کردپرس
بررسی دادههای وزارت دارایی عراق درباره درآمدهای نفتی این کشور در فاصله سالهای ۲۰۰۴ تا پایان ماه پنجم سال ۲۰۲۶ در خبرگزاری دراومیدیا منتشر شده و نشان میدهد اقتصاد عراق طی این دوره با موجهای متعددی از افزایش و کاهش درآمدهای نفتی مواجه بوده است.
این دادهها تصویری از وابستگی شدید بودجه عراق به درآمدهای نفتی ارائه میدهد؛ بهگونهای که تغییرات قیمت جهانی نفت، میزان صادرات و شرایط سیاسی و امنیتی منطقه، تأثیر مستقیمی بر درآمدهای دولت بغداد داشته است.
در یک مقایسه کلی، درآمد نفتی عراق در سال ۲۰۰۴ که نقطه آغاز این دوره محسوب میشود، ۳۲ هزار و ۶۲۷ میلیارد دینار بود.
این رقم در سال ۲۰۲۲ به بالاترین سطح سالانه خود رسید و با ثبت ۱۵۴ هزار و ۳۸ میلیارد دینار، رشد ۵۹ درصدی را نسبت به سال قبل تجربه کرد؛ افزایشی معادل حدود ۵۷ هزار و ۴۱۶ میلیارد دینار.
اما در مقابل، سال ۲۰۲۳ شاهد کاهش درآمدهای نفتی عراق بود. درآمد نفتی در این سال به ۱۲۵ هزار و ۸۸۲ میلیارد دینار کاهش یافت که نشاندهنده افت ۱۸ درصدی و کاهش حدود ۲۸ هزار و ۱۵۶ میلیارد دینار نسبت به سال ۲۰۲۲ بود.
در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز درآمد نفتی عراق ۲۷ هزار و ۲۶۹ میلیارد دینار ثبت شده است که تنها وضعیت درآمدی این دوره کوتاه را نشان میدهد و قابل مقایسه مستقیم با مجموع درآمد سالانه نیست.
روند درآمد نفتی عراق در سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۶
بر اساس دادههای وزارت دارایی عراق، درآمد نفتی سالانه عراق و میزان افزایش یا کاهش آن نسبت به سال قبل به شرح زیر است:
سال ۲۰۰۴
- درآمد نفتی: ۳۲ هزار و ۶۲۷ میلیارد و ۲۸۰ میلیون دینار
سال ۲۰۰۵
- درآمد نفتی: ۳۹ هزار و ۴۸۰ میلیارد و ۷۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۶ هزار و ۸۵۲ میلیارد و ۷۹۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۲۱ درصد
سال ۲۰۰۶
- درآمد نفتی: ۴۶ هزار و ۹۰۸ میلیارد و ۴۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۷ هزار و ۴۲۷ میلیارد و ۹۷۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۱۹ درصد
سال ۲۰۰۷
- درآمد نفتی: ۵۳ هزار و ۱۶۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۶ هزار و ۲۵۴ میلیارد و ۵۵۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۱۳ درصد
سال ۲۰۰۸
- درآمد نفتی: ۷۹ هزار و ۱۳۱ میلیارد و ۷۵۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۲۵ هزار و ۹۶۹ میلیارد و ۱۶۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۴۹ درصد
سال ۲۰۰۹
- درآمد نفتی: ۵۱ هزار و ۷۱۹ میلیارد و ۶۰ میلیون دینار
- میزان کاهش: ۲۷ هزار و ۴۱۲ میلیارد و ۶۹۰ میلیون دینار
- درصد تغییر: منفی ۳۵ درصد
سال ۲۰۱۰
