به گزارش کردپرس، دیدارهای متوالی احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، با نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، و سپس مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، بهعنوان مهمترین تحول سیاسی در پرونده کردهای سوریه از زمان توافق ژانویه ۲۰۲۶ ارزیابی میشود. گزارشهای روزنامه نشنال و الشرق الاوسط نشان میدهد که اگرچه اختلافهای اساسی میان دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه همچنان پابرجاست، اما فضای مذاکرات نسبت به ماههای گذشته تغییر محسوسی کرده و دو طرف اکنون به جای بحث درباره اصل توافق، بیشتر بر سازوکار اجرای آن تمرکز دارند.
مهمترین تحول این دیدارها، شکسته شدن بنبست سیاسی میان دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه است. نشست مستقیم احمد الشرع و مظلوم عبدی در دمشق نشان داد که مذاکرات از سطح گفتوگوهای فنی و هیئتهای کارشناسی فراتر رفته و به سطح رهبران سیاسی و نظامی دو طرف منتقل شده است. این مسئله نشان میدهد که اراده سیاسی برای اجرای توافق ژانویه همچنان وجود دارد و مسیر مذاکرات پس از ماهها توقف دوباره فعال شده است.
بر اساس گزارش نشنال، محور اصلی دیدار الشرع و عبدی، ادامه روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختارهای رسمی دولت سوریه بوده است. این تحول نشان میدهد که اختلاف اصلی دیگر بر سر اصل ادغام نیست، بلکه بر سر نحوه، زمانبندی و ساختار اجرای آن است. به عبارت دیگر، ایده پایان یافتن ساختار نظامی مستقل نیروهای دموکراتیک سوریه و پیوستن نیروهای آن به نهادهای امنیتی و نظامی دولت سوریه، بهتدریج به یک چارچوب پذیرفتهشده در مذاکرات تبدیل شده است.
منابع نزدیک به نیروهای دموکراتیک سوریه که نشنال به آنها استناد کرده، تأکید کردهاند که مظلوم عبدی نیز اصل پایان یافتن ساختار مستقل این نیروها را پذیرفته است، اما خواهان تضمین جایگاه فرماندهان این نیروها در ارتش جدید سوریه و حفظ نقش گسترده کردها در نیروهای پلیس مناطق کردنشین است. بنابراین، اختلاف اصلی اکنون درباره چگونگی حفظ نفوذ و مشارکت کردها در ساختار امنیتی آینده سوریه است، نه درباره اصل ادغام.
در این میان، نقش نچیروان بارزانی در نزدیک کردن دیدگاههای دمشق و کردهای سوریه مورد توجه هر دو رسانه قرار گرفته است. الشرق الاوسط به نقل از منابع کردی گزارش داده است که سفر رئیس اقلیم کردستان به دمشق زمینه ایجاد فضای مثبت برای دیدار بعدی میان الشرع و عبدی را فراهم کرد. نشنال نیز بارزانی را یکی از چهرههای مهم در روند توافق ژانویه معرفی کرده که تلاش کرده است فاصله میان دولت سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه را کاهش دهد.
یکی دیگر از محورهای مهم مذاکرات، احتمال واگذاری بخشی از اختیارات محلی به کردها در چارچوب دولت جدید سوریه است. به نوشته نشنال، دمشق احتمالاً آمادگی دارد مدیریت بخشی از نیروهای پلیس در مناطق شمال شرق سوریه را به نیروهای محلی واگذار کند؛ موضوعی که میتواند بخشی از نگرانیهای کردها درباره حفظ امنیت و اداره مناطق کردنشین را کاهش دهد. با این حال، درباره جایگاه نیروهای نظامی و ساختار فرماندهی ارتش همچنان اختلافهای جدی وجود دارد.
گفتوگوهای اخیر تنها به مسائل نظامی محدود نمانده و موضوعات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کردهای سوریه نیز در دستور کار قرار گرفته است. الشرق الاوسط گزارش داده است که مسائلی مانند آموزش زبان کردی، بازگشت آوارگان، خدمات عمومی، مسائل اداری و حقوق فرهنگی نیز در مذاکرات مطرح شدهاند. طرح این موضوعات نشان میدهد که روند جاری تنها درباره ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه نیست، بلکه به آینده جایگاه کردها در ساختار سیاسی و اجتماعی سوریه پس از جنگ نیز مربوط میشود.
در سطح داخلی کردها نیز نشانههایی از افزایش خوشبینی نسبت به روند مذاکرات دیده میشود. منابع نزدیک به نیروهای دموکراتیک سوریه به الشرق الاوسط گفتهاند که مذاکرات اخیر میتواند اختلافهای باقیمانده را کاهش دهد. این ارزیابی در شرایطی مطرح میشود که طی ماههای گذشته، روند اجرای توافق ژانویه عملاً با بنبست مواجه شده بود و نگرانیهایی درباره شکست آن وجود داشت.
نقش آمریکا نیز همچنان یکی از عوامل مؤثر در این روند محسوب میشود. نشنال یادآوری کرده است که توافق ژانویه با میانجیگری واشنگتن شکل گرفت و آمریکا در ماههای اخیر از نیروهای دموکراتیک سوریه خواسته است بخشهایی از مناطق عربنشین تحت کنترل خود را به دولت دمشق واگذار کنند. این فشارها، همراه با تغییرات منطقهای، به افزایش تمایل دو طرف برای دستیابی به توافق کمک کرده است.
همزمانی حضور مظلوم عبدی، الهام احمد و مقامهای دولت سوریه در مذاکرات دمشق نشان میدهد که بحثها فراتر از موضوعات امنیتی است و به جایگاه سیاسی کردها در ساختار آینده سوریه نیز مربوط میشود. در صورت پیشرفت مذاکرات، احتمال مشارکت رسمی نمایندگان کرد در نهادهای دولتی و تثبیت برخی حقوق فرهنگی و اداری آنان افزایش خواهد یافت.
با وجود این تحولات مثبت، اختلافهای راهبردی همچنان باقی است. مهمترین مسائل حلنشده شامل جایگاه فرماندهان نیروهای دموکراتیک سوریه در ارتش سوریه، وضعیت یگانهای مدافع زنان، میزان اختیارات نیروهای پلیس محلی، نحوه آموزش به زبان کردی، بازگشت آوارگان و حدود اختیارات اداری مناطق کردنشین است.
در مجموع، گزارشهای نشنال و الشرق الاوسط نشان میدهد که پرونده کردهای سوریه وارد مرحله تازهای شده است. اگر در ماههای گذشته اختلاف اصلی میان دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه بر سر اصل ادغام بود، اکنون مذاکرات به سمت تعیین جزئیات اجرایی این روند حرکت کرده است. سفر نچیروان بارزانی به دمشق و دیدار مستقیم احمد الشرع و مظلوم عبدی، نشانهای از تلاش برای ایجاد سازش میان دو طرف است که در صورت موفقیت، میتواند یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده در شکلگیری نظم سیاسی جدید سوریه باشد.

نظر شما