به گزارش کردپرس، سفر نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، به دمشق و دیدار او با احمد الشرع، رئیس‌جمهوری سوریه، فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمول، حامل پیام‌های نمادین و سیاسی مهمی برای آینده روابط دمشق با کردها و همچنین جایگاه منطقه‌ای اقلیم کردستان است. در این سفر، بارزانی در کاخ الشعب دمشق مورد استقبال رسمی قرار گرفت و برای نخستین بار از زمان سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، پرچم رسمی اقلیم کردستان در کنار پرچم سوریه در مقر ریاست‌جمهوری این کشور به اهتزاز درآمد؛ رخدادی که بسیاری آن را مهم‌ترین نماد این سفر ارزیابی می‌کنند.

رسانه‌های دولتی سوریه اعلام کردند که گفت‌وگوهای دو طرف بر توسعه روابط دوجانبه و همکاری‌های اقتصادی متمرکز بوده است، اما منابع سوری به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند که یکی از محورهای اصلی مذاکرات، پیشبرد روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار دولت و ارتش سوریه بوده است.

برافراشته شدن پرچم اقلیم کردستان در دمشق از منظر نمادین اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا به این ترتیب این پرچم به طور رسمی در پایتخت سوریه برفراشته شده و این در حالیست که سوریه دارای کمترین جمعیت  کردها است. نخستین بار قانون اساسی عراق در سال ۲۰۰۵ پرچم اقلیم را به عنوان نماد رسمی حکومت اقلیم به رسمیت شناخت. این پرچم در سال ۲۰۱۵ در آنکارا به طور رسمی در جریان سفر مقامات اقلیم به نمایش درآمد و دو سال بعد نیز در مراسم‌های رسمی در ترکیه برافراشته شد.

این سفر در مقطعی انجام شد که پرونده نیروهای دموکراتیک سوریه وارد مرحله تازه‌ای شده است. از زمان درگیری‌های ژانویه، دولت سوریه بخش عمده‌ای از مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه را بازپس گرفته و اکنون این نیروها عمدتاً به نوار مرزی کردنشین در شمال شرق سوریه محدود شده‌اند. به باور تحلیلگران، این تغییر موازنه میدانی، نیروهای دموکراتیک سوریه را به پذیرش توافقی سوق داده که بر حفظ ساختار متمرکز و یکپارچه دولت سوریه تأکید دارد و تشکیل هرگونه منطقه فدرال یا خودمختار را منتفی می‌داند. از این رو، مرحله کنونی بیش از آنکه نظامی باشد، بر نحوه اجرای این توافق و ادغام تدریجی ساختارهای نظامی و اداری نیروهای دموکراتیک سوریه در نهادهای دولت متمرکز است.

تحلیل نشنال کانتکست بر این باور است که احمد الشرع از این دیدار منافعی فراتر از ظاهر آن به دست می‌آورد. به اعتقاد این پایگاه، دمشق اکنون تلاش می‌کند پرونده کردها را از یک بحران امنیتی به یک پرونده سیاسی قابل مدیریت تبدیل کند و استقبال رسمی از نچیروان بارزانی بخشی از همین راهبرد است. برافراشته شدن پرچم اقلیم در کاخ ریاست‌جمهوری، از یک سو پیام مثبتی به جامعه کردهای سوریه درباره پذیرش هویت فرهنگی آنان ارسال می‌کند و از سوی دیگر، بدون آنکه تغییری در اصل ساختار متمرکز حکومت ایجاد شود، تصویری از همزیستی میان دولت و کردها ارائه می‌دهد.

این اقدام همزمان کارکرد سیاسی دیگری نیز دارد. به نوشته نشنال کانتکست، جامعه سیاسی کردهای سوریه از سه جریان اصلی تشکیل شده است؛ کردهای نزدیک به ساختار سنتی دولت سوریه، جریان نزدیک به حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) که محور آن نیروهای دموکراتیک سوریه است و جریان نزدیک به مسعود بارزانی که در قالب شورای میهنی کرد سوریه فعالیت می‌کند. پرچمی که در دمشق برافراشته شد، نماد جریان نزدیک به اقلیم کردستان است؛ پرچمی که سال‌ها از سوی ساختارهای نزدیک به پ.ک.ک در مناطق شمال شرق سوریه به رسمیت شناخته نمی‌شد و حتی استفاده از آن محدود بود. از این منظر، استقبال از بارزانی می‌تواند به تقویت جایگاه احزاب نزدیک به اربیل در معادلات سیاسی سوریه بینجامد و همزمان مانع شکل‌گیری یک جبهه واحد کردی شود؛ وضعیتی که از نگاه دمشق مدیریت پرونده کردها را آسان‌تر می‌کند.

این رویکرد در تقسیم مناصب حکومتی نیز دیده می‌شود. بر اساس این تحلیل، نیروهای دموکراتیک سوریه سهم بیشتری در روند ادغام نظامی و اداره اجرایی، از جمله در فرمانداری حسکه، به دست آورده‌اند، در حالی که احزاب نزدیک به بارزانی سهم بیشتری از کرسی‌های اختصاص‌یافته به کردها در نهاد قانون‌گذاری سوریه را در اختیار گرفته‌اند. چنین تقسیم کاری، هر دو جریان اصلی کردی را در ساختار جدید سهیم می‌کند، اما در عین حال مانع از تمرکز کامل قدرت در اختیار یک جریان واحد می‌شود.

از منظر دمشق، نتیجه این روند تثبیت اصل دولت واحد سوریه و تبدیل مسئله نیروهای دموکراتیک سوریه از یک چالش مربوط به ساختار آینده کشور به پرونده‌ای قابل کنترل در چارچوب نهادهای رسمی است. همزمان، تصاویر برافراشته شدن پرچم اقلیم کردستان در دمشق می‌تواند برای کشورهای غربی نیز این پیام را داشته باشد که دولت جدید سوریه در تقابل با هویت کردی قرار ندارد و حقوق فرهنگی کردها را در چارچوب دولت واحد به رسمیت می‌شناسد.

در مقابل، نچیروان بارزانی نیز اهداف مشخصی را از این سفر دنبال می‌کند. علاوه بر توسعه روابط اقتصادی میان اقلیم کردستان و سوریه، این سفر نشان‌دهنده پذیرش واقعیت‌های جدید سیاسی در سوریه است. به باور نشنال کانتکست، با تثبیت دولت جدید دمشق و به رسمیت شناخته شدن آن از سوی اروپا و آمریکا، گسترش روابط با دولت احمد الشرع و تلاش برای تضمین حقوق فرهنگی و سیاسی کردهای سوریه در چارچوب ساختار جدید، واقع‌بینانه‌ترین گزینه پیش روی اربیل محسوب می‌شود.

از این منظر، سفر نچیروان بارزانی به دمشق صرفاً یک دیدار دوجانبه نبود، بلکه نشانه‌ای از ورود روابط اقلیم کردستان و دولت جدید سوریه به مرحله‌ای تازه و بخشی از روند بازتعریف جایگاه کردها در نظم سیاسی جدید سوریه به شمار می‌رود؛ نظمی که بر حفظ تمامیت ارضی و ساختار متمرکز کشور استوار است، اما همزمان می‌کوشد از طریق اعطای برخی حقوق فرهنگی و مشارکت سیاسی، پرونده کردها را از مسیر گفت‌وگو و ادغام مدیریت کند.