به گزارش کردپرس، بیش از یک سال از آغاز دور جدید گفتوگوهای دولت رجب طیب اردوغان با هدف پایان دادن به منازعه چند دههای با کردها میگذرد، اما به گفته کارشناسان، این روند همچنان فاقد دستاوردهای ملموس در حوزه حقوق سیاسی کردهاست و در مقابل، این نیروهای کردی بودهاند که گامهای عملیتری برداشتهاند.
در همین چارچوب، الیزا مارکوس، پژوهشگر مسائل کردی، در گفتوگو با وبسایت المانیتور اعلام کرد که حزب کارگران کردستان عملاً مبارزه مسلحانه خود را متوقف کرده و وعده خلع سلاح داده است، اما اجرای کامل این تعهد را به اقدامات متقابل از سوی آنکارا مشروط کرده است.
مارکوس با اشاره به وضعیت کنونی این گروه، آن را مشابه دوره پس از بازداشت عبدالله اوجالان در سال ۱۹۹۹ توصیف کرد؛ دورهای که پکک با نوعی بینظمی داخلی و ابهام راهبردی مواجه بود. به گفته او، توقف جنگ چریکی اگرچه تصمیمی منطقی در شرایط فعلی به شمار میرود، اما همزمان موجب بروز بحران هویتی در این سازمان شده است، چرا که بخش مهمی از انسجام درونی آن بر محور مبارزه مسلحانه شکل گرفته بود.
این کارشناس همچنین تأکید کرد که بازگشت پ.ک.ک به جنگ علیه ترکیه در شرایط کنونی بعید به نظر میرسد. به گفته او، تغییر ماهیت جنگها، استفاده گسترده از فناوریهای نوین نظامی از جمله پهپادها، و فشارهای منطقهای، توان عملیاتی این گروه را بهطور قابل توجهی محدود کرده است. در سالهای اخیر نیز بخش عمده درگیریها به مناطق مرزی و بهویژه اقلیم کردستان عراق محدود شده و پکک عمدتاً در موقعیت دفاعی قرار داشته است.
با این حال، مارکوس بر این نکته تأکید کرد که حتی در صورت انحلال نظامی، پکک بهعنوان یک نیروی سیاسی و اجتماعی همچنان به حیات خود ادامه خواهد داد. به گفته او، این گروه طی دو دهه گذشته شبکهای گسترده از نهادهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ایجاد کرده که نقش مهمی در شکلدهی به جامعه کردی ایفا میکنند.
در بخش دیگری از این گفتوگو، تحولات سوریه و وضعیت کردها در این کشور مورد توجه قرار گرفت. مارکوس با اشاره به توافق نیروهای نزدیک به پکک با دولت دمشق، تصریح کرد که اگرچه هنوز برای ارزیابی نهایی این روند زود است، اما کردهای سوریه اکنون برای نخستینبار بهعنوان بخشی از ساختار سیاسی این کشور به رسمیت شناخته شدهاند. به گفته او، با وجود عدم تحقق کامل مطالبات مربوط به خودمختاری، حضور چهرههای نزدیک به این جریان در ساختار حکومتی میتواند نشانهای از دستاوردهای تاکتیکی باشد.
وی همچنین احتمال افزایش استقلال عمل شاخههای منطقهای پکک، بهویژه در سوریه، را مطرح کرد و گفت شرایط جدید ممکن است به کاهش تدریجی تمرکزگرایی در این سازمان منجر شود.
در همین حال، یکی از مهمترین تحولات اخیر، طرح موضوع اعطای «وضعیت رسمی» به عبدالله اوجالان از سوی دولت باغچلی، رهبر جریان ملیگرای ترکیه، است؛ پیشنهادی که از سوی ناظران بهعنوان تغییری بیسابقه در رویکرد سیاسی آنکارا تلقی میشود. به گفته مارکوس، در صورت تحقق چنین طرحی، جایگاه اوجالان میتواند از یک زندانی سیاسی به یک بازیگر رسمی در روند صلح ارتقا یابد.
در مجموع، این تحلیلگر معتقد است که اگرچه روند مذاکرات کند و مبهم پیش میرود، اما توقف درگیریهای مسلحانه را باید بهعنوان یک دستاورد مهم تلقی کرد. به گفته او، در شرایط فعلی، احتمال بازگشت به جنگ گسترده کاهش یافته و پکک بیش از گذشته به ابزارهای سیاسی برای پیگیری مطالبات خود متکی خواهد بود.
نظر شما