کردپرس

بر اساس گزارش روزنامه «الشرق‌الاوسط»، ایالات متحده طرحی مرحله‌بندی شده را برای تعیین تکلیف نیروهای حشد الشعبی تدوین کرده است. محورهای اصلی این طرح شامل خلع سلاح سنگین، کنار گذاشتن رهبران گروه‌های مسلح و جایگزینی آن‌ها با افسران حرفه‌ای و آموزش‌دیده برای نظارت بر زیرساخت‌های این گروه‌ها است.

شرق الاوسط نوشته است که حضور «دیوید پترائوس»، ژنرال بازنشسته آمریکایی، در بغداد در هفته گذشته که به عنوان «کارشناس مستقل» روی نقشه راه خلع سلاح کار می‌کند، نشان‌دهنده جدیت واشنگتن در این پرونده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که سرنوشت سلاح‌های تحت اختیار گروه‌های مسلح، کانون اصلی رایزنی‌های پترائوس با مقامات ارشد عراق بوده است. در مقابل، جریان‌های سیاسی همسو با ایران در عراق، این تحرکات را به مثابه تهدیدی برای منافع خود در منطقه تلقی کرده و در حال رایزنی برای مقابله با چنین سناریوهایی هستند.

راهکار بغداد؛ «وزارت امنیت فدرال» به عنوان حاشیه امن

در سوی دیگر میدان، دولت عراق برای مدیریت این فشارهای بین‌المللی و در عین حال اجتناب از درگیری مستقیم با گروه‌های مسلح، طرحی را برای تأسیس «وزارت امنیت فدرال» در دستور کار قرار داده است. بنا به گزارش روزنامه قطری «العربی‌الجدید»، این پروژه به عنوان راهکاری میانه مطرح شده است.

هدف از تأسیس این وزارتخانه، جمع‌آوریِ تمامی یگان‌های مسلحِ خارج از ساختار ارتش و پلیس – از جمله حشد الشعبی و دیگر گروه‌های شبه‌نظامی – تحت یک چترِ قانونی و تشکیلاتی واحد است. نکته حائز اهمیت برای ناظرانِ اقلیم کردستان این است که در این طرح پیشنهادی، نیروهای پیشمرگه کرد، نیروهای حشد، یگان‌های واکنش سریع و پلیس فدرال، همگی در این ساختارِ امنیتیِ جدید تعریف شده‌اند.

چالش‌ها و چشم‌انداز پیش‌رو

تحلیل‌گران امنیتی معتقدند که بغداد با این طرح دو هدفِ کلان را دنبال می‌کند: ۱. پاسخ به مطالبات غربی: ارائه یک ساختارِ منظم و «قانونی» برای توجیهِ انحصار سلاح در دست دولت و کاهش فشارهای بین‌المللی. ۲. مدیریتِ بحرانِ داخلی: جلوگیری از تقابلِ سخت با گروه‌های مسلح و هدایت آن‌ها به سمتِ ادغام در بدنه دولتی به شکلی که کنترل آن در اختیارِ دولتِ مرکزی باشد.

با این حال، کارشناسان بر این باورند که این طرح هنوز در مرحله «ایده‌پردازی جدی» قرار دارد. اختلافات عمیق میان گروه‌های شیعیِ حامی و مخالفِ این طرح، و همچنین چالش‌های عملیاتی برای ترکیبِ ساختارهای ناهمگونِ نظامی (از پیشمرگه تا حشد و نیروهای فدرال)، موانع بزرگی بر سر راه این پروژه هستند.

آینده این تحولات نشان خواهد داد که آیا بغداد خواهد توانست با این وزارتخانهِ پیشنهادی، معمایِ پیچیده‌ی «تعددِ نیروهای مسلح» را پس از سال ۲۰۰۳ حل کند، یا اینکه این طرح تنها به یک پوششِ دیپلماتیک برای خرید زمان در برابر فشارهای واشنگتن تبدیل خواهد شد.

انتشار این گزارش به معنای تأیید تمامی مفاد آن توسط خبرگزاری کردپرس نیست و تنها بازتاب‌دهنده گزارش‌های رسانه‌های منطقه‌ای است.