- درآمد نفتی: ۶۶ هزار و ۸۱۹ میلیارد و ۶۷۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۱۵ هزار و ۱۰۰ میلیارد و ۶۱۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۲۹ درصد
سال ۲۰۱۱
- درآمد نفتی: ۹۸ هزار و ۹۰ میلیارد و ۲۱۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۳۱ هزار و ۲۷۰ میلیارد و ۵۴۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۴۷ درصد
سال ۲۰۱۲
- درآمد نفتی: ۱۱۶ هزار و ۵۹۷ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دینار
- میزان رشد: ۱۸ هزار و ۵۰۶ میلیارد و ۸۹۰ میلیون دینار
- درصد رشد: ۱۹ درصد
سال ۲۰۱۳
- درآمد نفتی: ۱۱۰ هزار و ۶۷۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دینار
- میزان کاهش: ۵ هزار و ۹۱۹ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دینار
- درصد تغییر: منفی ۵ درصد
سال ۲۰۱۴
- درآمد نفتی: ۹۷ هزار و ۷۲ میلیارد و ۴۱۰ میلیون دینار
- میزان کاهش: ۱۳ هزار و ۶۰۵ میلیارد و ۹۰ میلیون دینار
- درصد تغییر: منفی ۱۲ درصد
سال ۲۰۱۵
- درآمد نفتی: ۵۱ هزار و ۷۹۰ میلیارد و ۱۱۸ میلیون و ۹۵ هزار دینار
- میزان کاهش نسبت به سال قبل: ۴۵ هزار و ۲۸۲ میلیارد و ۲۹۱ میلیون و ۹۰۴ هزار دینار
- درصد تغییر: منفی ۴۷ درصد
سال ۲۰۱۶
- درآمد نفتی: ۴۴ هزار و ۶۵۳ میلیارد و ۲۴۴ میلیون و ۳۱۵ هزار دینار
- میزان کاهش نسبت به سال قبل: ۷ هزار و ۱۳۶ میلیارد و ۸۷۳ میلیون و ۷۷۹ هزار دینار
- درصد تغییر: منفی ۱۴ درصد
سال ۲۰۱۷
- درآمد نفتی: ۶۵ هزار و ۴۹۶ میلیارد و ۷۷۷ میلیون و ۳۱ هزار دینار
- میزان رشد نسبت به سال قبل: ۲۰ هزار و ۸۴۳ میلیارد و ۵۳۲ میلیون و ۷۱۶ هزار دینار
- درصد رشد: ۴۷ درصد
سال ۲۰۱۸
- درآمد نفتی: ۹۶ هزار و ۶۲ میلیارد و ۹۳۵ میلیون و ۸۴۲ هزار دینار
- میزان رشد نسبت به سال قبل: ۳۰ هزار و ۵۶۶ میلیارد و ۱۵۸ میلیون و ۸۱۰ هزار دینار
- درصد رشد: ۴۷ درصد
سال ۲۰۱۹
- درآمد نفتی: ۹۹ هزار و ۴۹۰ میلیارد و ۶۰۳ میلیون و ۳۵۸ هزار دینار
- میزان رشد نسبت به سال قبل: ۳ هزار و ۴۲۷ میلیارد و ۶۶۷ میلیون و ۵۱۶ هزار دینار
- درصد رشد: ۴ درصد
سال ۲۰۲۰
- درآمد نفتی: ۵۵ هزار و ۹۵۴ میلیارد و ۶۷۱ میلیون و ۷۰ هزار دینار
- میزان کاهش نسبت به سال قبل: ۴۳ هزار و ۵۳۵ میلیارد و ۹۳۲ میلیون و ۲۸۸ هزار دینار
- درصد تغییر: منفی ۴۴ درصد
سال ۲۰۲۱
- درآمد نفتی: ۹۶ هزار و ۶۲۲ میلیارد و ۳۹۶ میلیون و ۷۰۴ هزار دینار
- میزان رشد نسبت به سال قبل: ۴۰ هزار و ۶۶۷ میلیارد و ۷۲۵ میلیون و ۶۳۳ هزار دینار
- درصد رشد: ۷۳ درصد
سال ۲۰۲۲؛ اوج تاریخی درآمد نفتی عراق
- درآمد نفتی: ۱۵۴ هزار و ۳۸ میلیارد و ۶۴۹ میلیون و ۱۲۲ هزار دینار
- میزان رشد نسبت به سال قبل: ۵۷ هزار و ۴۱۶ میلیارد و ۲۵۲ میلیون و ۴۱۷ هزار دینار
- درصد رشد: ۵۹ درصد
سال ۲۰۲۳
