به گزارش کردپرس، در حال حاضر، تمام اراضی کردستانی مناطق کوبانی، حسکه و قامشلو به‌جز عفرین، سره‌کانی و گره‌سپی که پنج سال پیش اشغال شدند، تحت کنترل مدیریت خودگردان قرار دارد. مجموع مساحت تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) و مدیریت خودگردان حدود ۲۰ هزار کیلومتر مربع از مجموع ۳۳ هزار کیلومتر مربع مناطق کردستانی است. در حال حاضر ۷ میدان نفت و گاز و حدود ۱۵۰۰ چاه نفت و ۲۵ چاه گاز تحت کنترل مدیریت خودگردان مانده است.
با این حال، بیشتر روستاهای نوار مرزی کردستان سوریه تعریب (عربی‌سازی) شده‌اند. از مجموع ۱۷۱۷ روستا در این منطقه، بیش از ۱۰۰۰ روستا عرب‌نشین و کمتر از ۷۰۰ روستا کُردنشین باقی مانده است.
از مجموع بیش از ۴ میلیون نفر جمعیت کردستان سوریه، بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در مناطق تحت کنترل مدیریت خودگردان در حسکه، کوبانی و قامشلو زندگی می‌کنند و حدود ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر نیز در مناطق تحت کنترل گروه‌های وابسته به ترکیه و دولت سوریه در عفرین، شیخ مقصود، سره‌کانی و گره‌سپی قرار دارند؛ مناطقی که پیش‌تر اشغال شده بودند.

جنگ ۱۵ روزه میان نیروهای SDF، ارتش سوریه و گروه‌های مسلح سوریه باعث تغییر نقشه قدرت در سوریه شد؛ به‌گونه‌ای که SDF کنترل کامل مناطق عرب‌نشین را از دست داد و در حال حاضر تنها بخشی از مناطق کُردنشین را در اختیار دارد که مساحت آن حدود ۲۰ هزار کیلومتر مربع است.
مساحت کلی سوریه ۱۸۵٬۱۸۰ کیلومتر مربع است. پیش از رویدادهای شیخ مقصود و اشرفیه، تقسیم کنترل مناطق به این شکل بود:

• مناطق تحت کنترل دولت سوریه: ۶۹٫۳٪

• مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه: ۲۷٫۸٪

• مناطق دروزی: ۲٫۸٪

• جولان: ۰٫۱٪

پیش از آغاز جنگ شیخ مقصود و اشرفیه در ۶ ژانویه ۲۰۲۶، مجموع مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه ۵۱٬۹۶۱ کیلومتر مربع بود که میان استان‌های حسکه، دیرالزور، رقه و حلب تقسیم می‌شد:

• حسکه: ۲۳٬۳۳۴ کیلومتر مربع

• رقه: ۱۹٬۶۱۶ کیلومتر مربع

• حلب: ۱۸٬۵۰۰ کیلومتر مربع

• دیرالزور: ۳۳٬۰۶۰ کیلومتر مربع

اول: استان حسکه

مساحت کل استان حسکه ۲۳٬۳۳۴ کیلومتر مربع است، اما حدود ۳ هزار کیلومتر مربع آن در شمال تحت کنترل گروه‌های وابسته به ترکیه قرار دارد؛ بنابراین نزدیک به ۱۷ هزار کیلومتر مربع تحت کنترل SDF باقی مانده بود که مهم‌ترین شهرهای آن حسکه، قامشلو، دیرک و عامودا هستند.

دوم: استان رقه

مساحت استان رقه ۱۹٬۶۱۶ کیلومتر مربع است. مرکز استان رقه و طبقه تحت کنترل SDF بودند؛ یعنی از این مساحت، حدود ۱۱٬۷۰۰ کیلومتر مربع در اختیار SDF بود، اما اکنون کل این استان عرب‌نشین از کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه خارج شده است.

سوم: استان دیرالزور

مساحت استان دیرالزور ۳۳٬۰۶۰ کیلومتر مربع است که پیش‌تر حدود ۱۴٬۵۲۷ کیلومتر مربع آن تحت کنترل SDF قرار داشت، اما اکنون این استان عرب‌نشین به‌طور کامل از کنترل SDF خارج شده است. بیشتر میادین نفت و گاز سوریه در این استان قرار دارند.

