به گزارش کردپرس، در حالی‌که اقلیم کردستان عراق با وجود برخورداری از منابع قابل توجه نفت و گاز، همچنان با بحران مزمن برق دست‌وپنجه نرم می‌کند، روندی جدید در سطح جامعه در حال شکل‌گیری است که حرکت تدریجی شهروندان به‌سوی انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی، برای تأمین مستقل برق است.
این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که دولت اقلیم طی سه دهه گذشته نتوانسته راه‌حلی پایدار برای تأمین برق ارائه دهد. هرچند طرح «روناکی» با هدف تأمین برق ۲۴ ساعته و حذف ژنراتورهای محلی راه‌اندازی شد و طبق آمار رسمی صدها هزار مشترک را تحت پوشش قرار داده، اما قطعی‌های مکرر و افزایش هزینه برق باعث شده بسیاری از شهروندان به گزینه‌های جایگزین روی بیاورند.
در کنار مشکلات ساختاری، تحولات ژئوپلیتیکی نیز به تشدید بحران انجامیده است. تنش‌های منطقه‌ای و اختلال در تولید گاز—که سوخت اصلی نیروگاه‌های اقلیم محسوب می‌شود—به کاهش شدید ظرفیت تولید برق منجر شده و دولت را ناگزیر به بازگشت موقت به ژنراتورهای خصوصی کرده است.
در این میان، انرژی خورشیدی به‌عنوان یک راه‌حل عملی و در دسترس، به‌سرعت در حال گسترش است. بر اساس داده‌های وزارت برق، حدود ۱۱۰ مگاوات برق از طریق سامانه‌های خورشیدی در بخش خصوصی و خانگی تولید می‌شود؛ رقمی که معادل بیش از ۴ درصد از کل تولید داخلی برق اقلیم است. با این حال، برآوردهای غیررسمی نشان می‌دهد میزان واقعی استفاده از این فناوری به‌مراتب بیشتر است.
افزایش تقاضا برای انرژی خورشیدی طی یک سال گذشته چهار برابر شده است. کاهش حدود ۴۰ درصدی قیمت تجهیزات، همراه با دسترسی گسترده به فناوری‌های وارداتی—عمدتاً از چین—نقش مهمی در این رشد داشته است. در حال حاضر، هزینه نصب یک سامانه خورشیدی متوسط برای یک خانوار بین ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار برآورد می‌شود.
از منظر اقتصادی، بسیاری از خانوارها این تغییر را نه از سر انتخاب، بلکه به‌عنوان یک ضرورت اتخاذ کرده‌اند. افزایش قابل توجه قبوض برق، در کنار بی‌ثباتی در تأمین انرژی، انگیزه اصلی برای سرمایه‌گذاری در سامانه‌های خورشیدی بوده است.
در سطح نهادی، دولت اقلیم تلاش دارد این روند را در قالب سیاست‌هایی مانند «نت‌مترینگ» (بازخرید برق مازاد از مشترکان) در ساختار رسمی ادغام کند. هدف اعلام‌شده، کاهش فشار بر شبکه فرسوده برق و حرکت به‌سوی تنوع‌بخشی به منابع انرژی است. بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، اقلیم در نظر دارد طی یک دهه آینده ظرفیت تولید برق خورشیدی خود را به ۳۰۰۰ مگاوات برساند.
از نظر جغرافیایی نیز اقلیم کردستان مزیت قابل توجهی دارد. با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، ظرفیت بالقوه تولید انرژی خورشیدی در این منطقه بسیار بالا ارزیابی می‌شود—به‌گونه‌ای که حتی کم‌نورترین مناطق آن نیز از نظر بهره‌وری، عملکردی بالاتر از بهترین مناطق مشابه در آلمان دارند.
در مجموع، تداوم بحران برق، افزایش هزینه‌ها و بی‌ثباتی در تأمین انرژی، موجب شده تا شهروندان اقلیم کردستان به‌تدریج مسیر استقلال انرژی را در پیش بگیرند؛ مسیری که می‌تواند در بلندمدت، ساختار سنتی وابستگی به سوخت‌های فسیلی را حتی در منطقه‌ای غنی از نفت و گاز—به چالش بکشد.

نشریه آمارجی