- درآمد نفتی: ۱۲۵ هزار و ۸۸۲ میلیارد و ۲۱۸ میلیون و ۲۳۳ هزار دینار
- میزان کاهش نسبت به سال قبل: ۲۸ هزار و ۱۵۶ میلیارد و ۴۳۰ میلیون و ۸۸۸ هزار دینار
- درصد تغییر: منفی ۱۸ درصد
سال ۲۰۲۴
- درآمد نفتی: ۱۲۷ هزار و ۵۳۶ میلیارد و ۴۰۰ میلیون و ۴۲۸ هزار دینار
- میزان رشد نسبت به سال قبل: ۱ هزار و ۶۵۴ میلیارد و ۱۸۲ میلیون و ۱۹۵ هزار دینار
- درصد رشد: ۱ درصد
سال ۲۰۲۵
- درآمد نفتی: ۱۰۹ هزار و ۲۰۷ میلیارد و ۷۴۴ میلیون و ۸۸۴ هزار دینار
- میزان کاهش نسبت به سال قبل: ۱۸ هزار و ۳۲۸ میلیارد و ۶۵۵ میلیون و ۵۴۴ هزار دینار
- درصد تغییر: منفی ۱۴ درصد
پنجماهه نخست سال ۲۰۲۶
- درآمد نفتی: ۲۷ هزار و ۲۶۹ میلیارد و ۵۴۶ میلیون و ۷۹۸ هزار دینار
جدول خلاصه روند درآمد نفتی عراق (۲۰۰۴ تا ۲۰۲۶)
| سال | درآمد نفتی (تریلیون دینار) | وضعیت نسبت به سال قبل |
|---|---|---|
| ۲۰۰۴ | ۳۲.۶ | آغاز دوره بررسی |
| ۲۰۰۵ | ۳۹.۴ | رشد |
| ۲۰۰۶ | ۴۶.۹ | رشد |
| ۲۰۰۷ | ۵۳.۱ | رشد |
| ۲۰۰۸ | ۷۹.۱ | جهش بزرگ |
| ۲۰۰۹ | ۵۱.۷ | سقوط ناشی از بحران جهانی |
| ۲۰۱۰ | ۶۶.۸ | بازگشت رشد |
| ۲۰۱۱ | ۹۸.۰ | جهش نفتی |
| ۲۰۱۲ | ۱۱۶.۵ | ادامه افزایش |
| ۲۰۱۳ | ۱۱۰.۶ | کاهش محدود |
| ۲۰۱۴ | ۹۷.۰ | کاهش |
| ۲۰۱۵ | ۵۱.۷ | سقوط شدید |
| ۲۰۱۶ | ۴۴.۶ | ادامه کاهش |
| ۲۰۱۷ | ۶۵.۴ | بازیابی |
| ۲۰۱۸ | ۹۶.۰ | رشد شدید |
| ۲۰۱۹ | ۹۹.۴ | ثبات نسبی |
| ۲۰۲۰ | ۵۵.۹ | سقوط کرونا |
| ۲۰۲۱ | ۹۶.۶ | بازگشت |
| ۲۰۲۲ | ۱۵۴ | بالاترین سطح تاریخی |
| ۲۰۲۳ | ۱۲۵.۸ | کاهش |
| ۲۰۲۴ | ۱۲۷.۵ | ثبات نسبی |
| ۲۰۲۵ | ۱۰۹.۲ | کاهش |
| ۲۰۲۶ (۵ ماه) | ۲۷.۲ | داده میاندورهای |
چهار موج اصلی درآمد نفتی عراق در دو دهه اخیر
بررسی روند درآمدهای نفتی عراق نشان میدهد اقتصاد این کشور طی ۲۲ سال گذشته چهار دوره مهم را پشت سر گذاشته است:
۱- دوره رشد نفتی پس از ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸
در این دوره، افزایش قیمت جهانی نفت و افزایش ظرفیت صادرات عراق موجب شد درآمدهای نفتی از ۳۲ هزار میلیارد دینار به بیش از ۷۹ هزار میلیارد دینار برسد.
۲- دوره شوکهای جهانی و امنیتی (۲۰۰۹ تا ۲۰۱۶)
بحران مالی جهانی، کاهش قیمت نفت و سپس جنگ با داعش باعث شد درآمدهای نفتی عراق بهشدت کاهش یابد و در سال ۲۰۱۶ به حدود ۴۴ هزار میلیارد دینار برسد.
۳- دوره بازیابی نفتی (۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹)
با بهبود قیمت نفت، درآمدهای عراق دوباره افزایش یافت و در سال ۲۰۱۹ به نزدیک ۱۰۰ هزار میلیارد دینار رسید.
۴- دوره نوسان شدید پس از کرونا (۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶)
پس از سقوط سال ۲۰۲۰، درآمدهای نفتی در سال ۲۰۲۲ به رکورد تاریخی رسید، اما پس از آن دوباره روند کاهشی آغاز شد.
نظر شما