مرال دانیش بشتاش: بدون فراهم‌شدن شرایط فعالیت اوجالان، روند صلح چگونه پیش برود؟
به گزارش کردپرس، مرال دانیش بشتاش، نماینده دم پارتی در مجلس ترکیه و از اعضای پیشین کمیسیون پارلمانی روند صلح، در گفت‌وگو با خبرگزاری کردی ولات، آخرین وضعیت روند صلح و جامعه دموکراتیک، اجرای قانون چارچوب و اقدامات مورد انتظار از مجلس و دولت ترکیه را ارزیابی کرد.
قانون چارچوب پس از تصویب در ماه اوت، روند صلح را وارد مرحله تازه‌ای کرد؛ اما اجرای آن به ارائه گزارش مثبتِ تأیید و ارزیابی شورای امنیت ملی ترکیه (MGK) مشروط شده است.
در همین چارچوب، هیئت پیگیری و ارزیابی به ریاست جودت ییلماز، معاون رئیس‌جمهور ترکیه، تشکیل شد و تاکنون دو جلسه برگزار کرد؛ بااین‌حال، هنوز جدول زمانی مشخصی برای ارائه گزارش شورای امنیت ملی و آغاز اجرای عملی قانون اعلام نشده است.
تأخیر در اجرای قانون چارچوب نگرانی ایجاد کرده است
مرال دانیش بشتاش با اشاره به تأخیرهای پی‌درپی در مراحل مختلف روند گفت: «ابتدا تشکیل کمیسیون مجلس به تأخیر افتاد، سپس سفر اعضای کمیسیون به جزیره امرالی طول کشید و در نهایت تصویب قانون چارچوب نیز به تعویق افتاد. اکنون می‌گوییم اقدامات بعدی نباید دوباره به تأخیر بیفتد.»
او خواستار نهایی‌شدن گزارش تأیید و ارزیابی شورای امنیت ملی شد و افزود: «مقام‌های دولتی بارها درباره روند سخنان مثبتی بیان کرده‌اند؛ اما هنوز اقدام ملموسی انجام نشده است.»
بشتاش به تداوم حبس زندانیان سیاسی و بیمار و به‌تعویق‌افتادن آزادی شماری از زندانیان پس از پایان دوره محکومیت آنان اشاره کرد و گفت هنوز شرایط لازم برای ورود اعضای PKK به عرصه سیاست فراهم نشده است.
او گفت: «زندانیان سیاسی هنوز آزاد نشده‌اند، زندانیان بیمار در زندان مانده‌اند و آزادی افرادی که دوران محکومیتشان به پایان رسیده، به تعویق می‌افتد. ادامه این مشکلات در جامعه نگرانی ایجاد می‌کند.»
اوجالان باید بتواند با جامعه تماس داشته باشد
سخنگوی مشترک HDK، عبدالله اوجالان را «بازیگر اصلی روند» توصیف کرد و گفت پیشرفت مذاکرات بدون فراهم‌شدن شرایط فعالیت و ارتباط او با گروه‌های مختلف جامعه دشوار خواهد بود.
او گفت: «پایه این روند را آقای اوجالان بنا کرد و بازیگر اصلی آن نیز آقای اوجالان است. اگر شرایط او بهبود نیابد، نتواند با بخش‌های مختلف جامعه دیدار کند و دیدگاه‌هایش را با جامعه در میان بگذارد، این روند چگونه پیش خواهد رفت؟»
بشتاش افزود اگرچه محدودیت‌های اعمال‌شده علیه اوجالان در مقایسه با گذشته تا حدودی کاهش یافته است، شرایط حقوقی و امکان فعالیت او هنوز بهبود نیافته است.
او ادامه داد: «اگر شرایط آقای اوجالان بهبود پیدا کند و او بتواند با بخش‌های مختلف جامعه گفت‌وگو و تبادل‌نظر داشته باشد، معتقدیم روند با سرعت بیشتری پیش خواهد رفت و اعتماد عمومی نیز تقویت خواهد شد.»
