به گزارش کردپرس، دو هفته پرتنش گذشته باعث شد نیروهای تحت رهبری کردها در سوریه، که روزگاری اصلیترین شریک نظامی آمریکا در مقابله با داعش بودند، از قدرت سقوط کنند، زیرا واشنگتن حمایت خود را به دولت تازه تأسیس دمشق تغییر داد. کارشناسان معتقدند نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) در مذاکرات با دولت جدید دمشق دچار خطای محاسباتی شدند و تصور کردند در صورت بروز درگیری نظامی، واشنگتن همچون گذشته از آنها حمایت خواهد کرد.
با این حال، درگیریهای شدید در شهر حلب از ششم ژانویه آغاز شد و ارتش آمریکا مداخله نظامی نکرد و تمرکز خود را بر میانجیگری برای آتشبس گذاشت. تا روز چهارشنبه، آتشبس برقرار بود و SDF به توافقی تن داد که عملاً پایان نقش مستقل آنها را رقم زد.
الهام احمد، مقام ارشد اداره خودگردان کردهای شمال و شرق سوریه، روز سهشنبه به خبرنگاران گفت که درخواستهای آنها برای مداخله ائتلاف به رهبری آمریکا علیه داعش «بیپاسخ مانده است».
تحلیلگران پیشتر نسبت به این وضعیت هشدار داده بودند. نوح بونسِی، مشاور ارشد سازمان بینالمللی بحران، گفت: «مدتهاست مشخص بود که آمریکا دمشق را به عنوان شریک استراتژیک بالقوه میبیند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از دولت موقت احمد الشرع، رهبر سابق شورشیان که در دسامبر ۲۰۲۴ جایگزین بشار اسد شد، به شدت حمایت کرده است. سوریه تحت رهبری الشرع، به ائتلاف جهانی علیه داعش پیوسته است. نماینده آمریکا در سوریه، تام باراک، روز سهشنبه در بیانیهای گفت نقش SDF به عنوان اصلیترین نیروی ضد داعش «تا حد زیادی منقضی شده است» و دولت جدید «آماده و قادر به بر عهده گرفتن مسئولیتهای امنیتی» است.
ارتش آمریکا نیز روز چهارشنبه اعلام کرد که انتقال زندانیان داعش از شمال شرق سوریه به تأسیسات امن در عراق آغاز شده است.
توقف مذاکرات و آغاز درگیریها
در مارس ۲۰۲۵، الشرع و مظلوم عبدی، فرمانده SDF، توافق کردند که دهها هزار نیروی SDF به ارتش جدید ادغام شوند و دولت کنترل نهادهای کلیدی در شمال شرق، از جمله گذرگاههای مرزی، میادین نفتی و بازداشتگاههای داعش را به دست گیرد. اما ماهها مذاکرات تحت میانجیگری آمریکا برای اجرای این توافق به بنبست رسید.
مقامات دولت سوریه، رهبری شکسته و خواستههای حداکثری SDF را عامل توقف مذاکرات دانستند. ابراهیم علبی، سفیر سوریه در سازمان ملل، گفت که عبدی در چند مورد با پیشنهادات موافقت کرد اما رهبران سختگیرتر گروه آنها را رد کردند.
الهام احمد هم دولت دمشق را به طفره رفتن از جلسات متهم کرد و گفت تنها به دلیل فشار آمریکا امکان برگزاری مذاکرات فراهم شد.
اختلافات عمده بر سر آینده ساختار حکومتی سوریه و میزان تمرکز یا تمرکززدایی قدرت بود. کارشناسان معتقدند SDF خواستار حداکثر خودمختاری محلی و تضمین حقوق اقلیتها بود، در حالی که دمشق تلاش داشت دولتی متمرکز و تحت تسلط سنی-عربی ایجاد کند.
چالش ادغام نیروها
یکی از مهمترین مسائل، ادغام نیروهای SDF در ارتش جدید بود. مقامات دمشق میگویند SDF پیشنهاد داده بود گروههای ارتش سوریه در نیروهای آنها ادغام شوند که این درخواست رد شد، اما توافق شد که SDF در سه گردان و یک تیپ مرزی، یک تیپ زنان و یک تیپ نیروهای ویژه همچنان متحد باقی بماند. در مقابل، دولت خواستار آزادی حرکت نیروهای غیر SDF در شمال شرق و گزارشدهی SDF به وزارت دفاع شد. عبدی درخواست سمت معاونت وزیر دفاع کرد که مورد موافقت قرار گرفت.
در آخرین جلسه مذاکرات، سیپان حمو، فرمانده SDF و از جناح سختگیر گروه، خواستار آن شد که گردانها و تیپهای شمال شرق به SDF گزارش دهند و ورود دیگر نیروها تنها با اجازه SDF انجام شود؛ پیشنهادی که دولت رد کرد.
حلب نقطه عطف شد
روزهای پس از آن، درگیریها در حلب آغاز شد. موفقیت ارتش سوریه در ایجاد مسیرهای انسانی برای فرار غیرنظامیان و محدود کردن تلفات مدنی به پیشرفت دیپلماتیک کمک کرد. پس از تصرف استانهای نفتخیز رقه و دیرالزور توسط دولت، توافق شد که SDF تنها در استان حسکه حضور داشته باشد و نیروهای آن به صورت فردی در ارتش ادغام شوند.
تحلیلگران میگویند SDF در طول مذاکرات هشدار داده شده بود که تلاش برای حفظ نقش غالب در شمال شرق با تغییرات ژئوپلیتیک همخوانی ندارد و در نهایت توافقی پذیرفته شد که «به مراتب بدتر» از پیشنهاد دو هفته پیش بود.
آسوشیتدپرس
نظر شما