آغاز روند بازگشایی ۱۸ گور جمعی در سنجار؛ سرنوشت ۲۵۰۰ ایزدی مفقود همچنان نامعلوم است

به گزارش کرد پرس به نقل از العربی الجدید، بیش از ۱۲ سال پس از حملات داعش به جامعه ایزدی عراق، پرونده مفقودان این اقلیت مذهبی همچنان یکی از مهم‌ترین مسائل انسانی و قضایی حل‌نشده در این کشور است. اکنون قرار است با همکاری دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان، روند بازگشایی ۱۸ گور جمعی باقی‌مانده در منطقه سنجار از سر گرفته شود؛ گامی که خانواده‌های قربانیان به آن برای یافتن نشانی از سرنوشت بستگان خود امید بسته‌اند.

 آرام نوری، مدیر بخش گورهای جمعی در وزارت شهدا و قربانیان عملیات انفال در اقلیم کردستان، با اعلام این خبر گفت که گورهای مورد نظر برای آغاز عملیات آماده شده‌اند و قرار است هفته آینده هیئتی فنی از بغداد برای تکمیل تشریفات قانونی و تعیین سازوکار اجرایی نبش قبر به منطقه اعزام شود.

به گفته وی، دو طرف توافق کرده‌اند که بازگشایی گورهای جمعی کشف‌شده در اقلیم کردستان و مناطق خارج از حوزه اداره آن، با سرعت بیشتری انجام شود و پس از بیرون آوردن پیکرها، اقدامات لازم برای شناسایی هویت قربانیان از طریق آزمایش‌های DNA در دستور کار قرار گیرد.

18 گور باقی‌مانده از جنایات داعش

بر اساس اطلاعات منتشرشده، از زمان حمله داعش به سنجار تاکنون ۹۰ گور جمعی در این منطقه شناسایی شده است که ۷۸ مورد آن بازگشایی شده و پیکر ۸۵۷ نفر از آنها بیرون آورده شده است.

با این حال، هنوز شمار دقیق پیکرهای مدفون در ۱۸ گور باقی‌مانده مشخص نیست. برآوردهای اولیه حاکی از آن است که بیشتر قربانیان مدفون در این گورها مرد هستند، اما تعیین تعداد و هویت آنان به تکمیل عملیات میدانی و بررسی‌های کارشناسی وابسته است.بازگشایی این گورها تنها مرحله نخست فرایندی طولانی برای شناسایی قربانیان به شمار می‌رود؛ فرایندی که علاوه بر استخراج پیکرها، به مستندسازی محل دفن، نمونه‌برداری ژنتیکی و تطبیق نتایج آزمایش‌ها با اطلاعات خانواده‌های مفقودان نیاز دارد.

شناسایی قربانیان؛ چالش اصلی پرونده مفقودان ایزدی

با گذشت بیش از یک دهه از جنایات داعش، همچنان بیش از ۲۵۰۰ ایزدی، از جمله زنان، کودکان و سالمندان، در شمار مفقودان قرار دارند و سرنوشت آنان روشن نشده است.

کارشناسان این حوزه با چالش‌هایی همچون گذشت زمان طولانی از وقوع جنایات، پراکندگی خانواده‌ها، مهاجرت بازماندگان و دشواری دسترسی به نمونه‌های ژنتیکی روبه‌رو هستند. از این رو، موفقیت عملیات شناسایی به وجود بانک اطلاعاتی جامع DNA و همکاری مستمر نهادهای مسئول با خانواده‌های قربانیان وابستگی زیادی دارد.

همچنین مستندسازی دقیق محل کشف پیکرها و حفظ شواهد و مدارک مرتبط، علاوه بر کمک به شناسایی قربانیان، برای پیگیری‌های قضایی و ثبت ابعاد جنایات داعش اهمیت دارد.

توافق بغداد و اربیل برای تسریع در بازگشایی گورهای جمعی سنجار، در چنین شرایطی می‌تواند زمینه را برای پیشبرد هم‌زمان روند شناسایی قربانیان و مستندسازی جنایات داعش فراهم کند؛ هرچند تعیین سرنوشت هزاران مفقود ایزدی همچنان به تکمیل مراحل میدانی، آزمایش‌های ژنتیکی و همکاری خانواده‌ها و نهادهای مسئول نیاز دارد.