تعیین جایگاه حقوقی اوجالان و مشارکت سیاسی اعضای PKK دو شرط پیشرفت روند صلح است
به گزارش کردپرس، نازان اوستونداغ از اساتید امضاکننده بیانیه دانشگاهیان صلح، در سخنانی روند جاری صلح را برای عبور از مرحله خلع سلاح و رسیدن به یک راهحل سیاسی پایدار، نیازمند تعیین تکلیف دو موضوع اساسی دانست.
نازان اوستون داغ در گفتوگویی با خبرگزاری ژن نیوز، گفت: «این مسئله را میتوان با آزادی عبدالله اوجالان، تعیین جایگاه حقوقی او و فراهمکردن کامل امکان ارتباطش با خارج تعریف کرد.»
او دومین موضوع را فراهمشدن زمینه مشارکت اعضای PKK در سیاست دانست و افزود: «باید شرایط ورود اعضای PKK، از جمله مدیران این سازمان، به زندگی سیاسی فراهم شود.»
اوستونداغ با اشاره به تصویب قانون چارچوب گفت انتظار میرود روند صلح وارد مرحله اجرا شود؛ اما هنوز جدول زمانی اجرای قانون و شیوه فعالیت هیئتها و کمیتههای فرعی بهطور شفاف اعلام نشده است.
به گفته او، جایگاه عبدالله اوجالان در روند، چگونگی هماهنگی میان خلع سلاح و گذار به سیاست دموکراتیک و ساختار کمیسیون نظارتی که قرار است در پارلمان تشکیل شود، همچنان از موضوعات مبهم به شمار میروند.
شرایط امروز با سال ۲۰۱۳ متفاوت است
اوستونداغ با بیان اینکه روند کنونی در شرایط سیاسی و ساختار حکومتی متفاوتی نسبت به روند مذاکرات سال ۲۰۱۳ پیش میرود، گفت انتظارات و فرصتهای موجود باید از موضعی واقعبینانه اما پیگیرانه مطرح شوند.
او افزود: «اکنون شرایط سال ۲۰۱۳ وجود ندارد. این روند در جهانی دیگر و در چارچوب حکومتی متفاوت ادامه دارد. محدودکردن آن به کنارگذاشتن سلاح، آنگونه که بازتاب داده میشود، مسئلهساز است و باید با این رویکرد مقابله کرد.»
به گفته اوستونداغ، موضوع اصلی باید تعیین یک خط مبارزه و بسیج افکار عمومی در این مسیر باشد. او تأکید کرد نباید از قانون چارچوب انتظار داشت که بهتنهایی مسئله کُرد را حل یا برابری مورد مطالبه کُردها را تأمین کند.
او گفت اهمیت این قانون در آن است که بتواند زمینهای فراهم کند تا مبارزه برای برابری، خودگردانی و حقوق سیاسی از مسیرهای غیرمسلحانه ادامه یابد: «باید روشن باشیم که انتظار ما از این قانون، ایجاد بستری برای پیگیری مبارزه بدون سلاح است.»
اوجالان باید نقش فعالتری در مدیریت روند داشته باشد
اوستونداغ، فراهمنشدن شرایط آزاد برای ارتباط اوجالان با خارج و نامشخصبودن جایگاه حقوقی او را یکی از مهمترین موانع پیش روی روند دانست.
او با اشاره به اظهارات پیشین دولت باغچه لی، رئیس حزب حرکت ملیگرای ترکیه (MHP)، درباره ضرورت تعیین جایگاه اوجالان گفت: «از آغاز، اراده صلح، تحول سازمان، تغییر اجتماعی و هماهنگی تحولات در کردستان، با افکار و اقدامات اوجالان پیوند داشته است. به همین دلیل او باید در مدیریت روند نقش بسیار فعالتری داشته باشد.»
به گفته اوستونداغ، اگر اوجالان قرار است در ساختاری مرتبط با روند حضور داشته باشد، باید مانند دیگر اعضا امکان دیدار با گروههای مختلف جامعه، تشکیل هیئتهای مشورتی و برقراری ارتباط منظم و سازمانیافته با PKK را داشته باشد.
او افزود صرف عضویت در یک کمیته، بدون فراهمشدن چنین امکاناتی، معنای مؤثری نخواهد داشت؛ زیرا اوجالان در شرایطی کاملاً متفاوت با دیگر اعضای احتمالی آن ساختار قرار دارد.
