اعتماد عمومی به نظام سلامت زیر سایه ضعف ارتباط با رسانه‌ها؛ مطالبه خبرنگاران کردستان برای تغییر رویکرد
به گزارش خبرنگار کردپرس، در این نشست که با حضور دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و جمعی از مسئولان و فعالان رسانه‌ای استان کردستان برگزار شد، چهار محور اصلی در سخنان حاضران برجسته بود، ضرورت تقویت ارتباط حرفه‌ای میان رسانه و نظام سلامت، پیامدهای کاهش اعتماد عمومی، مشکلات مردم در تأمین دارو و هزینه‌های درمان و نقش رسانه‌ها در ارتقای آگاهی عمومی و پیشگیری از بیماری‌ها.
یاری: ارتباط رسانه و نظام سلامت باید از اطلاع‌رسانی مناسبتی فراتر برود
شیروان یاری، رئیس خانه مطبوعات و رسانه های کردستان، با تأکید بر اهمیت حضور رسانه‌ها در عرصه سلامت، بر ضرورت دسترسی خبرنگاران به اطلاعات معتبر و تقویت ارتباط مستمر میان دانشگاه علوم پزشکی و فعالان رسانه‌ای تأکید کرد.
به گفته وی، حوزه سلامت از جمله عرصه‌هایی است که آثار تصمیم‌ها و عملکرد نهادهای مسئول در آن مستقیماً با زندگی مردم ارتباط دارد؛ ازاین‌رو، اطلاع‌رسانی در این حوزه نباید صرفاً به انتشار اخبار سازمانی و انعکاس برنامه‌های رسمی محدود شود.
یاری با اشاره به تجربه فعالیت رسانه‌ها در دوران همه‌گیری کرونا، بر اهمیت نقش خبرنگاران در شرایط بحرانی و ضرورت فراهم کردن زمینه فعالیت حرفه‌ای آنان تأکید کرد. تجربه آن دوران نشان داد که دسترسی به اطلاعات دقیق و امکان ارتباط با منابع تخصصی، برای آگاهی‌بخشی عمومی و انتقال درست واقعیت‌ها اهمیت دارد.
وی همچنین بر ظرفیت رسانه‌ها در تبیین موضوعاتی همچون پیشگیری از بیماری‌ها، سلامت مادران، تغذیه و دیگر مسائل مرتبط با بهداشت عمومی تأکید کرد؛ موضوعاتی که اطلاع‌رسانی مؤثر درباره آن‌ها می‌تواند در افزایش آگاهی مردم و بهبود رفتارهای سلامت‌محور نقش داشته باشد.
از این منظر، توسعه ارتباط میان دانشگاه علوم پزشکی و رسانه‌ها نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه بخشی از فرایند آموزش عمومی و ارتقای سلامت جامعه است؛ فرایندی که به دسترسی به اطلاعات، ارتباط با متخصصان و شناخت بهتر نیازهای مردم وابسته است.
کمانگر: هزینه‌های درمان، برخی شهروندان را به خوددرمانی سوق می‌دهد
فردین کمانگر، رئیس انجمن نشریات محلی کردستان، با تمرکز بر مشکلات مردم در دسترسی به خدمات درمانی، هزینه‌های دارو و کمبود برخی اقلام دارویی را از جمله دغدغه‌های شهروندان استان دانست.
وی با اشاره به فشارهای اقتصادی بر خانوارها اظهار کرد که بالا بودن هزینه‌های درمان می‌تواند برخی افراد را از مراجعه به پزشک منصرف کند و آنان را به سمت خوددرمانی سوق دهد؛ وضعیتی که در صورت تداوم، ممکن است سلامت افراد را با خطر مواجه کند.
کمانگر بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره پیامدهای خوددرمانی و اهمیت مراجعه به‌موقع به پزشک تأکید کرد و فرهنگ‌سازی در حوزه سلامت را یکی از نیازهای جدی جامعه دانست.
مسئله مطرح‌شده از سوی رئیس انجمن نشریات محلی کردستان، سویه‌ای اجتماعی از مشکلات نظام سلامت را برجسته می‌کند؛ اینکه دسترسی به خدمات درمانی تنها به وجود پزشک، مرکز درمانی یا دارو محدود نیست و توان اقتصادی مردم برای استفاده از این خدمات نیز اهمیت دارد.
