانکی و زیرساختی
عبدالکریم مهم‌ترین مشکل تجارت میان سوریه و عراق را نبود یک نظام بانکی منظم دانست. او گفت در سال‌های گذشته، با بسته بودن گذرگاه‌ها، بازرگانان مجبور شدند از شبکه‌های مالی غیررسمی استفاده کنند.
به گفته او، بغداد و دمشق باید یک توافق بانکی مشترک ایجاد کنند تا مبادلات مالی به‌صورت رسمی و شفاف انجام شود.
او همچنین تأکید کرد که زیرساخت‌های سوریه برای گسترش تجارت نیاز به بازسازی جدی دارد. جاده‌ها، بنادر و انبارهای ذخیره‌سازی در بندرهای طرطوس و لاذقیه باید نوسازی شوند. علاوه بر این، سوریه اکنون با رقابت شدید کالاهای ایرانی در بازار عراق روبه‌رو است و بازگشت کالاهای سوری به این بازار آسان نخواهد بود.
بحران سوخت و تورم در شمال‌شرق سوریه
گزارش‌ها نشان می‌دهد بخش انرژی عامل اصلی افزایش تورم در سوریه است و مناطق شمال‌شرقی بیشترین آسیب را دیده‌اند.
در استان حسکه، کمبود سوخت باعث شده قیمت گازوئیل حدود ۶۵ درصد افزایش پیدا کند. عبدالکریم می‌گوید افزایش قیمت سوخت، هزینه کشاورزی، حمل‌ونقل، نانوایی‌ها و نگهداری مواد غذایی را بالا برده و در نتیجه قیمت بیشتر کالاها افزایش یافته است.
او معتقد است مسیر زمینی کوتاه میان ربیعه و حسکه می‌تواند انتقال سوخت به شمال‌شرق سوریه را آسان‌تر کند و بخشی از فشار اقتصادی را کاهش دهد.
اقتصاد غیررسمی و بحران ارز
بحران اقتصادی سوریه در بازار ارز نیز دیده می‌شود. اکنون اختلاف قابل توجهی میان نرخ رسمی دلار و نرخ بازار آزاد وجود دارد.
عبدالکریم می‌گوید بخش بزرگی از تجارت میان سوریه و عراق خارج از آمار رسمی انجام می‌شود. به گفته او، در حالی که آمار رسمی حجم تجارت را حدود ۸۵ میلیون دلار اعلام می‌کند، برآوردهای واقعی رقم‌هایی نزدیک به سه میلیارد دلار را نشان می‌دهد.
او تأکید کرد که رسمی شدن تجارت می‌تواند هزینه حمل‌ونقل را کاهش دهد و به اقتصاد منطقه کمک کند. با این حال، آثار اقتصادی بازگشایی گذرگاه احتمالاً طی چند ماه آینده مشخص خواهد شد.
فرصت‌ها و چالش‌های پیش‌رو
سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد، با کاهش بخشی از تحریم‌ها و وعده سرمایه‌گذاری خارجی، فرصت تازه‌ای برای بهبود اقتصاد خود پیدا کرده است. با این حال، بسیاری از این وعده‌ها هنوز عملی نشده‌اند و مشکلاتی مانند ضعف قوانین اقتصادی و نبود تضمین کافی برای سرمایه‌گذاران همچنان پابرجاست.
عبدالکریم هشدار داد که جاده‌های سوریه برای حجم بالای تردد کامیون‌ها آماده نیستند. او همچنین گفت تعرفه‌های بسیار بالا در گذرگاه‌های مرزی می‌تواند مشکلات جدیدی ایجاد کند.
با وجود این چالش‌ها، گذرگاه الیعروبیه ـ ربیعه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجاری میان سوریه و عراق تبدیل شود و نقش مهمی در احیای اقتصاد دو کشور داشته باشد