به گزارش خبرگزاری کردپرس، جواد قیصریان فرد، رییس تحقیق و توسعه پتروشیمی ایلام در یادداشت خود که در اختیار کردپرس قرار داده است به یکی از پروژه‌های مهم و در حال اجرای استان ایلام پرداخته است و سعی کرده است با زبانی ساده توضیحاتی در مورد چیستی و چگونگی این پروژه بپردازد.
جواد قیصریان فرد، دانش‌آموخته شیمی و کارشناس مسائل نفتی و پتروشیمی در مورد پروژه ان.جی.ال 3100 دهلران می‌نویسد:
اغلب میادین نفتی حاوی ترکیبات هیدروکربوری بنامNatural Gas Liquids یا NGL هستند که به صورت گازهای همراه در هنگام استخراج نفت از این مخازن خارج می‌شود که به دلیل ارزش بسیار بالا به بنزین وحشی معروف شده‌اند این ترکیبات به دلیل عدم اولویت در پروژه‌های شرکت ملی نفت، فقدان تلاش سازمان‌یافته‌ای برای جمع آوری آنها در بیشتر میادین نفتی ایران سوزانده می شد.
آمارهای ترازنامه انرژی نشان می‌دهد که طی دوره زمانی 1392- 1375 به طور متوسط روزانه 92 ميليون مترمكعب گازهای همراه نفت در روز توليد شده که از اين میزان روزانه 8/36 ميليون مترمكعب (حدود 40 درصد) در روز سوزانده شده است. اطلاعات ميدانی نشان می‌دهد که با رفع تحريم‌های فروش نفت و افزايش توليد نفت، ميزان گازهای همراه نفت سوزانده شده به 40 ميليون مترمكعب در روز افزايش يافته است.
سوزاندن اين حجم از گازهای همراه نفت علاوه بر از دست رفتن ارزش افزوده اقتصادی، با تولید گازهای گلخانه ای موجب تحمیل هزينه های زيست محيطی خواهد شد. در نتيجه استفاده از اين گازها و جلوگيری از سوزاندن آنها امری ضروری است و بایستی از راهكارهای مختلفی اعم از وضع قوانين و به کارگيری تكنولوژی‌های متفاوت برای جمع آوری گازهای همراه نفت جلوگیری از سوازنده شدن آنها استفاده نمود.
طی 10 سال اخير طرح‌های NGL متعددی برای جمع آوری گازهای همراه نفت در دستور کار وزارت نفت قرار داشته است که تاکنون تنها NGL سيری و طرح آماک به بهره برداری رسيده و مابقی به بهره برداری نرسيده اند.
نظر به اهمیت مساله فوق و در راستای اجرای سیاست‌های ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی یکی از ماموریت‌های واگذار شده در جهت توسعه صنعت پتروشیمی به معاون وقت وزیر نفت در امور پتروشیمی از سوی وزیر محترم نفت، ایجاد بستر لازم برای اجرای به موقع طرح‌های تامین خوراک پتروشیمی‌ها از جمله طرح‌های (NGL) بود که با گذشت بیش از یکسال سیاست‌های ابلاغی وزیر نفت در این حوزه کاملا عملیاتی شده است.
به گفته مدیر نظارت بر تولید شرکت ملی صنایع پتروشیمی، هم اکنون وضعیت بهره برداری طرح های ان جی ال 900، 1000، 1200، 1500، 3200، 2300، 1700 و 3100 تعیین تکلیف شده است و این واحدها ضمن جمع آوری گازهای همراه 15 میدان نفتی ایران شامل میادین آزادگان شمالی، آزادگان جنوبی، جفیر، دارخوین، یادآوران، بند کرخه، سازند خامی مارون، آغاجاری، رگ سفید، دهلران، چشمه خوش، پایدار، پایدار غرب، دالپری و نفت شهر به ترتیب قرار است خوراک مورد نیاز خوراک پتروشیمی بندر امام، بوعلی، پالایشگاه گاز بیدبلند 2، پتروشیمی امیر کبیر، پتروشیمی مسجد سلیمان و پتروشیمی دهلران را تامین نمایند.
از این رو به دلیل بهره برداری از میادین عظیم نفت در استان ایلام و به تبع آن تولید گازهای همراه نفت، احداث پروژه عظیم گاز و گاز مایع 3100 یا کارخانهNGL-3100 دهلران توسط وزارت نفت تصویب و عملیات اجرایی آن در نیمه دوم سال 95 آغاز گردیده بود شتاب بیشتری به خود گرفت. این پروژه با حجم کل سرمایه گذاری 1500 میلیون دلار بزرگترین طرح در حوزه صنایع بالادست نفت، گاز و پتروشیمی به لحاظ حجم سرمایه گذاری در استان ایلام است که به منظور بدست آوردن حداکثر ميزان (حدود 93 درصد) C2+ از گازهاي همراه نفت با استفاده از روش GSP Modified در زمینی به وسعت 110 هکتار واقع در منطقه موسیان ( 45 کیلومتری دهلران) احداث شده است.
