به گزارش کردپرس، گزارش‌ها از خروج سریع سامانه‌های پدافندی آمریکا و تجهیزات نظامی بریتانیا، فرانسه و آلمان از فرودگاه بین‌المللی اربیل حکایت دارد. این اقدام بدون اطلاع قبلی مقام‌های اقلیم کردستان انجام شده و نگرانی‌ها درباره آسیب‌پذیری اربیل در برابر حملات احتمالی ایران و گروه‌های مسلح همسو با تهران را افزایش داده است.

گزارش حاضر به قلم فاضل هورامی، ناظر مسائل کردها، بر اساس اطلاعات منابع آگاه و گزارش‌های منتشرشده از سوی خبرنگاران حوزه مسائل کردها، از جمله امبرین زمان از المانیتور و وینثروپ راجرز، کارشناس مسائل کردها، جزئیات تازه‌ای از خروج نیروهای آمریکایی و متحدان اروپایی آنها از پایگاه نظامی فرودگاه اربیل ارائه می‌دهد. بر اساس این گزارش‌ها، در یک عملیات سریع ۷۲ ساعته، صدها نظامی آمریکایی، بریتانیایی، فرانسوی و آلمانی به همراه سامانه‌های دفاع هوایی کلیدی از اربیل خارج شده‌اند؛ اقدامی که عملاً توان دفاعی پایگاه ائتلاف بین‌المللی در اقلیم کردستان را کاهش داده است. چند فروند هواپیمای ترابری نظامی بزرگ، از جمله هواپیماهای C-17 گلوبمستر آمریکایی و A400M اطلس بریتانیایی، در پایان هفته گذشته در فرودگاه بین‌المللی اربیل فرود آمدند.

در ابتدا مقام‌های کرد تصور می‌کردند این هواپیماها حامل تجهیزات تقویتی، موشک‌های رهگیر و سامانه‌های دفاعی جدید برای تقویت پایگاه ائتلاف هستند؛ پایگاهی که طی ماه‌های گذشته بارها هدف حملات پهپادی و موشکی ایران و گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت تهران در عراق قرار گرفته بود. اما برخلاف این تصور، هواپیماهای مذکور برای انتقال نیروها و تجهیزات دفاعی از اربیل مورد استفاده قرار گرفتند. نیروهای آمریکایی همچنین روز شنبه بالن‌های نظارتی ارتفاع بالا و بالن‌های متصل به زمین (Aerostat) را که برای پایش هوایی منطقه اربیل استفاده می‌شدند، به طور کامل جمع‌آوری کردند. بر اساس اطلاعات منابع مطلع از این جابه‌جایی و همچنین گزارش بخش انگلیسی روداو، آمریکا طی سه روز هشت سامانه دفاع موشکی پاتریوت مستقر در اربیل را به اردن منتقل کرده است.

هم‌زمان، بریتانیا سامانه دفاعی Rapid Sentry خود را به قبرس انتقال داده است.

در نتیجه این عملیات:

• نیروهای بریتانیایی به طور کامل از اقلیم کردستان خارج شده‌اند.
• فرانسه و آلمان تنها شمار محدودی نیرو در منطقه حفظ کرده‌اند.
• آمریکا نیز حضور نظامی خود را به سطح بسیار محدودی کاهش داده است.

این تحولات نخستین بار درباره خروج سامانه‌های پاتریوت آمریکا توسط امبرین زمان در المانیتور گزارش شد. خروج تجهیزات بریتانیا و کاهش حضور نیروهای فرانسوی و آلمانی پس از آن توسط دیگر خبرنگاران حوزه مسائل کردها، از جمله وینثروپ راجرز، تایید شد. یکی از نکات مهم این عملیات، عدم اطلاع‌رسانی قبلی به مقام‌های اقلیم کردستان است. منابع نزدیک به این روند گفته‌اند که مقام‌های کرد نه‌تنها در تصمیم‌گیری درباره خروج تجهیزات مشارکت نداشتند، بلکه در جریان جزئیات فعالیت‌های داخل پایگاه نیز قرار نگرفته بودند. این مسئله باعث نگرانی شدید در میان مقام‌های اقلیم شده است؛ به‌ویژه در شرایطی که تهدیدات موشکی و پهپادی علیه منطقه افزایش یافته است.

