ترکیه روند واگذاری تدریجی پایگاه بعشیقه–زیلکان به دولت عراق را آغاز کرد

به گزارش کردپرس، مرکز ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه روز یکشنبه هشتم نوامبر، بیانیه مشترک آنکارا و بغداد درباره پایگاه بعشیقه–زیلکان و تحولات شنگال را منتشر کرد. این بیانیه در رسانه‌های ترکیه، از جمله خبرگزاری آناتولی، روزنامه جمهوریت و یورونیوز ترکی بازتاب یافت.

در این بیانیه آمده است: «طرف ترکیه، براساس توافق حاصل‌شده در سطح رهبران دو کشور، اقدامات لازم را برای واگذاری تدریجی مجموعه بعشیقه–زیلکان به دولت فدرال عراق آغاز خواهد کرد.» بااین‌حال، جدول زمانی دقیق خروج نیروهای ترکیه و تکمیل واگذاری پایگاه اعلام نشد.

ترکیه و عراق همچنین بر ادامه اقدام‌هایی توافق کردند که هدف آنها استقرار کامل حاکمیت دولت مرکزی عراق در شنگال و پایان‌دادن به حضور نیروهای PKK در این منطقه عنوان شد.

دو کشور تصمیم گرفتند «کمیته مشترک هماهنگی امنیتی» را فعال کنند. وظیفه این کمیته، بررسی و نظارت مشترک بر روند اجرای توافق‌های مربوط به شنگال و پایان حضور نیروهای مسلح خارج از ساختار رسمی دولت عراق اعلام شد.

این تصمیم در ادامه توافق رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و علی زیدی، نخست‌وزیر عراق، اتخاذ شد که ۲۳ سپتامبر در نیویورک با یکدیگر دیدار کردند. دو طرف در آن دیدار درباره تعمیق همکاری‌های امنیتی، استقرار حاکمیت بغداد در شنگال و انتقال تدریجی پایگاه بعشیقه–زیلکان به دولت عراق به توافق رسیده بودند.

وزارت دفاع ترکیه نیز اوایل اکتبر اعلام کرده بود که واگذاری پایگاه براساس سازوکار و برنامه زمانی مورد توافق انجام خواهد شد و میزان پیشرفت دولت عراق در اجرای تدابیر امنیتی در شنگال، یکی از عوامل مؤثر بر روند انتقال خواهد بود.

یورونیوز ترکی نوشت بیانیه تازه نخستین اعلام رسمی درباره آغاز مرحله اجرایی واگذاری پایگاه، پس از توافق ۲۳ سپتامبر، محسوب می‌شود. این رسانه تأکید کرد هنوز تاریخی برای خروج کامل نیروهای ترکیه از مجموعه بعشیقه–زیلکان اعلام نشده است.

پیشینه حضور ترکیه در بعشیقه

پایگاه بعشیقه–زیلکان در نزدیکی موصل قرار دارد. ترکیه از مارس ۲۰۱۵ فعالیت آموزشی خود را در این منطقه آغاز کرد و اعلام کرد مأموریت نیروهایش آموزش داوطلبان عراقی و نیروهای محلی برای مقابله با داعش است. براساس اعلام رسمی آنکارا، این نیروها مأموریت رزمی نداشتند و برای آموزش نیروهای محلی و حفاظت از اردوگاه در منطقه مستقر شده بودند.

افزایش نیروها و تجهیزات نظامی ترکیه در این پایگاه در دسامبر ۲۰۱۵ با اعتراض دولت مرکزی عراق روبه‌رو شد. بغداد حضور نظامی ترکیه را نقض حاکمیت خود دانست و خواستار خروج نیروهای این کشور شد؛ در مقابل، آنکارا تأکید کرد فعالیت اردوگاه در چارچوب مبارزه با داعش و آموزش نیروهای عراقی انجام می‌شود. موضوع بعشیقه در سال‌های بعد یکی از موارد اختلاف میان دو کشور باقی ماند.

واگذاری تدریجی این پایگاه اکنون بخشی از توافق گسترده‌تر امنیتی آنکارا و بغداد است؛ توافقی که تحولات شنگال، حضور PKK، همکاری‌های نظامی و تقویت کنترل دولت مرکزی عراق بر مناطق مورد مناقشه را نیز دربر می‌گیرد.