به گزارش کردپرس، بر اساس دادهها و ارزیابی منتشرشده از سوی «Kurdistan Watch»، چشمانداز رسانهای در اقلیم کردستان عراق نهتنها متکثر، بلکه بهطور ساختاری با احزاب و چهرههای سیاسی گره خورده است. این گزارش با ترسیم یک نقشه شبکهای، نشان میدهد که چگونه رسانهها در اقلیم، اغلب در مدار نفوذ مستقیم یا غیرمستقیم بازیگران سیاسی فعالیت میکنند و استقلال حرفهای آنها در بسیاری موارد تحت تأثیر این پیوندها قرار دارد.
در این تقسیمبندی، رسانهها بهطور کلی در چند بلوک اصلی قرار میگیرند که هر یک حول یک حزب یا جریان سیاسی شکل گرفتهاند.
نخست، رسانههای نزدیک به حزب دموکرات کردستان، وابسته به شبکه قدرت خانواده بارزانی، گستردهترین و سازمانیافتهترین مجموعه را تشکیل میدهند. در این طیف، رسانههایی مانند Rudaw، Kurdistan24 و BasNews در کنار پلتفرمهای انگلیسیزبان مانند Kurdistan Chronicle و The New Region قرار دارند. این مجموعه، با پوشش چندزبانه و حضور فعال در تلویزیون، وبسایت و شبکههای اجتماعی، بازوی رسانهای قدرتمندی برای روایت رسمی این حزب محسوب میشود. همچنین برخی رسانهها از طریق چهرههایی مانند مسرور بارزانی یا نچیروان بارزانی هدایت یا حمایت میشوند.
در مقابل، اتحادیه میهنی کردستان نیز شبکه رسانهای خاص خود را دارد که بیشتر در سلیمانیه متمرکز است. رسانههایی مانند Channel 8، KurdSat، BMC و SNN در این طیف قرار میگیرند و به چهرههایی همچون بافل طالبانی، قباد طالبانی و دیگر رهبران این حزب نزدیک هستند. این رسانهها، اگرچه از نظر گستره مخاطب به اندازه بلوک حزب دموکرات نیستند، اما در شکلدهی به افکار عمومی در حوزه نفوذ این حزب نقش کلیدی ایفا میکنند.
بخش قابل توجهی از این نقشه به انشعابات و شکافهای درون اتحادیه میهنی اختصاص دارد. پس از اختلافات داخلی، شبکهای از رسانهها حول چهرههایی مانند لاهور شیخ جنگی شکل گرفته است. رسانههایی مانند Zoom News، VOK و Hawlati در این دسته قرار میگیرند که برخی از آنها بهطور مستقیم توسط این جریان تأمین مالی یا هدایت میشوند. این بخش نشاندهنده تبدیل رقابتهای درونحزبی به رقابت رسانهای است.
در کنار احزاب سنتی، جنبش نسل نو نیز با ایجاد شبکهای از رسانهها، از جمله NRT و زیرمجموعههای آن، تلاش کرده است جایگاهی مستقل اما تأثیرگذار در فضای رسانهای اقلیم به دست آورد. این جریان با تمرکز بر انتقاد از ساختار قدرت، توانسته بخشی از مخاطبان ناراضی را جذب کند.
جنبش گوران نیز با رسانههایی مانند KNN و Sbeiy حضور دارد، هرچند پس از افول سیاسی این جریان، وزن رسانهای آن نیز کاهش یافته است. در عین حال، برخی رسانههای موسوم به «مستقل» مانند KirkukNow و Draw Media نیز در این نقشه دیده میشوند، اما گزارش تأکید دارد که استقلال این رسانهها نسبی است و در مواردی تحت تأثیر منابع مالی یا روابط سیاسی قرار دارند.
در لایهای دیگر، رسانههایی با منابع مالی ترکیبی یا وابستگیهای کمتر شفاف قرار دارند؛ از جمله Westga، 964 و Awene که تلاش میکنند میان خطوط سیاسی مختلف حرکت کنند. همچنین احزاب کوچکتر مانند اتحادیه اسلامی کردستان، گروه عدالت کردستان و حتی حزب کارگران کردستان نیز هر یک رسانههای خاص خود را دارند که بیشتر در چارچوب ایدئولوژیک فعالیت میکنند.
در مجموع، این نقشه نشان میدهد که فضای رسانهای اقلیم کردستان بهشدت «سیاسیشده» است و رسانهها عمدتاً بهعنوان ابزار رقابت قدرت میان احزاب عمل میکنند. چنین ساختاری، اگرچه به تنوع ظاهری رسانهها منجر شده، اما همزمان پرسشهایی جدی درباره استقلال حرفهای، بیطرفی خبری و امکان شکلگیری یک حوزه عمومی مستقل در اقلیم کردستان مطرح میکند.

نظر شما