اگر با دمشق گفتوگو نمیکردیم، کُردها قتلعام میشدند
به گزارش کردپرس، «الهام احمد» از مقامات کُرد سوری در گفتوگویی اختصاصی درباره آینده مدیریت خودگردان، روند ادغام با دمشق، حقوق کُردها، مشارکت آنها در ساختار سیاسی سوریه، وضعیت یگانهای مدافع زن (YPJ)، روابط با ترکیه و بازگشایی احتمالی گذرگاه مرزی نصیبین–قامشلو سخن گفت و تأکید کرد که انحلال رسمی نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) در ۲۵ آگوست، پایان روند سیاسی کُردها نیست، بلکه مرحله جدیدی از مبارزه سیاسی، حقوقی و نهادی را آغاز کرده است. وی همچنین افزود که در صورت آغاز نشدن گفتوگو با دمشق، احتمال وقوع قتلعام علیه کُردها وجود داشت و تصمیم برای حذف کامل آنها از منطقه در دستور کار قرار گرفته بود.
«الهام احمد» از مقامات کُرد سوری در گفتوگویی اختصاصی با نشریه آمارگی در تشریح روند ادغام گفت این فرآیند از زمانی آغاز شد که SDF تصمیم گرفت نیروهای خود را در نهادهای دولتی ادغام کند و در ساختارهای موجود دولت سوریه حضور یابد. به گفته او، اعلام انحلال SDF در ۲۵ آگوست در واقع آخرین مرحله این فرآیند بود و پس از آن، پروندههایی که هنوز حل نشده یا نیمهتمام ماندهاند، باید از طریق گفتوگو با نهادهای دولتی دنبال شوند.
وی افزود که موضوع قانون اساسی، ادغام نهادهای مدیریت خودگردان با ساختار دولت، تعیین رسمی افراد معرفیشده برای تصدی مسئولیتها، مسئله آموزش و زبان کُردی، آزادی فعالیت احزاب سیاسی و صدور مجوز برای رسانههای منطقه همچنان در دستور کار قرار دارد.
احمد با اشاره به نبود قوانین دائمی در سوریه گفت: «از طرف ما نهادها شکل گرفتهاند، اما دولت هنوز قوانین لازم را در اختیار ندارد.» به گفته او، وجود قوانین مشخص برای سامان دادن به زندگی سیاسی و اجتماعی، حقوق بشر، آموزش و مشارکت سیاسی، ضرورتی برای سراسر سوریه است و صرفاً مسئله کُردها محسوب نمیشود.
قانون اساسی دائمی؛ مهمترین پرونده پیشرو
این مقام کُرد درباره قانون اساسی سوریه نیز اظهار کرد که روند تدوین قانون اساسی دائمی هنوز آغاز نشده و کمیته مسئول آن نیز تشکیل نشده است.
وی گفت دولت سوریه یک دوره پنجساله انتقالی را تعیین کرده و اکنون نزدیک به دو سال از آغاز این دوره گذشته است، بنابراین روند تدوین قانون اساسی باید در سالهای آینده با سرعت بیشتری دنبال شود.
احمد همچنین با اشاره به تشکیل پارلمان سوریه گفت وجود پارلمان امکان تصویب قوانین و سازماندهی بهتر زندگی سیاسی و اجتماعی کشور را فراهم میکند.
وی درباره نقش خود در ساختار سیاسی جدید سوریه اظهار کرد که کمیسیون تدوین قانون اساسی هنوز تشکیل نشده و مشخص نیست اعضای آن از میان نمایندگان پارلمان انتخاب خواهند شد یا خارج از پارلمان. با این حال، او گفت در کمیسیونهای پارلمان مرتبط با مسائل قانون اساسی، سیاست خارجی و امور عمومی حضور خواهد داشت و در صورت تشکیل کمیسیون قانون اساسی، دیدگاههای کُردها را در آن مطرح خواهد کرد.
احمد: کُردها از ساختار دولت خارج نشدهاند
الهام احمد در واکنش به انتقادهایی که روند ادغام را به معنای شکست مدیریت خودگردان و پایان دستاوردهای کُردها میدانند، این برداشت را رد کرد و گفت ورود نهادهای دولتی به مناطق شمال و شرق سوریه در چارچوب توافق صورت میگیرد و به معنای تسلط یا اشغال منطقه نیست.
به گفته او، بر اساس این روند، کُردها در دمشق حضور خواهند داشت و در مقابل، نهادهای دولت سوریه نیز در منطقه حضور خواهند یافت. نیروهای محلی و افرادی که در ساختارهای دولتی فعالیت میکنند نیز میتوانند همزمان هویت کُردی خود را حفظ کنند.
احمد تأکید کرد جامعه کُردی سوریه همچنان سازمانیافته است و توانایی دفاع از حقوق خود، بیان مطالبات و سازماندهی فعالیتهای سیاسی و اجتماعی را دارد.
