به گزارش کردپرس، در حالیکه بحرانهای اوکراین و غزه بخش بزرگی از تیترهای خبری جهان را به خود اختصاص دادهاند، داعش ـ که در دهه ۲۰۱۰ با خلافت خودخواندهاش بخشهای وسیعی از عراق و سوریه را به آتش کشید ـ هنوز هم بهطور کامل از میان نرفته است. این گروه همچنان در قالب هستههای خفته و بقایای فعال در سوریه حضور دارد و متحد آمریکا در آنجا، یعنی نیروهای سوریه دموکراتیک (SDF)، هر روز در حال جنگ با آنها و نگهداری از هزاران زندانی داعشی است که در صورت فرار میتوانند منطقه را دوباره به آشوب بکشند.
کشتهشدن نیروهای SDF در درگیریهای تازه
تنها در هفته گذشته، دستکم ۹ عضو SDF در درگیریهای شرق دیرالزور کشته شدند. روز شنبه (۲۷ سپتامبر) چهار نیروی کرد سوریه در نبرد مستقیم با داعش در شهر ابریحه جان خود را از دست دادند. دو روز پیش از آن نیز حمله مشابهی در شهر البحرة به کشته شدن پنج نفر و زخمی شدن یکی دیگر انجامید.
همزمان، عملیات آمریکا منجر به کشته شدن عمر عبدالقدر، عضو داعش که «در حال طراحی حمله علیه ایالات متحده» معرفی شد، گردید. همان روز، داعش با کمین علیه یک گشت SDF در غرب دیرالزور، یک نفر را کشت و دو تن دیگر را زخمی کرد.
خطر بازگشت داعش پس از سقوط دمشق
از زمان فروپاشی حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، داعش مترصد فرصتی برای بازسازی قدرت بوده است. تجربه ۲۰۱۴ نشان داد این گروه چگونه توانست از جنگ داخلی سوریه بهره ببرد و با تصرف یکسوم شرق این کشور، به عراق یورش برده و خلافت خودخواندهاش را اعلام کند
SDF که در سال ۲۰۱۵ شکل گرفت، بزرگترین نقش را در شکست داعش ایفا کرد. این نیروها با پشتیبانی هوایی ائتلاف بینالمللی، ابتدا رقه (پایتخت خلافت) را در اکتبر ۲۰۱۷ و سپس آخرین سنگر داعش در باغوز را در مارس ۲۰۱۹ آزاد کردند. بهای این پیروزیها، جان دستکم ۱۱ هزار مبارز کُرد و عرب بود.
زندانها و اردوگاهها؛ بمبهای ساعتی
اگرچه خلافت داعش از بین رفت، اما هزاران عضو آن به اسارت درآمدند و همراه خانوادههایشان در زندانها و کمپهایی چون الهول نگهداری میشوند. SDF بارها تأکید کرده که توانایی حقوقی و مالی برای محاکمه این افراد ندارد و از کشورهایشان خواسته آنها را بازگردانند.
با بازگرداندن تدریجی این افراد، جمعیت کمپ الهول از ۷۳ هزار نفر در سال ۲۰۱۹ به کمتر از نصف در مارس ۲۰۲۵ کاهش یافت. با این حال، خطر همچنان پابرجاست. داعش در ژانویه ۲۰۲۲ توانست با هماهنگی نیروهای داخل و خارج زندان، شورش بزرگی در الحسکه بهراه بیندازد که دو هفته طول کشید تا مهار شود.
در ماه جاری نیز SDF از خنثیکردن «تلاش برای فرار جمعی ۵۶ زندانی داعشی» در الهول خبر داد و یک روز قبلتر، با کمک ائتلاف، یک عضو بلندپایه داعش را در رقه دستگیر کرد.
آمار تازه از حملات داعش
SDF در ۲۲ سپتامبر اعلام کرد که داعش از زمان سقوط اسد تاکنون ۱۵۳ حمله علیه مناطق شمالشرق سوریه انجام داده است. در همین مدت، SDF نیز ۷۰ عملیات علیه بقایای داعش ترتیب داده که به بازداشت ۹۵ نفر، از جمله سه فرمانده انجامیده است. در این نبردها، ۳۰ مبارز SDF و شش غیرنظامی کشته شدند.
SDF هشدار داده است: «داعش همچنان تهدیدی فعال و جدی، چه در سطح محلی و چه جهانی است.»
ابتکار عراق و نگرانیهای سازمان ملل
در جریان نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل، عراق میزبان کنفرانسی بینالمللی درباره کمپ الهول بود. عبداللطیف رشید، رئیسجمهور عراق، اعلام کرد تاکنون ۱۸۸۳۰ نفر از شهروندان عراقی این اردوگاه را بازگرداندهاند و این روند میتواند الگویی برای دیگر کشورها باشد.
برد کوپر،فرمانده سنتکام، نیز در همین نشست تأکید کرد: «بازگرداندن جمعیتهای آسیبپذیر پیش از آنکه افراطی شوند، نه فقط اقدامی انسانی، بلکه ضربهای قاطع به توان داعش برای بازسازی است.»
خطر درگیریهای جدید در شمالشرق سوریه
با وجود تلاشها برای مهار داعش، تنشهای داخلی همچنان خطرناک است. پس از توافق ۱۰ مارس میان مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه و احمد الشرع، رئیسجمهور جدید سوریه، برای ادغام SDF در ارتش و ساختارهای جدید سوریه، این توافق عملاً اجرا نشده است. در تابستان، کشتار غیرنظامیان دروزی توسط شبهنظامیان وابسته به دولت، بیاعتمادی کردها را بیشتر کرد.
در ۱۰ سپتامبر، درگیری میان SDF و نیروهای طرفدار دولت شعلهور شد. آنکارا نیز تهدید کرده در صورت تعلل در ادغام SDF، اقدام نظامی خواهد کرد.
نیروهای SDF همچنان ستون اصلی مبارزه با داعش در سوریه هستند. فشار برای ادغام سریع آنها در ساختارهای ضعیف و نامطمئن ارتش جدید سوریه، خطر تضعیف امنیت شکننده شمالشرق را در پی دارد. چنین سناریویی میتواند همان چیزی باشد که داعش آرزویش را دارد: بازگشت به هرجومرج و آغاز دور تازهای از خشونت.
منبع: مجله فوربز آمریکا
نظر شما