چهارم: استان حلب

مساحت استان حلب ۱۸٬۵۰۰ کیلومتر مربع است. کوبانی و مناطق اطراف آن، همچنین دیرحافر، مسکنه و محله‌های شیخ مقصود و اشرفیه تحت کنترل SDF بودند. مساحت تحت کنترل SDF حدود ۵٬۴۰۰ کیلومتر مربع بود، اما اکنون دیرحافر، مسکنه، شیخ مقصود و اشرفیه از کنترل SDF خارج شده‌اند (پیش‌تر نیز عفرین از دست رفته بود) و تنها حدود ۳٬۲۵۰ کیلومتر مربع شامل شهر کوبانی و نواحی وابسته به آن در استان حلب باقی مانده است.

بنابراین، مجموع مساحت کنونی تحت کنترل مدیریت خودگردان بیش از ۲۰٬۲۵۰ کیلومتر مربع است.

کردستان سوریه

امروزه اراضی کردستان سوریه تکه‌تکه شده است. پس از سلب تابعیت از کردها در سال ۱۹۶۲ و اجرای سیاست تعریب(عربی‌سازی) بیشتر روستاهای کردستان سوریه عرب‌نشین شدند و این وضعیت تا امروز ادامه دارد.
مساحت کردستان سوریه بر اساس پژوهش «عماد عبدالحسین جاف» بیش از ۳۳٬۱۵۰ کیلومتر مربع است و طول آن از رود دجله تا عفرین به ۸۲۲ کیلومتر می‌رسد.
طبق آمار سال ۲۰۲۳، جمعیت کردستان سوریه ۴٬۵۱۸٬۱۶۶ نفر است که از این تعداد ۲٬۲۹۷٬۸۷۹ مرد و ۲٬۲۲۰٬۲۸۷ زن هستند.

از نظر اداری، کردستان سوریه میان استان‌های حسکه، حلب و رقه تقسیم شده است.

تمامی شهرستان‌های کردستان سوریه به شرح زیر هستند:

• عفرین: در ۲۰/۱/۲۰۱۸ توسط ترکیه و گروه‌های وابسته به آن اشغال شد
  بخش‌ها:(عفرین، بلبل، جندرس، راجو، شیران، شیخ حدید، معبطلی)

• سره‌کانی: در سال ۲۰۱۹ توسط ترکیه و گروه‌های وابسته به آن اشغال شد
  بخش‌ها:(دیربسی، سره‌کانی)

• گره‌سپی: در سال ۲۰۱۹ توسط ترکیه و گروه‌های وابسته به آن اشغال شد
  بخش‌ها(سوسک، گره‌بوزنه)

• کوبانی: در حال حاضر تحت کنترل مدیریت خودگردان است
  بخش‌ها:(کوبانی، جلبیه، صرین، تحتانی)

• قامشلو: در حال حاضر تحت کنترل مدیریت خودگردان است
  بخش‌ها:(عامود، قامشلو، تربسپی)

• دیرک: در حال حاضر تحت کنترل مدیریت خودگردان است
  بخش‌ها:(دیرک حمکو، عین دیور، چلاخا، تل‌کوچر، تپکه)

• حسکه: در حال حاضر تحت کنترل مدیریت خودگردان است

مناطق کردستانی تحت کنترل کُردها و مناطق کُردستانی اشغال شده در سوریه

مناطق کردستانی تحت کنترل کُردها:
حسکه، قامشلو، کوبانی، جلبیه، صرین، تحتانی، دیرک، دیرک حمکو، عین دیور، چلاخا، تل‌کوچر، تپکه، عامود، تربسپی، تل‌تمر.

مناطق اشغال‌شده (در سال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹):
عفرین و تمام نواحی آن(عفرین، بلبل، جندرس، راجو، شیران، شیخ حدید، معبطلی)، گره‌سپی، سره‌کانی، محله‌های شیخ مقصود و اشرفیه حلب.

جمعیت کردستان سوریه

بر اساس آمار سال ۲۰۲۳، جمعیت ساکنان کردستان سوریه ۴٬۵۱۸٬۱۶۶ ، ساکن در مناطق زیر هستند:

• عفرین: ۹۰۰ هزار تا ۱ میلیون نفر

• شیخ مقصود و اشرفیه: ۵۰۰ هزار نفر

• کوبانی: ۶۰۰ هزار نفر

• گره‌سپی و سره‌کانی: ۵۰۰ هزار نفر

• حسکه و قامشلو: ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ نفر

• سایر مناطق: ۸۰۰ هزار نفر

کردستان سوریه با احتساب مجموع مناطقی که تحت کنترل مدیریت خودگردان (کوبانی، حسکه و قامشلو) است، اکنون بیش از ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد.

