به گزارش کردپرس، مدحت سنجر، عضو هیئت امرالی از حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی)، پس از دیدار نزدیک به سهساعته با عبدالله اوجالان به نقل از او اعلام کرد که «مرحله نخست روند صلح پایان یافته»؛ مرحلهای که با انحلال ساختار سازمانی و کنار گذاشتن سلاحها تعریف میشد. اوجالان تأکید کرده است که اکنون روند وارد «مرحله دوم» با محوریت ادغام دموکراتیک، سیاستورزی و ساخت جمهوری دموکراتیک شده است.
مدحت سنجر، عضو هیئت امرالی دم پارتی، پس از دیداری نسبتا طولانی با عبدالله اوجالان، جزئیات این گفتوگو را در مصاحبه ای با شبکه ایلکه تیوی تشریح کرد. به گفته سنجر، این نشست حدود سه ساعت به طول انجامیده و «نشستی فشرده و محتوایی» بوده است. او توضیح داد که اوجالان همانند دیدارهای پیشین، مباحث را در قالب محورهای مشخص تنظیم کرده و گفتوگو در همان چارچوب پیش رفته است.
پایان مرحله نخست؛ انحلال PKK و زمین گذاشتن سلاحها
سنجر با اشاره به ارزیابی اوجالان از ۱۶ ماه گذشته گفت اوجالان تصریح کرد: «مرحله اول به پایان رسید. این مرحله به تصمیم پایان دادن به موجودیت سازمانی و مبارزه مسلحانه گره خورده بود. اساس آن، انحلال PKK و زمین گذاشتن سلاحها بود. این یک تصمیم استراتژیک است.»
به گفته سنجر، اوجالان چندین بار تعبیر «تصمیم استراتژیک» را تکرار کرده و افزوده است: «این از جانب من یک تصمیم استراتژیک است.»
اوجالان همچنین گفته است: «در مرحله اول، برای تحقق این هدف گامهای مهمی برداشتیم.»
به گفته سنجر، اوجالان مرحله نخست را «وجه سلبی روند» توصیف کرده است؛ به این معنا که این مرحله بر پایان دادن به درگیری مسلحانه و خاتمه دادن به وضعیت پیشین متمرکز بوده است.
ورود به مرحله دوم؛ «ادغام دموکراتیک» بهعنوان مرحله سازندگی
به گفته سنجر، اوجالان در ادامه تصریح کرده است: «اکنون وارد مرحله دوم یعنی مرحله ایجابی یا سازندگی شدهایم. در این مرحله درباره بُعد ادغام – که موضوع اصلی آن است – گفتوگو خواهیم کرد و آن را با شما بررسی میکنیم.»
اوجالان مرحله دوم را «بخش مثبت» روند توصیف کرده و گفته است: «مرحله ادغام، مرحله سازندگی است.»
سنجر توضیح داد که اوجالان چارچوب این مرحله را «ساخت جمهوری دموکراتیک» میداند و تأکید کرده است: «مرجع و قاعده اساسی من، پیشبرد روند ادغام دموکراتیک و ساخت جمهوری دموکراتیک است.»
جمهوری دموکراتیک و مفهوم شهروندی آزاد
به روایت سنجر، اوجالان مفهوم ادغام را صرفاً به معنای یکپارچگی ساده نمیداند، بلکه آن را در قالب «جمهوری دموکراتیک» تعریف میکند؛ نظامی که بنیان آن «شهروندی آزاد» است.
اوجالان در اینباره گفته است: «شهروندی آزاد یعنی شهروندانی که بتوانند هویت، تعلقات، دیدگاهها و باورهای خود را آزادانه بیان کنند. هویتها آزاد خواهند بود، باورها آزاد خواهند بود، پیوندها و عضویتها آزاد خواهند بود. اما همه اینها در چارچوب یکپارچگی ترکیه و از مسیر ادغام در جمهوری دموکراتیک پیش خواهد رفت.»
سنجر افزود که به گفته اوجالان، در چنین چارچوبی کردها نیز خواهند توانست متناسب با زبان، فرهنگ و باورهای خود آزادانه سازمانیابی کنند و این اصل نه فقط برای کردها، بلکه برای همه اقوام و باورها صدق میکند.
اگر مبارزه مسلحانه پایان یابد، سیاست ورزی دموکراتیک جای آن را میگیرد
سنجر در بخش دیگری از سخنانش به تأکید اوجالان بر جایگزینی سیاست ورزی فعالانه بهجای مبارزه مسلحانه اشاره کرد و گفت اوجالان تصریح کرده است: «اگر سلاحها پایان یابد، سیاست جای آن را خواهد گرفت. اما برای اینکه سیاست بتواند این بار را بر دوش بکشد، باید آزادی و تضمینهای گسترده وجود داشته باشد.»