از مهمترین مزایای اجرای این طرح جمع آوری و جلوگیری از سوزاندن 240 میلیون فوت مکعب در روز از گازهای همراه نفت خام تولیدی میادین حوزه دزفول شمالی شامل حوزه های نفتی آذر، دهلران، چشمه خوش، پایدار غرب (آسماری، بنگستان) پايدار، دانان، دالپری و چنگوله، جلوگیری از آلوده شدن محیط زیست، تامین خوراک مورد نیاز پتروشیمی دهلران و تولید ارزش افزوده، تامین گاز مورد نیاز جهت تزریق به چاه های منطقه و افزایش طول عمر آنها و اشتغال زایی در منطقه می باشد.
اجرای این پروژه در دو فاز طراحی شده است که در حال حاضر اجراي فاز نخست با ظرفیت کل گاز ورودی به کارخانه برابر با 150 میلیون فوت مکعب در دستور کار قرار گرفته که شامل سه بخش اصلی فرایندی، برق‌رسانی و خطوط لوله خوراك و محصولات است.
بخش فرایندی شامل طراحی، تدارکات کالا و اجراي کارخانه NGL است و بخش برق‌رسانی، طراحی، تدارکات کالا و اجراي الزامات لازم جهت برق‌رسانی به کارخانه را در برمی‌گیرد و در بخش خطوط لوله خوراك و محصولات، علاوه بر طراحی و تدارکات کالا، اجراي خطوط لوله خوراك و محصولات پروژه نیز انجام خواهد شد. خوراک این فاز شامل 70 میلیون فوت مکعب گاز ترش از دهلران، 60 میلیون فوت مکعب گاز شیرین از چشمه‌خوش و 20 میلیون فوت مکعب گاز شیرین از پایدار غرب می باشد، که با اجرای آن در این پروژه 90 میلیون فوت مکعب گاز ترش سبک، 22 هزار بشکه C2+ و حدود 500 بشکه میعانات گازی ترش تولید خواهد شد.
همچنین تمهیدات لازم برای اجراي ردیف دوم شامل اجراي کامل تاسیسات جانبی و ساختمان‌هاي صنعتی و غیرصنعتی در نظر گرفته شده است. و در ادامه فاز دوم این پروژه با هدف افزایش ظرفیت کارخانه به 240 میلیون فوت مکعب گاز در روز ورودی اجرا خواهد شد
پروژه گاز و گاز مایع 3100 دهلران شامل سه بخش احداث اصلی، کارخانه گاز و گاز مایع 3100 به ظرفیت 240 میلیون فوت مکعب در روز، 9 خط لوله انتقال خوراک و محصول به همراه 7 ایستگاه شیرآلات بین راهی (خطوط انتقال و انتقال محصول به پتروشیمی دهلران) و پست اصلی برق و خط انتقال از نیروگاه خصوصی در دست احداث (200 مگاوات- خوراک نیروگاه از گاز NGL) می باشد که علاوه‌ بر تأمین برق مورد نیاز مجتمع، قسمت عمده‌ای از برق مصرفی واحدهای همجوار را نیز تأمین می‌کند.
با راه اندازی کارخانه گاز و گاز مایع 3100 دهلران محصولات توليدی اين واحد شامل گاز شیرین به میزان 77 میلیون فوت مکعب در روز جهت ارسال به میدان چشمه خوش برای نمک زدایی و ارسال به مشتریان، گاز ترش به میزان حدود 82 میلیون فوت مکعب در روز جهت تزریق به میدان دهلران (چاه¬های نفت)، میعانات گازی به میزان حدود 850 بشکه در روز جهت ارسال به واحد بهره برداری چشمه خوش و در نهایت محصول C2+(مجموع اتان، بوتان و ایزو پنتان) حدود40 هزار بشکه در روز جهت ارسال به پتروشیمی دهلران می باشد که ارزش تقریبی کل این محصولات تولیدی 400 میلیون دلار در سال است.
این پروژه با اشتغال 1300 نفر به لحاظ اشتغالزایی نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است به طوری که در اوج عملیات اجرایی کار این تعداد نزدیک به 2 هزار نفر در بخش‌های ساخت، اجرا و تکمیل پروژه خواهد رسید و در دوران بهره‌برداری و تولید کارخانه به حدود 350 نفر نیروی مستقیم در بخش های بهره برداری و تعمیرات مشغول به فعالیت خواهند بود.
شایان ذکر است مالکیت این پروژه با شرکت سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت و اجرای آن به صورت EPCF به شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت (OIEC) واگذار شده است و تاکنون درصد پیشرفت فیزیکی کل پروژه حدود 27% می باشد.
امید است با توجه به پیگیری های استاندار دلسوز و پر تلاش و نمایندگان محترم جهت تامین منابع مالی و تلاش مدیران اجرایی مطابق برنامه زمان‌بندی مصوب اویل تیرماه 99 به بهره برداری برسد و با اجرای این طرح ضمن تامین خوراک پتروشیمی دهلران و حفظ محیط زیست منطقه، شاهد رونق اقتصادی و توسعه پایدار استان ایلام باشیم.