گندمکاران کردستان؛ قربانی تأخیر در تأمین اعتبار/چرا سازمان مدیریت پاسخ روشنی برای میلیاردها تومان طلب کشاورزان ندارد؟
به گزارش کرد پرس، تاکنون ۵۸۴ هزار و ۱۰۹ تن گندم به صورت تضمینی خریداری شده است. از این میزان، ۵۷۱ هزار و ۶۶۲ تن در سامانه سیفا و ۵۱۹ هزار و ۹۴۶ تن در سامانه بانک کشاورزی ثبت شده است.
ارزش گندم خریداری شده نیز عدد کوچکی نیست؛ ۱۷۱ هزار و ۷۰۶ میلیارد و ۲۸۲ میلیون و ۹۴۴ هزار و ۸۵۷ ریال برای اصل گندم و با احتساب جایزه تحویل، مجموع تعهد مالی به ۲۸۵ هزار و ۳۴۸ میلیارد و ۸۲۲ میلیون و ۳۵۵ هزار ریال رسیده است؛ اما در مقابل این ارقام، آنچه به حساب کشاورزان واریز شده، تنها ۸۵ هزار و ۸۶۴ میلیارد و ۱۴۳ میلیون ریال است.
یعنی بر مبنای یک حساب و کتاب ساده، از مجموع تعهد ۲۸۵ هزار میلیارد ریالی، تنها حدود ۳۰ درصد پرداخت شده و حدود ۱۹۹ هزار و ۴۸۵ میلیارد ریال همچنان باقی مانده است.
اینجا دیگر صحبت از یک تأخیر ساده اداری نیست
مسئله را نمی توان صرفاً در قالب چند ردیف بودجه و چند عدد خلاصه کرد. پشت رقم نزدیک به ۲۰۰ هزار میلیارد ریال بدهی باقی مانده، زندگی هزاران خانواده کشاورزی قرار دارد؛ خانواده هایی که هزینه بذر، کود، سم، ماشین آلات، سوخت، دستمزد و برداشت را پیشاپیش پرداخت کرده اند و اکنون باید برای دریافت پول محصولی که تحویل داده اند، منتظر تصمیم دستگاه های دولتی بمانند.
در چنین شرایطی، عملکرد سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کردستان بیش از گذشته در معرض پرسش افکار عمومی قرار می گیرد: وقتی از ماه ها قبل مشخص است که کردستان یکی از قطب های تولید گندم کشور است و حجم قابل توجهی از منابع باید برای خرید تضمینی محصول اختصاص یابد، چرا سازوکار تأمین و پیگیری منابع به گونه ای طراحی نشده که کشاورز پس از تحویل محصول، گرفتار انتظارهای طولانی نشود؟
البته پرداخت مطالبات گندمکاران، موضوعی ملی و متمرکز است و تمام فرآیند آن در اختیار سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان نیست و رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کردستان نیز پیش تر درباره این موضوع گفته بود که پرداخت مطالبات، ملی است و از محدودیت منابع مالی دولت سخن گفته بود؛ در عین حال تصریح کرده بود که این محدودیت، تأخیر در پرداخت را توجیه نمی کند.
اما همین نکته، پرسش اصلی را جدی تر می کند: اگر مسئولیت پرداخت نهایی در سطح ملی است، سهم پیگیری، مطالبه گری، تأمین و هماهنگی دستگاه های استانی برای جلوگیری از انباشته شدن مطالبات گندمکاران دقیقاً کجاست؟
کشاورز نباید هزینه ضعف برنامه ریزی را بپردازد
مشکل زمانی جدی تر می شود که بدانیم این نخستین بار نیست که گندمکاران کردستان با تأخیر در دریافت مطالبات مواجه می شوند. سال گذشته نیز در مقطعی بیش از ۶۷ درصد مطالبات گندمکاران کردستان پرداخت نشده بود و مسئولان از ادامه پرداخت ها و وعده تسویه در روزهای بعد سخن می گفتند.
تکرار چنین وضعیتی نشان می دهد که مسئله صرفاً یک اتفاق مقطعی نیست؛ بلکه باید درباره نحوه پیش بینی منابع، زمان بندی پرداخت ها و هماهنگی میان دستگاه های متولی خرید تضمینی پاسخ روشن ارائه شود.
نمی توان در زمان کاشت و برداشت، از کشاورز انتظار داشت تمام توان خود را برای افزایش تولید و تأمین امنیت غذایی کشور به کار بگیرد، اما زمانی که محصول تحویل داده شد، او را پشت صف اعتبارات و تخصیص منابع قرار داد.
کشاورز با «وعده» نمی تواند بدهی بانک، هزینه کود و نهاده، اجاره زمین یا دستمزد کارگر را پرداخت کند.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی باید درباره یک سؤال ساده پاسخ بدهد
اکنون پرسش افکار عمومی از سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کردستان روشن است: برای تعهدی که رقم آن در جدول به حدود ۲۸۵ هزار میلیارد ریال رسیده، چرا تنها حدود ۸۵ هزار میلیارد ریال پرداخت شده است؟
و مهم تر از آن: چه زمانی قرار است باقی مانده مطالبات گندمکاران به طور کامل پرداخت شود و چه سازوکاری برای جلوگیری از تکرار این وضعیت در سال آینده در نظر گرفته شده است؟
این پرسش ها مطالبه ای فراتر از یک اختلاف آماری یا اداری است. وقتی دولت از کشاورز می خواهد تولید کند و محصول خود را در قالب خرید تضمینی تحویل دهد، در مقابل نیز موظف است سازوکار مالی این تعهد را به موقع پیش بینی و اجرا کند.
از سوی دیگر، در شهریور امسال نیز رئیس سازمان جهاد کشاورزی کردستان از پرداخت ۸۵ هزار و ۸۶۴ میلیارد و ۱۴۳ میلیون ریال به گندمکاران خبر داده بود؛ رقمی که با عدد مندرج در جدول ارسالی همخوان است.
بنابراین، موضوع اصلی در این مقطع حتی روشن تر از گذشته است؛ پول گندم خریداری شده، یک تعهد قطعی در برابر کشاورز است، نه اعتباری که بتوان پرداخت آن را به وعده ای برای آینده موکول کرد.
گندمکار کردستانی محصولش را تحویل داده است؛ اکنون نوبت دستگاه های مسئول است که به جای ارائه آمار خرید و وعده پیگیری، زمان دقیق، منبع تأمین اعتبار و برنامه روشن پرداخت باقی مانده مطالبات را اعلام کنند.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کردستان اگر در قبال پرداخت مطالبات گندمکاران مسئولیت مستقیم ندارد، باید دقیقاً اعلام کند مسئولیتش در این زنجیره چیست؛ و اگر مسئولیت دارد، افکار عمومی حق دارد بداند برای این حجم از بدهی انباشته چه اقدام مشخصی انجام داده است؟
چرا که در نهایت، تأخیر در پرداخت پول گندم برای دستگاه دولتی یک ردیف مالی است، اما برای گندمکار، نان شب و سرمایه ادامه زندگی و تولید است.
گزارش: سروش حبیبی راد
دیدگاه کاربران