به گزارش کردپرس، حسن جمال، روزنامهنگار باسابقه و شناختهشده ترکیه، در گفتوگویی اختصاصی با نشریه آمارجی با ابراز تردید نسبت به موفقیت روند جدید صلح میان دولت ترکیه و کردها تأکید کرد که دستیابی به صلح پایدار بدون دموکراسی، عدالت و حاکمیت قانون ممکن نیست.
حسن جمال که دههها تحولات مسئله کردها در ترکیه را دنبال کرده و در جریان مذاکرات صلح سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ نیز از نزدیک درگیر این پرونده بوده، در حاشیه «فروم صلح و آزادی اجتماعی» در دیاربکر گفت فضای بیاعتمادی عمیقی نسبت به روند کنونی در میان کردها وجود دارد.
او با اشاره به گفتوگوهایش با شهروندان دیاربکر اظهار داشت: «دو روز در دیاربکر، بهویژه در منطقه سور و داخل بافت تاریخی شهر، با مردم صحبت کردم. تقریباً همه میگفتند که به این روند اعتماد ندارند؛ نه به روند صلح و نه به پروژهای که با عنوان “ترکیه عاری از ترور” مطرح میشود.»
به گفته حسن جمال، این بیاعتمادی نتیجه دههها خشونت و رنج در مناطق کردنشین است و بهسادگی از بین نمیرود. او تصریح کرد: «این سرزمینها درد و رنج های زیادی را تجربه کردهاند و اعتماد ازدسترفته به دولت بهآسانی بازسازی نمیشود.»
این روزنامهنگار باسابقه همچنین نسبت به نقش رجب طیب اردوغان و دولت باغچهلی در روند جدید صلح ابراز تردید کرد و گفت کارنامه این دو رهبر در حوزه دموکراسی و آزادیها «نه تنها خوب نیست، بلکه بد است». با این حال، او تأکید کرد که نباید درهای امید را کاملاً بست، زیرا مسئله اصلی «صلح» است و همین موضوع روند فعلی را مهم و تاریخی میکند.
جمال در بخش دیگری از این گفتوگو تأکید کرد که صلح صرفاً به معنای توقف درگیریهای مسلحانه نیست، بلکه باید بر پایهای پایدار و عادلانه شکل بگیرد. او گفت: «صلح باید دائمی، عادلانه و دارای محتوا باشد. بدون دموکراسی، بدون حاکمیت قانون، بدون عدالت و آزادیها نمیتوان به جایی رسید.»
او در عین حال، به تغییر رویکرد دولت ترکیه نسبت به عبدالله اوجالان اشاره کرد و آن را تحول مهمی دانست. به گفته جمال، اینکه رهبر زندانی حزب کارگران کردستان (پکک) اکنون بهعنوان طرف گفتوگو از سوی دولت پذیرفته شده، اتفاقی است که نمیتوان اهمیت آن را نادیده گرفت.
حسن جمال همچنین به پرسش درباره امکان تحقق صلح در چارچوب یک ساختار اقتدارگرا پاسخ منفی داد و تأکید کرد که نظامی فاقد دموکراسی و استقلال قضایی نمیتواند صلحی ماندگار ایجاد کند. او گفت: «نظم اقتدارگرا با کمبود دموکراسی و قانون مواجه است و چنین ساختاری قادر به تثبیت صلح پایدار نیست.»
این روزنامهنگار ترک در ادامه به تحولات سیاسی داخلی ترکیه نیز پرداخت و بازداشت در مارس ۲۰۲۵ را نقطه آغاز موج تازهای از مقاومت دموکراتیک در کشور دانست. او گفت پس از این رویداد، حزب جمهوریخواه خلق از رخوت خارج شد و اعتراضات گستردهای شکل گرفت.
جمال با مقایسه وضعیت کنونی ترکیه با تجربه در مجارستان اظهار داشت که حکومتهای متمرکز و فردمحور ممکن است در نهایت از طریق انتخابات کنار زده شوند. او پیشبینی کرد که «بهمحض برگزاری انتخاباتی واقعی، نظام تکنفره در ترکیه نیز میتواند پایان یابد.»
وی در ادامه به دو تحول مهم در پرونده کردها اشاره کرد: نخست تغییر مواضع دولت باغچهلی که زمانی خواهان اعدام اوجالان بود اما اکنون او را بهعنوان طرف مذاکره به رسمیت میشناسد، و دوم اعلام انحلال پکک و پایان مبارزه مسلحانه؛ رخدادی که به گفته او در تاریخ این جنبش بیسابقه است.
حسن جمال تأکید کرد که عبور از گذشته و عدم «اسیر شدن در دردها» برای ساختن آیندهای مشترک ضروری است. او با اشاره به تجربه اروپا پس از جنگ جهانی دوم گفت کشورهای اروپایی توانستند با تکیه بر صلح و دموکراسی، دشمنیهای تاریخی را پشت سر بگذارند.
او تحقق آشتی واقعی میان ترکیه و کردها را «بازی بزرگ و راهبرد نهایی» این کشور توصیف کرد و گفت اگر کردها در چارچوب دموکراسی، حقوق برابر و حاکمیت قانون به بخشی برابر از ساختار سیاسی ترکیه تبدیل شوند، نهتنها ترکیه بلکه کل خاورمیانه دگرگون خواهد شد.
جمال افزود: «ترکیه بدون کردها معنا ندارد. اگر ترکیه با کردهای خود به صلح واقعی برسد، این تحول بر عراق، سوریه و سراسر منطقه تأثیر خواهد گذاشت.»
نظر شما