وی با اشاره به حضور کُردها در ساختارهای دولتی گفت در حال حاضر ۱۲ کُرد در پارلمان سوریه حضور دارند و کُردهای دیگری نیز در وزارت دفاع، کاخ ریاستجمهوری و سایر وزارتخانهها فعالیت میکنند.
احمد افزود بر اساس توافقات صورتگرفته، کُردها باید در وزارتخانهها، از جمله وزارت خارجه، حضور داشته باشند و در هر نهاد دولتی امکان مشارکت کُردها باید فراهم شود.
«جامعه سوریه دیگر یک جامعه یکدست نیست»
این مقام کُرد در پاسخ به این پرسش که چگونه میتوان در یک سوریه غیر دموکراتیک از حقوق کُردها دفاع کرد، گفت توافق با دمشق شامل بهرسمیتشناختن ویژگیهای کُردها و ضرورت حفاظت از آنهاست.
احمد تأکید کرد جامعه کُردی باید سازمانیافته باشد و بتواند از حقوق خود دفاع و نمایندگی سیاسی خود را حفظ کند.
وی در عین حال گفت تغییراتی در جامعه سوریه ایجاد شده و این تحولات فقط محدود به کُردها نیست. به گفته او، بسیاری از سوریهایی که سالها در خارج از کشور زندگی کردهاند، با نظامهای سیاسی و شیوههای مختلف حکمرانی آشنا شدهاند و دیگر یک سوریه کاملاً متمرکز و غیر دموکراتیک را مطلوب نمیدانند.
احمد با اشاره به تنوع مذهبی و قومی سوریه گفت این کشور شامل کُردها، مسیحیان، علویان، دروزیها، ایزدیها و دیگر گروههاست و به همین دلیل نظامی کاملاً متمرکز نمیتواند پاسخگوی نیازهای جامعه سوریه باشد.
ادامه روابط با آمریکا و اروپا
احمد درباره نقش قدرتهای بینالمللی در روند ادغام نیز گفت این کشورها از ابتدا روند را زیر نظر داشتهاند و در مواقع بروز اختلاف، برای پیشبرد آن بر طرفهای مختلف فشار وارد میکنند.
او افزود روابط سیاسی با اعضای ائتلاف بینالمللی علیه داعش همچنان ادامه دارد و اگرچه حضور نظامی آنها کاهش یافته، ارتباطات سیاسی همچنان برقرار است.
به گفته احمد، حمایت فعلی بیشتر در چارچوب سیاسی دنبال میشود و هدف آن جلوگیری از متوقف شدن روند سیاسی و کمک به ادامه مبارزه کُردها در ابعاد مختلف است.
وی همچنین گفت مبارزه کُردها علیه داعش و نقشی که آنها در این جنگ ایفا کردند، در تاریخ ثبت شده و روابط با جامعه بینالمللی همچنان اهمیت دارد. به گفته او، برای تضمین حقوق کُردها در قانون اساسی آینده سوریه، حمایت بینالمللی همچنان ضروری است.
گفتوگو با ترکیه و بازگشایی گذرگاه نصیبین–قامشلو
احمد درباره روابط با ترکیه نیز گفت یک کانال گفتوگو میان دو طرف فعال است و مذاکرات درباره آینده سوریه و راههای جلوگیری از بروز تنش ادامه دارد.
وی تأکید کرد پس از ادغام SDF در ساختار دولت سوریه، دیگر نمیتوان مسئله کُردها را صرفاً یک مسئله امنیتی و نظامی دانست و آنکارا نیز باید در رویکرد خود نسبت به کُردها تغییر ایجاد کند.
احمد گفت زندگی کُردها با هویت، زبان و فرهنگ خود، نباید تهدیدی برای ترکیه تلقی شود و برعکس، میتواند به ثبات و دموکراتیکتر شدن منطقه کمک کند.
او همچنین از گفتوگو درباره بازگشایی گذرگاه مرزی نصیبین–قامشلو خبر داد و گفت ترکیه و سوریه درباره این موضوع به توافق رسیدهاند و گفتوگوهایی نیز با طرف کُرد انجام شده است.
به گفته احمد، قرار است این گذرگاه در سال جدید میلادی بازگشایی شود و این اقدام میتواند زمینه افزایش تجارت، تردد و اجرای پروژههای مشترک اقتصادی در مناطق مرزی را فراهم کند.
وی همچنین ابراز امیدواری کرد در آینده امکان رفتوآمد بیشتر میان شهرهای کُردنشین دو سوی مرز، از جمله آمد و ماردین و قامشلو، فراهم شود.
احمد: زمان حذف نام کُردها از فهرستهای ترکیه فرا رسیده است
احمد درباره گزارشهای منتشرشده در رسانههای ترکیه مبنی بر قرار داشتن نام خود و مظلوم عبدی در فهرستهای این کشور گفت زمان آن فرا رسیده است که این نامها از فهرست مذکور حذف شوند.