او افزوده است که روند پیشرو میتواند به اصلاحات قانونی، بازنگریهای حقوقی و در مراحل بعد حتی به مباحث مرتبط با قانون اساسی منجر شود.
هشدار درباره سوریه و ضرورت مذاکره
سنجر گفت اگرچه محور اصلی دیدار روند داخلی ترکیه بوده، اما تحولات سوریه نیز مورد بحث قرار گرفته است. به گفته او، اوجالان بار دیگر «ادغام دموکراتیک» را راهحل بحران سوریه دانسته و هشدار داده است: «درگیریها باید قطع شوند و مسئله از مسیر مذاکره حل شود. اگر حملات گسترش یابد، بهویژه اگر درگیری به شرق فرات کشیده شود، میتواند به تلفات سنگین و بیثباتی طولانیمدت منجر شود.»
سنجر تأکید کرد که از نگاه اوجالان، تنها راه جلوگیری از کشیده شدن منطقه به «لبه پرتگاه»، گفتوگو و سیاست است.
هشدار درباره «نیروهای خارج از چارچوب»
به گفته سنجر، اوجالان در دیدار دوم ژانویه نیز اشاره کرده بود که هرچند احتمال درگیری گسترده پایین است، اما «نیروهای خارج از چارچوبهای معمول» ممکن است برای تخریب روند تلاش کنند. او هشدار داده است که چنین نیروهایی میتوانند در سطح منطقهای مداخله کرده و روند صلح را هدف قرار دهند.
وضعیت حقوقی و ضرورت اصلاحات قانونی
سنجر با اشاره به نقش مجلس ترکیه و گزارش کمیسیون مربوطه گفت یکی از مهمترین موضوعات، وضعیت حقوقی افرادی است که سلاح زمین گذاشتهاند، زندانیان، افراد خارج از کشور و دیگر کسانی که تحت تأثیر روند درگیری قرار گرفتهاند. به گفته او، برای ادغام این افراد اصلاحات قانونی ضروری است، هرچند برخی اقدامات میتواند از طریق تصمیمات اداری نیز انجام شود.
او افزود که در جامعه انتظار اقدامهای اعتمادساز و گامهای حسننیت وجود دارد و تأخیر در این زمینه میتواند بر روند تأثیر بگذارد.
در دوره گذار ممکن است ناگهان یک احساس فروپاشی روانی عمومی پیش آید
سنجر در پایان با نقل قولی مفصل از اوجالان بر اهمیت تاریخی روند کنونی گفت: «ممکن است ما هنوز به اندازه کافی درک نکرده باشیم که در یک فرآیند «بسیار حساس، بحرانی و تاریخی» قرار داریم؛ فرآیندی که اثرش میتواند بسیار بزرگ باشد. او به نقل از اوجالان چنین توضیح داد: اوجالان گفته است گاهی یک رویداد رخ میدهد و ناگهان «احساس فروپاشی روانی» در جامعه شکل میگیرد و گاهی رویداد دیگری رخ میدهد و ناگهان احساس «پیروزی بزرگ» به وجود میآید. به گفته اوجالان، این نوسانها پیامد طبیعی دورههای گذار است؛ دورههایی که در آن «چیزهای زیادی تغییر میکنند» و دیدن تصویر کلی همیشه آسان نیست. اوجالان اضافه کرده است که وقتی به مردم گفته میشود «به کلیت ماجرا نگاه کنید»، این جمله بهتنهایی معمولاً آرامش یا اطمینان فوری ایجاد نمیکند؛ اما با این حال باید فهمید که با یک روند کوتاهمدت طرف نیستیم.»
نجات تاریخ بدون کُردها امکان ناپذیر است
سنجر، به نقل از اوجالان تأکید کرد: «این یک روند بلندمدت است؛ روندی که میتواند بر دهههای آینده اثر بگذارد؛ حتی شاید بر یک قرن.» اوجالان اشاره کرده در ترکیه از تعبیر «قرن ترکیه» صحبت میشود و گفته است روز گذشته مارکو روبیو هم در سخنرانیاش عبارت «قرن غربی» را به کار برده؛ یعنی هر کس از ساختن یک قرن تازه حرف میزند.
سنجر سپس گفت اوجالان این جمله را «به طور لفظبهلفظ» بیان کرده است: «ساختن یک جامعه دموکراتیک موضوعی بسیار مهم و بسیار جدی است. ادغام (همزیستی در چارچوب مشترک) فقط با برساخت یک جامعه دموکراتیک ممکن است. ما درباره ساختن یک قرن تازه، بلندمدت و گسترده صحبت میکنیم. ما از نجات دادن تاریخ حرف میزنیم، نه فقط نجات دادن امروز. و این بدون کردها ممکن نیست.»
نظر شما