در چنین شرایطی، رسانه‌ها می‌توانند علاوه بر اطلاع‌رسانی درباره مصرف صحیح دارو و ضرورت پیگیری درمان، مشکلات و موانع دسترسی مردم به خدمات سلامت را نیز بازتاب دهند؛ البته حل این مشکلات به اقدامات اجرایی و تصمیم‌گیری نهادهای مسئول نیاز دارد.
اولی: برای بازسازی اعتماد عمومی، علوم پزشکی باید نگاه خود به رسانه‌ها را تغییر دهد
منصور اولی، عضو هیئت‌مدیره خانه مطبوعات و رسانه های کردستان، با طرح موضوع کاهش اعتماد عمومی به نهادهای دولتی و خدمات عمومی، بر ضرورت بازنگری در شیوه تعامل مجموعه نظام سلامت با رسانه‌ها تأکید کرد.
وی هشدار داد که تداوم روند کاهش اعتماد عمومی و گسترش آن به خدمات پزشکی و بهداشتی، به‌ویژه در حوزه پیشگیری، می‌تواند در آینده پیامدهای جدی برای جامعه به دنبال داشته باشد.
اولی با اشاره به چالش‌هایی همچون ضعف زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی، کمبود پزشک و دارو، مشکلات برخی بیمارستان‌ها و نارضایتی از نحوه ارائه خدمات، تأکید کرد که این مسائل در کنار شرایط اقتصادی موجود می‌توانند بر برداشت و تجربه مردم از نظام سلامت اثر بگذارند.
از نگاه این فعال رسانه‌ای، مواجهه با چنین شرایطی صرفاً با اطلاع‌رسانی درباره اقدامات و برنامه‌های سازمانی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه دانشگاه علوم پزشکی و دیگر نهادهای مسئول باید در رویکرد خود به رسانه‌ها بازنگری کنند و رسانه را نه صرفاً ابزاری برای انعکاس اخبار، بلکه یکی از طرف‌های ضروری گفت‌وگو درباره مسائل عمومی بدانند.
وی با اشاره به بهبود نسبی ارتباط دانشگاه علوم پزشکی کردستان با رسانه‌ها در دوره اخیر، حضور نیروهای آشنا با حوزه رسانه در ساختار روابط عمومی مجموعه سلامت را از عوامل مؤثر در نزدیک‌تر شدن این دو حوزه دانست؛ هرچند تأکید کرد که این ارتباط همچنان به تقویت و حرفه‌ای‌تر شدن نیاز دارد.
اولی با بیان اینکه مردم به شکل‌های مختلف با بیمارستان‌ها، مراکز بهداشتی و خدمات درمانی ارتباط دارند، نقش رسانه‌ها را در حوزه پیشگیری، آموزش عمومی و انتقال مسائل سلامت مهم دانست و بر ضرورت همکاری جدی‌تر میان رسانه‌ها و نظام سلامت تأکید کرد.
وی همچنین آمادگی فعالان رسانه‌ای برای همکاری در برنامه‌های مرتبط با سلامت را اعلام کرد و گفت جهت‌گیری این همکاری باید در درجه نخست تأمین منافع مردم باشد.
در واقع، محور اصلی مطالبه اولی، ضرورت تغییر نگاه مدیریتی به رسانه‌هاست؛ تغییری که در آن نقد حرفه‌ای و بازتاب مشکلات مردم به‌عنوان بخشی از فرایند اصلاح عملکرد و پاسخ‌گویی پذیرفته شود. از این منظر، بازسازی اعتماد عمومی زمانی امکان‌پذیرتر خواهد بود که میان آنچه مردم در دریافت خدمات تجربه می‌کنند و آنچه از سوی مسئولان درباره عملکرد نظام سلامت اعلام می‌شود، فاصله کمتری وجود داشته باشد.
کرمانپور: رسانه‌ها حلقه ارتباطی میان اطلاعات تخصصی و مردم هستند
دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی تخصصی در حوزه سلامت، به نقش رسانه‌ها در انتقال اطلاعات پزشکی، توضیح مسائل دارویی و افزایش آگاهی عمومی پرداخت.