استان حسکه:
شهر حسکه که بیشتر جمعیت آن عرب‌نشین است، بخش عمده‌ای از شهر پیش‌تر تحت کنترل ارتش سوریه بود، اما با ورود احمد شرع، محله‌هایی که در اختیار بشار اسد بودند به کنترل نیروهای SDF درآمدند و تا امروز نیز تحت کنترل آن‌ها باقی مانده‌اند.
مساحت کل استان حسکه ۲۳٬۳۳۴ کیلومتر مربع است و جمعیت آن حدود ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود.

از نظر اداری، استان حسکه به شهرها و بخش‌های زیر تقسیم می‌شود:

• مراکز شهری: حسکه، قامشلو، سره‌کانی

• بخش‌ها: دیرک، عامود، رمیلان، تربسپی، سره‌کانی، چلاخا، تل‌براک، شدادی، عین دیور، تل‌کوچر، تل‌تمر، هول، خانیکه، تل‌حمیس، عریشه

• شهر حسکه عمدتاً جمعیتی عرب‌تبار دارد.

• بیشتر بخش‌های تابع حسکه عرب‌نشین هستند و برخی از آن‌ها کاملاً عرب‌نشین‌اند؛ مانند شدادی، هول، عریشه و تل‌براک.

برای نمونه، در استان حسکه ۱۷۱۷ روستا وجود دارد:

• حدود ۱۰۰۰ روستای عرب‌نشین (نتیجه سیاست تعریب) که بخش بزرگی از آن‌ها در خاک کردستان سوریه قرار دارند

• حدود ۷۰۰ روستای کُردنشین

• ۱۵ روستای مختلط کُردی–عربی

• ۲ روستای مسیحی‌نشین

در بخش دیرک که کاملاً جزو خاک کردستان سوریه است:

• ۱۲۰ روستا عرب هستند

• ۱۱۵ روستای کُرد هستند

• ۱۶ روستای آشوری هستند

• ۱۴ روستا مختلط کُرد–عرب هستند

• ۱ روستا سریانی هستند

در قامشلو که کاملاً در خاک کردستان سوریه قرار دارد و شامل ۵۴۹ روستاست:

• ۲۸۶ روستای عرب‌ هستند

• ۲۴۴ روستای کُرد هستند

• ۶ روستا سریانی هستند

• ۹ روستای مختلط کُرد–عرب هستند

• ۳ روستای مختلط عرب–سریانی هستند

• ۱ روستا مختلط سریانی–کُرد هستند

در کوبانی که کاملاً جزو خاک کردستان سوریه است و ۳۶۵ روستا دارد:

• ۳۱۴ روستا کُرد هستند

• ۳۵ روستا عرب‌ هستند

• ۱۶ روستا مختلط عرب–کُرد هستند

در بخش حسکه که شامل ۵۹۵ روستا است:

• ۵۰۱ روستا عرب هستند

• ۵۷ روستای کُرد هستند

• ۲۸ روستا آشوری هستند

• ۹ روستا مختلط کُرد–عرب هستند

در بخش تل‌کوچر (ربیعه) در مجموع ۱۱۳ روستا وجود دارد که بیشتر جمعیت آن عرب‌ هستند و تنها ۳ روستا کُرد هستند.

• در بخش هول: ۹۸ روستا وجود دارد و حتی یک روستای کُردنشین هم نیست

• در بخش شدادی: ۱۴۰ روستا وجود دارد و هیچ روستای کُردی در آن نیست

• در ناحیه تل‌براک: ۲۴۵ روستا وجود دارد که تنها ۱۶ روستا کُردنشین هستند

• ناحیه عریشه: ۸۳ روستا وجود دارد و همگی عرب‌نشین هستند

• ناحیه مرکده: ۸۱ روستا وجود دارد و همگی عرب‌نشین هستند

در این جنگ، یعنی از ۶ ژانویه ۲۰۲۶، SDF از مناطق عرب‌نشینی که در اختیار داشت عقب‌نشینی کرد و مناطق زیر را از دست داد: استان رقه، استان دیرالزور، شهرک‌های دیرحافر، مسکنه، طبقه، عین عیسی و چندین شهر و شهرک دیگر که بیشتر ساکنان آن‌ها عرب‌نشین هستند.

