به گزارش کردپرس، پیام تبریک عبدالله اوجالان، رهبر زندانی حزب کارگران کردستان ترکیه یا پ.ک.ک، به هیئت تحریریه نشریه کومینال به مناسبت انتشار نخستین شماره آن را میتوان چارچوب نظری مرحله جدیدی دانست که جنبش کردی در کردستان ترکیه وارد آن شده است؛ مرحلهای که خود اوجالان از آن با عنوان «صلح و جامعه دموکراتیک» یاد میکند.
نشریه «کومینال» جایگزین «سرخوبون» شده است؛ که از سال ۱۹۷۸ بهعنوان تریبون اصلی جنبش کردی، دیدگاهها، نظریهها و تحلیلهای رهبری این جریان درباره تحولات سیاسی، اجتماعی و نظامی و رابطه آن با دولت ترکیه را منتشر میکرد. اکنون با پایان انتشار آن، «کومینال» مأموریت یافته است گفتمان مرحله جدید را بازتاب دهد؛ مرحلهای که پس از پیام تاریخی اوجالان در فوریه ۲۰۲۵ آغاز شد.
اوجالان در پیام خود تأکید میکند که رسانه جدید نباید در سطح مباحث صرفاً نظری باقی بماند، بلکه باید به رسانهای زنده و پویا تبدیل شود که بتواند به پرسشهای جامعه کرد درباره ماهیت این دوره تازه پاسخ دهد. از نگاه او، رسانه باید در تعامل مستقیم با جامعه و بحثهای جاری در آن قرار گیرد، با شتاب تحولات زمانه حرکت کند و از تکرار مباحث انتزاعی فاصله بگیرد.
به باور او، «خط رسانهای جدید» باید سیاست را به درون جامعه ببرد؛ از دنیای نظریهپردازی به عرصه زندگی روزمره وارد شود و به پرسشهایی پاسخ دهد که درباره ماهیت مرحله جدید، پیامدهای آن و مسئولیتهایی که بر دوش جامعه میگذارد، مطرح میشود. این مسئولیتها نهتنها متوجه هسته اصلی جنبش کردی در کردستان ترکیه، بلکه شامل کردهای ساکن کلانشهرهای ترکیه نیز میشود.
اوجالان خواستار بکارگیری زبانی است که صرفاً به تولید نظریه اکتفا نکند، بلکه بتواند مسیر عمل را ترسیم کند، مراحل سازماندهی جامعه را توضیح دهد و راهکارهای عملی ارائه کند. از نظر او، مرحله «صلح و جامعه دموکراتیک» پیش از هر چیز، مرحله سازماندهی اجتماعی است؛ مرحلهای که در آن باید «کمون» بهعنوان واحد پایه سازمان اجتماعی شکل بگیرد و جامعه برای مشارکت آگاهانه در سیاست، شناخت شرایط جدید و دستیابی به توانمندی اجتماعی آماده شود.
هدف از این فرایند، تبدیل جامعه کرد به نیرویی اثرگذار در تصمیمگیریهای سیاسی، چه در کردستان و ترکیه و چه در عرصههای فراتر از آن است.
از این منظر، زبان رسانه باید از بازتولید مداوم مفاهیم کلی و بحثهای انتزاعی فاصله بگیرد و به جای آن، چارچوبهای روشن و قابل اجرا برای جامعه ارائه دهد. چنین رویکردی میتواند سازماندهی اجتماعی را تعمیق بخشد و شهروند کرد را به انتخاب مسیرهایی هدایت کند که حضور سیاسی و اجتماعی او را تثبیت کرده و حاکمیت را به پذیرش حقوق و نقش سیاسی کردها وادار سازد.
در کنار این مأموریت، اوجالان وظیفه دیگری نیز برای «کومینال» تعریف میکند؛ بازخوانی و واکاوی تاریخ کردها. از نگاه او، این بازخوانی باید به شکلگیری «کرد جدید» بینجامد؛ فردی که از گذشتهای سرشار از تراژدی، سرکوب و نسلکشی عبور کرده و اکنون میتواند با نگاهی انتقادی به تاریخ خود، شخصیتی تازه بر پایه نیمقرن مبارزه و فداکاری بسازد؛ شخصیتی که دیگر موضوع سیاست دیگران نیست، بلکه خود به کنشگر و تعیینکننده تبدیل میشود.