به گفته بشتاش، شهروندان در دیدارهای خود با اعضای دم پارتی می‌گویند به اوجالان اعتماد دارند؛ ازاین‌رو دولت باید هرچه سریع‌تر درباره شرایط فعالیت و ارتباطات او تصمیم بگیرد.
انتقاد از تأخیر در تشکیل کمیسیون جدید مجلسمرال دانیش بشتاش همچنین گفت با گذشت ۲۱ روز، نعمان کورتولموش، رئیس مجلس ترکیه، هنوز برای گفت‌وگو درباره تشکیل کمیسیون جدید پارلمانی با دم پارتی و دیگر احزاب دیدار نکرده است.
او گفت: «احزاب سیاسی مقدمات خود را فراهم کرده‌اند، اما نمی‌دانیم منتظر چه چیزی هستند. کمیسیون مجلس اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا اراده مردمی که نمایندگان را انتخاب کرده‌اند، در آن نمایندگی خواهد شد.
بشتاش تأکید کرد این ساختار نباید به کمیسیونی بوروکراتیک تبدیل شود و افزود: «پارلمان می‌تواند برای حل مسئله کُرد و دموکراتیک‌شدن ترکیه اقدامات زیادی انجام دهد؛ بنابراین دامنه فعالیت کمیسیون باید گسترده باشد.»
براساس ماده هفتم گزارش کمیسیون پیشین مجلس، پس از تصویب قانون چارچوب باید اصلاحات قانونی مرتبط با دموکراتیک‌شدن نیز آماده شود؛ اما تاکنون زمان آغاز این فعالیت‌ها در مجلس مشخص نشده است.
فشار بر رسانه‌ها و مخالفان با روند صلح سازگار نیست
بشتاش در ادامه به افزایش فشارها بر رسانه‌ها و مخالفان سیاسی پرداخت و گفت صلح بدون دموکراتیک‌شدن ساختار سیاسی امکان‌پذیر نیست.
او گفت: «این روند، روند صلح و جامعه دموکراتیک است. اگر نظام دموکراتیک نشود، صلح نیز شکل نخواهد گرفت. حقوق مردم، گروه‌های اعتقادی، جوانان، زنان، کودکان و رسانه‌ها نقض می‌شود و این سیاست‌های فشار بر روند نیز تأثیر منفی می‌گذارد.»
نماینده دم پارتی افزود: «همه می‌پرسند اگر روند صلح وجود دارد، چرا رسانه‌ها سانسور می‌شوند و مخالفان زیر فشار قرار دارند؟ از یک‌سو درباره صلح و قانون اساسی جدید سخن گفته می‌شود و از سوی دیگر، فشار بر مخالفان ادامه دارد. این وضعیت پذیرفتنی نیست.»
او خواستار پایان فوری فشار بر رسانه‌ها، جامعه مدنی و مخالفان سیاسی شد و تأکید کرد دم پارتی مبارزه خود را در برابر این سیاست‌ها ادامه خواهد داد.
دعوت به مبارزه مشترک نیروهای دموکراسی‌خواه
مرال دانیش بشتاش در پایان گفت برای واداشتن دولت به انجام اقدامات ملموس، به یک مبارزه سازمان‌یافته و مشترک از سوی نیروهای دموکراسی‌خواه نیاز است.
او گفت: «نیروهای مدافع برابری و مخالف ظلم باید در همه‌جا مبارزه‌ای مشترک و سازمان‌یافته شکل دهند. جنبش‌های اجتماعی، نهادهای مدنی، نیروهای دموکراسی‌خواه و سازمان‌های زنان باید در کنار یکدیگر دامنه این مبارزه را گسترش دهند.»
بشتاش با ابراز امیدواری نسبت به برداشته‌شدن گام‌های ملموس در ماه‌های آینده افزود: «در این زمینه سخنان و وعده‌های زیادی مطرح می‌شود، اما هنوز اقدام مشخصی وجود ندارد. از مردم می‌خواهیم تنها در خانه ننشینند و منتظر نمانند؛ برای برداشته‌شدن گام‌ها باید فعال باشند.»
دیدگاه کاربران