• استان رقه: حدود ۱۱٬۷۰۰ کیلومتر مربع که کاملاً توسط SDF تخلیه شد و تمام شوراهای نظامی SDF (که همگی عرب بودند) به ارتش سوریه پیوستند.

• استان دیرالزور: حدود ۱۴٬۵۲۷ کیلومتر مربع که به‌طور کامل از کنترل SDF خارج شد و شوراهای نظامی آن به ارتش سوریه پیوستند.

• استان حلب: حدود ۵٬۴۰۰ کیلومتر مربع که پیش‌تر تحت کنترل SDF بود و به‌طور کامل تخلیه و به کنترل ارتش سوریه درآمد.

عفرین

شهرستان عفرین که تابع استان حلب است، در بخش غربی کردستان سوریه قرار دارد و جمعیت آن حدود ۱ میلیون نفر است. این شهرستان از ۳۶۶ روستا و ۷ بخش تشکیل شده است:
(عفرین، بلبل، جندرس، راجو، شیران، شیخ حدید، معبطلی)
مساحت کل منطقه عفرین ۳٬۸۵۰ کیلومتر مربع است.

کوبانی

تابع استان حلب است و مساحت آن ۳٬۰۶۸ کیلومتر مربع می‌باشد. این منطقه شامل ۴۴۰ روستا و ۳ بخش است:
(کوبانی، جلبیه، صرین، تحتانی)
جمعیت آن حدود ۵۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود.

• مجموع مساحت مناطقی که پیش‌تر تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه بودند: ۵۱٬۹۶۱ کیلومتر مربع

• مساحت کنونی باقی‌مانده تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه : ۲۰٬۲۵۰ کیلومتر مربع

یعنی تمام مناطقی که از دست رفته‌اند، مناطق عرب‌نشین بوده‌اند و SDF در این جنگ هیچ منطقه کُردنشینی را از دست نداده است. در نتیجه، در حال حاضر تمامی مناطق کردنشین کردستان سوریه به غیر از عفرین، سره‌کانی، گره‌سپی و محلات کُردنشین شهر حلب تحت کنترل مدیریت خودگردان قرار دارند.

با وجود اینکه SDF تعداد زیادی از میادین نفتی در دیرالزور و رقه را از دست داد اما هنوز تعداد زیادی میادین و چاه‌های نفت را در کنترل دارد

میادین نفت و گاز تحت کنترل SDF که حدود ۱۵۰۰ چاه نفت و ۲۵ چاه گاز هستند:

• میدان نفتی رمیلان

• میدان نفتی علیان

• میدان نفتی سویدیه

• میدان نفتی و گازی کراتشوک

• میدان گازی رمیلان

• میدان نفتی معشوق

• میدان نفتی تربسپی

میدان نفتی سویدیه:

ظرفیت تولید روزانه ۱۱۶ هزار بشکه را دارد و دارای ۶۸۵ چاه (بخشی فعال، بخشی غیرفعال) است و ذخیره تخمینی آن ۸ میلیارد بشکه است.

میدان نفتی رمیلان

این میدان نفتی دارای ۴۶۰ چاه، ذخیره ۱٫۳ میلیارد بشکه و ظرفیت تولید روزانه ۹۰ هزار بشکه است.

میدان گازی رمیلان

ظرفیت تولید ۲ میلیون متر مکعب گاز در روز، تأمین‌کننده نیروگاه‌ها و مصرف خانگی؛ ایستگاه گازی سویدیه بزرگ‌ترین ایستگاه گازی منطقه است که از گاز این میدان استفاده می‌کند.

میدان نفتی کراتشوک

دارای ۴۵۰ چاه (حدود ۲۰۰ فعال)، ذخیره نزدیک به ۱ میلیارد بشکه، تولید روزانه ۴۵ هزار بشکه نفت و ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار متر مکعب گاز است.

میدان نفتی یوسفیه

این میدان نفتی دارای ۲۲ چاه با ظرفیت تولید روزانه ۲۵ هزار بشکه نفت است.

منبع: دراو مدیا