اوجالان مرحله گذشته مبارزه را دوره نجات کردها از «نسلکشی فرهنگی» توصیف میکند. به اعتقاد او، نسل جوان کرد و نیروهای انقلابی ترکیه در آن دوره اجازه ندادند سیاستهای انکار هویت و همانندسازی ملی، جامعه کرد را به جامعهای خاموش و بیجان تبدیل کند. آنان با احیای روح مقاومت، موجودیت کردها را دوباره به نمایش گذاشتند و نشان دادند که مبارزه کردی همچنان زنده است.
او یادآوری میکند که نیمقرن پیش، جنبش کردی با شعار «ما میتوانیم از واقعیت مردم خود نیرو بگیریم» مسیر تازهای را آغاز کرد؛ مسیری که به تثبیت موجودیت سیاسی و اجتماعی کردها انجامید. به باور او، این جنبش توانست جدال تاریخی درباره انکار هویت کردها و نظریههایی مانند «ترکهای کوهستان» را پایان دهد و موجودیت کردها را بهعنوان یک واقعیت تاریخی، فرهنگی و انسانی تثبیت کند. اوجالان این دستاورد را نوعی تحول «انسانشناختی» و «هستیشناختی» میداند که هم کرامت جامعه کرد را بازگرداند و هم اعتبار دانش را در برابر روایتهای رسمی احیا کرد.
اما از نظر او، مرحله کنونی صرفاً به اثبات موجودیت کردها محدود نمیشود. اکنون باید از این موجودیت حفاظت کرد؛ زبان و فرهنگ کردی را پاس داشت، حضور کردها را در عرصه سیاست تضمین کرد و مبارزه دموکراتیک را برای دستیابی به آزادی کامل ادامه داد. به باور او، دوران «سوسیالیسم واقعاً موجود» و مرحله «جنگ رهاییبخش ملی» پایان یافته است و اکنون دوره تازهای آغاز شده که در آن کردها باید با مشارکتی فعال، آگاهانه و مسئولانه در تحولات سیاسی و اجتماعی حضور داشته باشند. این هدف از طریق توسعه نظریه «مدرنیته دموکراتیک»، تدوین برنامه «جامعه دموکراتیک» و تقویت سیاست دموکراتیک دنبال میشود.
در این چارچوب، «کمون» یا سازمان اجتماعی پایه، مهمترین عنصر ساخت جامعه جدید به شمار میرود؛ نهادی که باید بنیان جامعهای سازمانیافته، آگاه و مشارکتجو را شکل دهد.
اوجالان در بخشی از پیام خود مینویسد: «نشریه کومینال که در چنین مرحله تاریخی انتشار خود را آغاز کرده، با نام خود نیز بر عزمش برای انجام این وظایف تأکید کرده است. بنابراین نباید آن را صرفاً یک نشریه دورهای دانست، بلکه باید صدای ساخت اجتماعی، سیاسی و فکری دوران جدید باشد و نقشی راهنما و هدایتگر ایفا کند. هرچند ایجاد یک چارچوب نظری مستحکم اهمیت دارد، اما نیازهای مرحله جدید ایجاب میکند تمرکز اصلی بر سازماندهی عملی جامعه باشد. این مرحله، مرحله سازماندهی اجتماعی است و مستلزم همکاری جمعی در پروژههای سازندگی بر پایه فلسفه سازمان اجتماعی است. سیاست رسانهای که خودسازماندهی مردم، شوراها، تعاونیها، سازمانهای زنان و جوانان و بازسازی اخلاقی و فرهنگی را محور قرار دهد، روح مرحله جدید را نمایندگی خواهد کرد؛ زیرا جامعه دموکراتیک تنها از طریق روابط سازمانیافته در زندگی روزمره شکل میگیرد و تداوم مییابد. از اینرو، در کنار عمق نظری، باید به تجربههای عملی سازماندهی، شیوهها و مسیرهای توسعه آن نیز توجه ویژه داشت.»
بر این اساس، اوجالان برای «کومینال» صرفاً نقش یک رسانه خبری یا نظری قائل نیست، بلکه آن را ابزاری برای هدایت جامعه به سمت سازماندهی، مشارکت سیاسی و گسترش آگاهی ملی و دموکراتیک میداند؛ رسانهای که باید شهروند کرد را به کنشگری آگاه تبدیل کند و در عین حال، فرهنگ مشارکت و سازمانیافتگی را در میان همه اقوام و گروههای ساکن کردستان و ترکیه گسترش دهد.
مرکز مطالعات کردی آلمان
نظر شما