ابهام، ابزاری برای مدیریت روند است
اوستونداغ با اشاره به کندی روند و تحولات سریع خاورمیانه گفت هنوز درباره الزامات قانونی، تدوین مقررات تکمیلی و چگونگی قرارگرفتن مدیران PKK و افراد خارجمانده از شمول قانون، اقدامات بسیاری باید انجام شود.
او تأکید کرد این روند باید بهعنوان مبارزهای بلندمدت در نظر گرفته شود؛ اما همزمان برخی موضوعات نیز بهدلیل شرایط منطقهای باید با سرعت بیشتری حلوفصل شوند.
این استاد دانشگاه، نامشخص نگهداشتن جدول زمانی و مراحل اجرایی را یکی از شیوههای رایج حکومتهای اقتدارگرا توصیف کرد و گفت: «رهاکردن زمان در وضعیت مبهم، به حکومت اجازه میدهد روند را مطابق خواست خود مدیریت کند؛ از یک سو جامعه را نگران و از سوی دیگر آن را منفعل سازد.»
قانون چارچوب بهتنهایی مسئله کُرد را حل نمیکند
اوستونداغ گفت جامعه باید بداند که قانون چارچوب بهتنهایی مسئله کُرد را حل نخواهد کرد و لزوماً به برقراری شهروندی برابر منجر نخواهد شد.
او افزود این قانون در بهترین حالت میتواند زمینهای برای ساخت یک ملت دموکراتیک و ادامه مبارزه سیاسی کُردها بدون توسل به سلاح فراهم کند: «در برابر ما روندی طولانی قرار دارد و باید انتظارات خود را بهروشنی مشخص کنیم.»
به گفته او، همزمان باید بر فوریت برخی تصمیمها و طولانیبودن مسیر کلی صلح تأکید کرد و جامعه را از ایجاد انتظارات غیرواقعبینانه درباره نتایج فوری قانون دور نگه داشت.
صلح به معنای تغییر فوری همه جامعه نیست
اوستونداغ با اشاره به تجربههای ایرلند شمالی و آفریقای جنوبی گفت حتی روندهای موفق صلح نیز نتوانستهاند تمام اشکال تبعیض، نژادپرستی و خشونت اجتماعی را از میان ببرند.
او افزود نباید انتظار داشت تمام جامعه ترکیه بهصورت یکباره دگرگون شود؛ زیرا رویکردهای نژادپرستانه و مردسالارانه و مناسبات سرمایهداری در ساختارهای اجتماعی ریشه عمیقی دارند.
با این حال، به گفته اوستونداغ، در ترکیه گروههای مختلفی وجود دارند که سالها از صلح و برابری کُردها حمایت کردهاند و اکنون با آغاز روند جدید، بهتدریج امکان حضور و دیدهشدن بیشتری پیدا میکنند.
ضرورت ایجاد ابزارهای تازه برای اجتماعیکردن صلح
اوستونداغ دیدار هواداران گروه «چارشی» بشیکتاش با هواداران آمداسپور را نمونهای از شکلگیری ابزارهای تازه برای اجتماعیکردن روند صلح دانست.
او گفت چنین اقدامهایی به معنای تغییر کامل تمام هواداران یا بخشهای جامعه نیست؛ اما میتواند گروههای حامی صلح و راهحل دموکراتیک را در عرصه عمومی نمایان کند.
اوستونداغ همچنین به تلاش تشکلهای زنان برای ایجاد یک هیئت غیررسمی نظارت بر روند اشاره کرد و افزود سازمانهای حقوق بشری، اتحادیههای کارگری و نهادهای مدنی نیز میتوانند سازوکارهای مشابهی ایجاد کنند.
این استاد دانشگاه در پایان تأکید کرد باید ابزارهایی ساخته شود که هم فعالان باسابقه صلح و هم جوانانی را که بهتازگی به این عرصه وارد شدهاند، قابلمشاهده کند: «بخشهای مختلف جامعه باید بتوانند اعلام کنند که خواهان راهحلاند، به آن باور دارند و با وجود خطرهای موجود، از این تحول حمایت میکنند و مطالبات بیشتری نیز دارند.»
دیدگاه کاربران