خروج این تجهیزات در شرایطی انجام شده که طی هفته‌های اخیر حملات ایران و گروه‌های متحد آن علیه منافع آمریکا در منطقه افزایش یافته و تنش میان واشنگتن و تهران بار دیگر تشدید شده است. پیش از خروج سامانه‌های دفاعی، پایگاه اربیل با استفاده از چند لایه دفاعی محافظت می‌شد؛ از جمله:

• سامانه‌های پاتریوت آمریکا برای مقابله با موشک‌های بالستیک و تهدیدات هوایی،
• سامانه C-RAM برای مقابله با راکت، توپخانه و خمپاره،
• سامانه Rapid Sentry بریتانیا برای مقابله با پهپادها و پرتابه‌های ورودی.

این سامانه‌ها از فوریه ۲۰۲۶، پس از آغاز عملیات هوایی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، صدها پهپاد انتحاری و موشک شلیک‌شده با آن را رهگیری کرده بودند. با وجود این لایه های دفاعی، منابع مطلع می‌گویند دست‌کم پنج نظامی و نیروی قراردادی آمریکایی در ماه‌های گذشته در حملات به مواضع آمریکا در عراق کشته شده‌اند.

سرعت و محرمانه بودن خروج نیروهای غربی، خاطرات خروج آمریکا از شمال و شرق سوریه را برای برخی کردها زنده کرده است. در آن زمان، خروج نیروهای آمریکایی از مناطق تحت کنترل کردها در سوریه، موسوم به روژاوا، زمینه را برای حمله نیروهای مورد حمایت ترکیه و تغییر وضعیت امنیتی منطقه فراهم کرد. برخی مقام‌ها و تحلیلگران کرد نگران هستند که کاهش حضور نظامی غرب در اربیل نیز بتواند موقعیت اقلیم کردستان را در برابر فشارهای منطقه‌ای تضعیف کند.

فرانسه، آلمان و بریتانیا طی سال‌های گذشته نیروهای خود را در اقلیم کردستان در چارچوب ائتلاف بین‌المللی علیه داعش مستقر کرده بودند. اما در ماه‌های اخیر، حفاظت اصلی این نیروها بر عهده سامانه‌های آمریکایی بود. نیروهای فرانسوی و آلمانی فاقد سامانه‌های مستقل برای مقابله با موشک‌ها و پهپادهای مهاجم بودند و بریتانیا نیز از سامانه Rapid Sentry خود در هماهنگی با شبکه دفاعی آمریکا استفاده می‌کرد. به همین دلیل، با تصمیم آمریکا برای خروج سامانه‌های اصلی دفاعی، متحدان اروپایی نیز ناچار به کاهش حضور خود شدند.بر اساس توافق امنیتی میان بغداد و واشنگتن، انتظار می‌رود نیروهای آمریکایی تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ روند خروج خود از عراق را تکمیل کنند. با این حال، مقام‌های کرد معتقدند سرعت و نحوه اجرای عملیات اخیر فراتر از یک خروج برنامه‌ریزی‌شده بوده است.

ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان بیش از یک دهه است که در اقلیم کردستان حضور نظامی دارند. این حضور پس از شکست داعش در عراق در سال ۲۰۱۷ ادامه یافت و هدف اصلی آن آموزش و پشتیبانی نیروهای عراقی و پیشمرگه در مقابله با بقایای داعش در مناطق کوهستانی شمال عراق بود. آمریکا از سال ۲۰۱۹ پایگاه خود در فرودگاه بین‌المللی اربیل را تقویت کرده و بعدها سامانه‌های پاتریوت را برای حفاظت از نیروها و تأسیسات خود در این پایگاه مستقر ساخت.