به گزارش کردپرس، گزارش تازه بازرس کل وزارت دفاع آمریکا درباره عملیات «عزم راسخ» نشان میدهد که تحولات نظامی شمال و شرق سوریه در زمستان ۲۰۲۶ به پایان رسمی همکاری دهساله واشنگتن با نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) انجامیده است. این گزارش تأکید میکند که با فروپاشی ساختار نظامی قسد در برابر پیشروی نیروهای دولت سوریه، آمریکا ناچار شد راهبرد خود را از همکاری با نیروهای کرد به همکاری با دولت دمشق تغییر دهد؛ تغییری که به ادغام تدریجی قسد در ساختار دولت سوریه و پایان عملی خودگردانی کردها منجر شده است.
بازرس کل وزارت دفاع آمریکا در گزارش سهماهه خود اعلام کرده است که پیشروی سریع نیروهای دولت سوریه در ژانویه ۲۰۲۶ کنترل بخش عمده شمال و شرق این کشور را از دست نیروهای دموکراتیک سوریه خارج کرد و برای نخستین بار پس از بیش از یک دهه، حاکمیت دمشق بر این مناطق را احیا کرد. این تحول به شراکت طولانیمدت آمریکا با قسد که از سال ۲۰۱۵ ستون اصلی مبارزه با داعش در سوریه بود، پایان داد.
گزارش میگوید فروپاشی قسد پیامدهای امنیتی گستردهای نیز به همراه داشت. همزمان با عقبنشینی نیروهای کرد از بسیاری از مناطق، بخشی از نیروهای مسئول حفاظت از زندانهای داعش به خطوط مقدم منتقل شدند و این وضعیت زمینه فرار دستکم ۱۵۰ عضو داعش را از بازداشتگاه شدادی فراهم کرد.
در اردوگاه الهول نیز خروج ناگهانی نیروهای قسد خلأ امنیتی بزرگی ایجاد کرد. بر اساس این گزارش، تا ۲۰ هزار نفر از ساکنان اردوگاه، از جمله اعضا و خانوادههای وابسته به داعش، بدون نظارت مؤثر از اردوگاه خارج شدند؛ رخدادی که مقامهای آمریکایی آن را تهدیدی جدی برای امنیت منطقهای توصیف کردهاند.
واشنگتن برای جلوگیری از گسترش بحران، عملیات گستردهای را برای انتقال زندانیان داعش از سوریه به عراق آغاز کرد. در جریان این عملیات، ۵۷۰۴ زندانی داعش از زندانهای تحت مدیریت سابق قسد به بازداشتگاههای عراق منتقل شدند.
گزارش بازرس کل تأکید میکند که پس از تثبیت کنترل دولت سوریه بر مناطق کردنشین، آمریکا نقش فعالی در میانجیگری میان دمشق و قسد ایفا کرد. این تلاشها سرانجام به توافق ۲۹ ژانویه میان دو طرف انجامید؛ توافقی که بر اساس آن نیروهای دموکراتیک سوریه و نهادهای اداری وابسته به آن بهتدریج در ساختار دولت مرکزی ادغام میشوند.
در چارچوب این توافق، نیروهای دولتی سوریه وارد شهرهای حسکه و قامشلو شدند و قسد پذیرفت کنترل گذرگاهها و نهادهای اداری را به دمشق واگذار کند. در مقابل، چهار تیپ نظامی کرد اجازه یافتند فعالیت خود را در مناطق کردنشین ادامه دهند و شماری از فرماندهان قسد نیز در ساختارهای اداری محلی نقشهایی دریافت کردند.
اما مهمترین بخش گزارش، ارزیابی واشنگتن از آینده این توافق است. بازرس کل وزارت دفاع آمریکا به نقل از مقامهای آمریکایی مینویسد که توافق ادغام برای قسد به معنای چشمپوشی از خودمختاری بود، اما در شرایطی که آمریکا تصمیم گرفته بود همکاری خود را از نیروهای کرد به دولت جدید سوریه منتقل کند، گزینه عملی دیگری پیش روی رهبران کرد وجود نداشت.
در عین حال، دمشق برای جلب حمایت جامعه کرد وعدههایی از جمله اعطای تابعیت به کردهای فاقد شناسنامه، حفاظت از زبان و فرهنگ کردی و به رسمیت شناختن آموزش زبان کردی در مناطق کردنشین ارائه کرده است. با این حال، گزارش تأکید میکند که موضوعات حساسی مانند جایگاه یگانهای مدافع خلق (YPG)، نحوه ادغام کامل نیروهای قسد در ارتش سوریه و حدود اختیارات مناطق کردنشین همچنان حلنشده باقی مانده است.
ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا نیز حاکی از آن است که دولت سوریه در جذب و مدیریت نیروهای جدید قسد با چالشهای جدی فرماندهی و کنترل روبهرو خواهد شد؛ مسئلهای که میتواند بر روند مبارزه با داعش در آینده تأثیر بگذارد.

نظر شما