تاسوعا و عاشورا؛ فاجعه‌ای که وجدان امت اسلامی را جریحه‌دار کرد/ **ماموستا عابد نقیبی

سرویس فرهنگ و هنر- ماه محرم در حافظه تاریخی مسلمانان تنها یادآور آغاز سال هجری نیست، بلکه با واقعه‌ای گره خورده است که تأثیر آن تا امروز بر وجدان دینی و تاریخی امت اسلام باقی مانده است؛ واقعه شهادت حضرت امام حسین بن علی(رضی الله عنهما) و یاران وفادارش در دشت کربلا در دهم محرم سال ۶۱ هجری.

کرد پرس- امام حسین(ع) نه تنها نزد شیعیان، بلکه نزد همه مسلمانان از جایگاهی ممتاز برخوردار است. او فرزند حضرت علی بن ابی‌طالب و حضرت فاطمه زهرا(س)، دختر رسول خدا(ص)، و از محبوب‌ترین افراد نزد پیامبر اسلام بود. در منابع معتبر اهل سنت، احادیث فراوانی درباره فضائل امام حسن و امام حسین نقل شده است. از جمله پیامبر اکرم(ص) فرمود: «حسن و حسین سرور جوانان اهل بهشت هستند.» (سنن ترمذی، حدیث ۳۷۶۸؛ سنن ابن ماجه، حدیث ۱۱۸)
جایگاه عاشورا در سنت اسلامی
روز عاشورا پیش از واقعه کربلا نیز در تاریخ اسلام دارای اهمیت بود. در صحیح بخاری و صحیح مسلم آمده است که پیامبر اکرم(ص) این روز را روزه می‌گرفت و مسلمانان را نیز به روزه‌داری در آن تشویق می‌کرد. بر اساس روایات، روزه عاشورا موجب آمرزش گناهان سال گذشته می‌شود.
با این حال، پس از حادثه کربلا، عاشورا علاوه بر فضیلت عبادی، به نمادی از مظلومیت، ایستادگی در برابر ظلم و پاسداری از ارزش‌های اسلامی تبدیل شد.
دیدگاه چهار مذهب اهل سنت درباره امام حسین(ع)
چهار مذهب فقهی اهل سنت  حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی  در محبت و تکریم اهل بیت پیامبر(ص) اتفاق نظر دارند و امام حسین(ع) را از برترین شخصیت‌های امت اسلامی می‌دانند.
فقهای حنفی با استناد به فضائل اهل بیت، محبت امام حسین(ع) را از نشانه‌های ایمان دانسته‌اند. ملا علی قاری، از دانشمندان برجسته حنفی، در آثار خود بر جایگاه والای امام حسین تأکید کرده است.
علمای مالکی همچون قاضی عیاض در کتاب «الشفا» محبت اهل بیت را از واجبات دینی برشمرده‌اند و نسبت به هرگونه اهانت به آنان هشدار داده‌اند.
فقهای شافعی از جمله امام شافعی، اشعاری مشهور در محبت اهل بیت دارند. وی می‌گوید:
«یا آل بیت رسول الله حبکم
فرض من الله فی القرآن أنزله»
یعنی: «ای خاندان پیامبر خدا، محبت شما فریضه‌ای است که خداوند در قرآن نازل کرده است.»
دانشمندان حنبلی نیز همواره بر فضائل اهل بیت تأکید کرده‌اند. ابن تیمیه.... با وجود اختلافات کلامی که در برخی موضوعات مطرح کرده، در کتاب «منهاج السنة» تصریح می‌کند که حسین بن علی مظلومانه کشته شد و خداوند او را به مقام شهادت و کرامت رساند.
محکومیت فاجعه کربلا در منابع اهل سنت
تقریباً هیچ عالم معتبر اهل سنت را نمی‌توان یافت که واقعه کربلا را تأیید کرده باشد. برعکس، بسیاری از بزرگان اهل سنت آن را از بزرگ‌ترین مصیبت‌های تاریخ اسلام دانسته‌اند.
امام ذهبی در کتاب «سیر أعلام النبلاء» شهادت امام حسین را «فاجعه‌ای عظیم» توصیف می‌کند و قاتلان او را مستحق نکوهش می‌داند.
ابن کثیر دمشقی، مورخ مشهور اهل سنت، در کتاب «البدایة والنهایة» ضمن شرح وقایع کربلا، از شدت جنایت انجام‌شده ابراز تأسف کرده و آن را حادثه‌ای دردناک برای جهان اسلام می‌خواند.
ابن حجر هیتمی در کتاب «الصواعق المحرقة» بر حرمت دشمنی با اهل بیت تأکید کرده و از جنایت کربلا به تلخی یاد می‌کند.
تفتازانی، از متکلمان برجسته اهل سنت، در کتاب «شرح العقائد النسفیة» می‌نویسد: «رضایت به قتل حسین یا شادمانی از آن جایز نیست و هر مسلمانی باید این جنایت را محکوم کند.»
آیا شهادت امام حسین لکه‌ای سیاه در تاریخ اسلام است؟
از منظر تاریخی، بسیاری از اندیشمندان مسلمان، صرف‌نظر از گرایش مذهبی، حادثه کربلا را یکی از تلخ‌ترین و تاریک‌ترین رخدادهای تاریخ امت اسلامی دانسته‌اند. در این واقعه، نوه پیامبر اسلام(ص)، همراه با خانواده و یارانش، در شرایطی به شهادت رسید که بخش مهمی از امت اسلامی از حمایت او بازماند.
به همین دلیل، کربلا نه تنها یک حادثه سیاسی، بلکه زخمی عمیق بر پیکره تاریخ اسلام تلقی می‌شود؛ زخمی که یادآور خطر استبداد، تفرقه و فاصله گرفتن از ارزش‌های اصیل اسلامی است.
پیام مشترک عاشورا برای همه مسلمانان
امروز، پس از گذشت قرن‌ها، عاشورا همچنان پیام‌آور عدالت‌خواهی، آزادگی، وفاداری به حق و مقابله با ظلم است. امام حسین(ع) در نگاه مسلمانان، الگویی از ایثار و پایداری است و شهادت او هشداری تاریخی است که هیچ قدرتی نباید بر ارزش‌های الهی و کرامت انسانی غلبه کند.

محبت اهل بیت پیامبر(ص) و محکومیت فاجعه کربلا، نقطه‌ای مشترک میان اکثریت قریب به اتفاق مسلمانان جهان است؛ نقطه‌ای که می‌تواند به جای اختلاف، مایه همگرایی و وحدت امت اسلامی باشد.
منابع: و ارجاعات 
صحیح بخاری، کتاب الصوم، باب صوم یوم عاشوراء.
صحیح مسلم، کتاب الصیام، باب صوم یوم عاشوراء.
سنن ترمذی، حدیث 3768.
سنن ابن ماجه، حدیث 118.
قاضی عیاض، الشفا بتعریف حقوق المصطفی.
ذهبی، سیر أعلام النبلاء، ترجمه امام حسین بن علی.
ابن کثیر، البدایة والنهایة، حوادث سال 61 هجری.
ابن حجر هیتمی، الصواعق المحرقة.
تفتازانی، شرح العقائد النسفیة.
ابن تیمیه، منهاج السنة النبویة.

**روحانی اهل سنت پژوهشگر ادیان و مذاهب اسلامی

کد مطلب 2796655

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha