تالاب بین المللی «کانی برازان مهاباد» قربانی سوء مدیریت شد

به گزارش خبرنگار کردپرس، این تالاب با وسعت ۹٢۷ هکتار در ۳۰ کیلومتری شمال مهاباد واقع شده و از سوی کمیته ملی طبیعت گردی کشور به عنوان (نخستین سایت پرنده نگری ایران) معرفی شد و علاوه بر آن 3 عنوان بالای حفاظتی دیگر از جمله (تالاب بین المللی عضو کنوانسیون رامسر)، (پناهگاه حیات وحش) و(منطقه ی شکار ممنوع) را به خود اختصاص داده است. آب این تالاب از رودخانه مهاباد تأمین می شود و پس از سیراب کردن تالاب کانی برازان راه خود را به دریاچه ارومیه ادامه می‌دهد.

در 3 سال اخیر کاهش بارندگی ها، حفر چاه های غیرمجاز، مدیریت ناکارآمد، تغییر الگوی کشت از محصولات کم آب بر به محصولات پرآب بر مانند (چغندر، باغات و صیفی جات)، برداشت بی رویه منابع آب زیر زمینی و… تالاب بین المللی "کانی برازان" را به برهوت خشک شدن کشانده است.

شاخه ی انحرافی رود مهاباد ناجی موقتی تالاب کانی برازان

با شدت گرفتن خشکی تالاب، نگرانی فعالان زیست محیطی و روستاییان مجاور نیز افزایش یافت. تا اینکه با پیگیری های اداره ی محیط زیست، نماینده ی مهاباد در مجلس شورای اسلامی و فعالان این عرصه حقآبه ۵۰۰ هزار مترمکعبی تالاب از وزارت نیرو و امور آب درخواست شد که این میزان با دبی بسیار پایین رهاسازی شد و به دلیل طول زیاد مسیرو بیلان منفی، به پهنه آبی تالاب نرسید و 95 درصد تالاب خشک شد. در حال حاضر تنها امید در دسترس احیای تالاب "کانی به رازان" در فصل مهاجرت پرندگان به تالاب، انحراف شاخه ی جدید از رود مهاباد در بخش شمالی آن است.

به گفته ی "فاروق سخنور" رئیس اداره ی محیط زیست مهاباد؛ اقدامات لازم در خصوص لایروبی شاخه ی فرعی رودخانه ی مهاباد که به ضلع شمالی تالاب می ریزد و همچنین لایروبی کانال ورودی وسط تالاب آخرین اقدامات انجام گرفته برای تالاب بین المللی "کانی به رازان" هستند که بدین منوال، آب رسانی از طریق این دو مسیر به تالاب در حال انجام است.

سخنور ادامه می دهد؛ حجم آب تخصیص داده شده در مرحله ی اول 1 میلیون متر مکعب و مرحله ی دوم 500 هزار متر مکعب بود و حجم کنونی نیز در حال جریان است که تا چند روز دیگر وضعیت تالاب با این میزان انتقال آب بهبود خواهد یافت.

تالاب در صورت بهبودی به میزبانی پرندگان مهاجر می رود

بخش جنوبی تالاب در دامنه کوه قره داغ واقع گردیده است و به دلیل موقعیت توپوگرافی و وجود توده‌های نی‌زار، پذیرای بیشترین جمعیت پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی از جمله گونه در خطر انقراض اردک سرسفید و گونه‌های حمایت‌شده اردک مرمری، پلیکان، قو، فلامینگو، حواصیل عقاب تالابی و همچنین سایر پرندگان همچون انواع غاز، انواع مرغابی، آنقوت و... است.

رئیس اداره ی محیط زیست مهاباد می گوید؛ با توجه به اینکه این برهه فصل مهاجرت پرندگان از نواحی شمالی اسکاندیناوی، سیبری به سمت مناطق جنوبی مانند هندوستان و بنگلادش است، تالاب "کانی به رازان" استراحتگاه موقت این پرندگان مهاجر است و در اسفند ماه نیز جریان معکوس مسافرت آنها از جنوب به سمت شمالی را خواهیم داشت وهمچنین تالاب زیستگاه پرندگان و سایر موجودات بومی است، بنابراین تلاش خواهیم کرد وضعیت تالاب را بهبود ببخشیم و از خشک شدن آن جلوگیری نماییم.

وی تاکید می کند؛ زندگی دامداری روستانشینان روستای خورخوره نیز به حیات طبیعی تالاب وابسته است از این رو روستاییان تا کنون در امر احیای تالاب، نظارت بر جریان انحرافی و جلوگیری از برداشت غیر مجاز در مسیر آب، همکاری های لازم را با ارگان ها و فعالین محیط زیستی داشته اند و امید می رود با انتقال جریان آب حاضر به تالاب از خشک شدن آن جلوگیری و با افزایش بارندگی ها و نزولات آسمانی امید احیا دو چندان شود.

احیای تالاب بین المللی کانی برازان همتی ملی می طلبد

قانون جامع حفاظت از تالاب های کشور در سال 95 به تصویب رسید ولی هنوز دستور کار آن اجرایی نشده است و اقدامات سازمان محیط زیست تاکنون در حد مطالعاتی باقی مانده است.

رئیس اداره ی محیط زیست مهاباد، با اشاره به همکاریهای امور آب شهرستان مهاباد می گوید؛ در حال حاضر آب از مسیر انحرافی رود مهاباد به سمت تالاب جریان دارد. ولی تعیین حق آبه ی برای تالاب باید از طریق ستاد احیای دریاچه ی ارومیه انجام بگیرد بدین منظور مکاتبات لازم با استان انجام شده و منتظر پاسخ مسئولین ذی ربط در این خصوص هستیم.

نماینده مهاباد در مجلس شورای اسلامی نیز تاکید می کند؛ امسال دو مشکل عمده ی کاهش 40 درصدی بارندگی و افزایش 2درجه ایی متوسط درجه حرارت، باعث خشکی تالاب "کانی به رازان" و مشکل آبیاری دشت مهاباد شد. امر احیای تالاب به عنوان نخستین سایت پرنده نگاری کشور حائز اهمیت است. پس از تصدی همزمان جناب کلانتری به عنوان ریاست سازمان محیط زیست و ریاست ستاد احیای دریاچه ی ارومیه، امیدواریم تا همت و همیاری بیشتری در خصوص احیای تالاب ها به خصوص تالاب "کانی به رازان" انجام بگیرد و با کاهش مصرف آب کشاورزی و افزایش نزولات آسمانی حجم آب بیشتری به این تالاب هدایت کنیم.