وی با اشاره به حضور خود در پارلمان سوریه و حضور مظلوم عبدی در ساختار ریاستجمهوری سوریه گفت با توجه به افزایش رفتوآمدها و گفتوگوهای سیاسی، ادامه قرار داشتن نام آنها در فهرستهای ترکیه با روند جدید دیپلماتیک سازگار نیست.
او افزود در آینده ممکن است کُردها برای حضور در پارلمان ترکیه دعوت شوند یا مقامات ترکیه به سوریه سفر کنند و در چنین شرایطی، ادامه این محدودیتها مانع گفتوگو خواهد بود.
YPJ به وزارت کشور میرود
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده در این گفتوگو، سرنوشت یگانهای مدافع زن (YPJ) بود.
احمد گفت کُردها بر مشارکت زنان در ساختارهای نظامی و سیاسی تأکید دارند، اما دولت سوریه با حضور رسمی زنان در ارتش موافقت نکرده است.
به گفته او، این موضوع بارها در دیدار با رئیسجمهوری سوریه مطرح شده، اما دمشق همچنان با حضور YPJ در ساختار ارتش مخالفت کرده است.
احمد گفت راهحلی که اکنون در حال بررسی است، ادغام YPJ در ساختار وزارت کشور و نهادهای مرتبط با امنیت داخلی است؛ اقدامی که به گفته او میتواند حضور سازمانیافته زنان را حفظ کند.
وی تأکید کرد مشارکت زنان تنها مسئلهای مربوط به ساختار نظامی نیست، بلکه زنان باید در تمام نهادهای سیاسی و اجتماعی حضور داشته باشند و به شکل سازمانیافته از حقوق خود دفاع کنند.
احمد: اختلافات با دمشق عمیق است، اما صلح از طریق گفتوگو ممکن است
احمد در پاسخ به این پرسش که گفتوگو با دشمنان سابق چه احساسی دارد، گفت جنگ طولانیمدتی میان نیروهای کُرد و دمشق وجود نداشته و اختلاف اصلی میان دو طرف بیشتر به تفاوت در نگرش و دیدگاه سیاسی بازمیگردد.
وی تأکید کرد ایجاد یک صلح پایدار فرآیندی طولانی است و به تلاش زیادی از سوی هر دو طرف نیاز دارد، اما تجربه گفتوگو تاکنون نشان داده که امکان ایجاد تغییرات جدی در سوریه وجود دارد.
او گفت دو طرف در گذشته در مقابل یکدیگر قرار داشتند، اما اکنون نمایندگان کُردها در دمشق حضور دارند و نمایندگان دولت نیز در مناطق شمال و شرق سوریه فعالیت میکنند.
احمد: تجربه مدیریت خودگردان را نمیتوان با جمهوری مهاباد مقایسه کرد
الهام احمد در بخش دیگری از این گفتوگو، مقایسه وضعیت کنونی کُردهای سوریه با جمهوری مهاباد را رد کرد.
وی گفت پس از سقوط جمهوری مهاباد، سرکوب و اعدام رهبران آن رخ داد، اما وضعیت کنونی کُردهای سوریه متفاوت است و جامعه کُردی همچنان سازمانیافته باقی مانده و میتواند مطالبات خود را بیان کند.
احمد افزود کُردها اکنون نمایندگان خود را به دمشق فرستادهاند و در نهادهای دولتی حضور دارند؛ بنابراین شرایط کنونی را نمیتوان مشابه تجربه مهاباد یا حتی وضعیت اقلیم کُردستان دانست.
وی وضعیت کنونی را مرحلهای میان حفظ دستاوردهای گذشته و ادامه مبارزه سیاسی برای تثبیت آنها توصیف کرد.
«اگر گفتوگو نمیکردیم، قتلعام رخ میداد»
احمد در پایان، در پاسخ به پرسشی درباره اینکه اگر او و مظلوم عبدی به دمشق نمیرفتند و روند ادغام آغاز نمیشد چه اتفاقی برای کُردهای سوریه رخ میداد، گفت:
«قتلعام رخ میداد. تصمیم برای حذف کامل وجود داشت.»
او افزود این تصمیم از سوی دمشق و با احتمال مشارکت برخی بازیگران دیگر وجود داشت و نتیجه گفتوگوها باعث شد سناریوی مذکور محقق نشود.
به گفته احمد، به جای وقوع قتلعام، کُردها در مناطق خود باقی ماندند و فرمانی صادر شد که هویت، فرهنگ و زبان کُردی را به رسمیت شناخت.
وی تأکید کرد هنوز مسیر طولانی برای تکمیل این روند وجود دارد، اما کُردها اکنون در ساختار دولت سوریه حضور دارند و خواهان تجزیه این کشور نیستند.
احمد در پایان گفت هدف کُردها برخورداری از یک زندگی آزاد، امکان استفاده از زبان و فرهنگ خود و برخورداری از حقوق سیاسی است و افزود: «اگر برای گفتوگو با دمشق نمیرفتیم، قتلعام رخ میداد؛ ما رفتیم و از آن جلوگیری کردیم.»
دیدگاه کاربران