بخش مهمی از سخنان وی به ضرورت ارائه اطلاعات دقیق درباره وضعیت دارو و تمایز میان کمبود دارو و کسری برخی اقلام یا اختلال در نظام توزیع اختصاص داشت. این تفکیک از آن جهت اهمیت دارد که مشکلات دسترسی به دارو می‌تواند دلایل متفاوتی داشته باشد و بررسی هر مورد به اطلاعات مستند نیاز دارد.
موضوع دارو در این نشست، علاوه بر جنبه تأمین و توزیع، از منظر ارتباط با افکار عمومی نیز مورد توجه قرار گرفت؛ زیرا انتشار اطلاعات ناقص یا تأییدنشده درباره دارو و واکسن می‌تواند موجب سردرگمی مردم شود و تصمیم‌گیری آگاهانه آنان را دشوار کند.
کرمانپور با اشاره به تجربه تأمین واکسن آنفلوانزا، به تأثیر فرایندهای علمی و فنی تولید بر زمان عرضه واکسن پرداخت و بر اهمیت توضیح این فرایندها برای افکار عمومی تأکید کرد.
وی همچنین نقش رسانه‌ها را در توضیح اطلاعات پزشکی برای بیماران و خانواده‌های آنان مهم دانست. در این چارچوب، رسانه می‌تواند میان اطلاعات تخصصی ارائه‌شده از سوی پزشک و درک عمومی از بیماری، درمان و پیشگیری ارتباط برقرار کند؛ نقشی که در صورت اتکا به منابع معتبر و رعایت اصول حرفه‌ای، به افزایش آگاهی جامعه کمک خواهد کرد.
اهمیت این موضوع در حوزه‌هایی مانند پیشگیری از بیماری‌ها، سلامت مادران و آموزش‌های بهداشتی دوچندان است؛ حوزه‌هایی که آگاهی به‌موقع و دسترسی به اطلاعات درست می‌تواند در تصمیم‌های مرتبط با سلامت افراد تأثیرگذار باشد.
جشنواره سلامت؛ فرصتی برای بازتعریف همکاری دانشگاه و رسانه
در پایان این نشست، از پوستر جشنواره «رسانه و سلامت» در دو بخش «رسانه و سلامت» و «روایت‌گری سلامت» رونمایی شد. این رویداد با هدف تقویت مشارکت رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی سلامت‌محور، بازتاب تجربه‌های فعالان این حوزه و ثبت روایت‌های انسانی و کمتر شنیده‌شده در عرصه سلامت معرفی شده است.
با این حال، مباحث مطرح‌شده در نشست نشان می‌دهد که اثرگذاری چنین رویدادی تنها به برگزاری جشنواره و تولید آثار رسانه‌ای وابسته نیست. تداوم ارتباط با خبرنگاران، دسترسی به اطلاعات قابل اتکا، پاسخ‌گویی به پرسش‌های عمومی و توجه به مسائل و انتقادهای مطرح‌شده از سوی رسانه‌ها نیز در تعیین میزان موفقیت این همکاری نقش دارد.
از سوی دیگر، مشکلاتی که درباره هزینه‌های درمان، دسترسی به دارو و کیفیت خدمات مطرح شد، نشان می‌دهد که ارتقای سلامت عمومی به مجموعه‌ای از اقدامات مکمل نیاز دارد؛ از بهبود خدمات و پاسخ‌گویی نهادهای مسئول تا آموزش عمومی و اطلاع‌رسانی شفاف.
در چنین شرایطی، جشنواره «رسانه و سلامت» می‌تواند فرصتی برای تقویت همکاری میان دانشگاه علوم پزشکی و رسانه‌ها باشد؛ مشروط بر آنکه ارتباط شکل‌گرفته به یک رویداد محدود نماند و در قالب تعامل مستمر، دسترسی به اطلاعات معتبر و توجه عملی به مطالبات مردم ادامه پیدا کند.
مسئله محوری این نشست، در نهایت، نسبت میان اعتماد عمومی، کیفیت خدمات و شیوه اطلاع‌رسانی است؛ سه مؤلفه‌ای که هر یک بر دیگری اثر می‌گذارند و تقویت آن‌ها به همکاری حرفه‌ای رسانه‌ها و نظام سلامت، شفافیت و پاسخ‌گویی مستمر نیاز دارد.
دیدگاه کاربران