به گزارش کردپرس به نقل از دویچه وله آلمان، در شمالشرق سوریه، نگرانیها در میان جامعه کردها نسبت به آینده خودگردانی افزایش یافته است. پس از برقراری آتشبس میان نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) و دولت دمشق، نیروهای دولتی سوریه بار دیگر وارد بخشهایی از این منطقه شدهاند؛ اقدامی که از نگاه بسیاری از کردها میتواند نشانه آغاز عقبنشینی عملی از دوره خودمختاری باشد.
کردهای سوریه از ابتدای جنگ داخلی این کشور، با استفاده از خلأ قدرت، ساختار «خودمدیریتی» را در شمالشرق سوریه ایجاد کردند. این ساختار با تکیه بر نیروهای دموکراتیک سوریه و با حمایت ائتلاف تحت رهبری آمریکا، کنترل بخشهای وسیعی از منطقه را در جریان نبرد با گروه «دولت اسلامی» (داعش) در دست گرفت.
اما تحولات اخیر، بهویژه در پی درگیریهای خونین میان قسد و برخی قبایل عرب، مسیر جدیدی را رقم زده است. این درگیریها به توافق آتشبس و زمینهسازی برای بازگشت نیروهای دولت مرکزی سوریه به مناطق کردنشین انجامید.
بر اساس گزارشها، نیروهای دولتی با هدف «ایجاد ثبات» و «تسهیل روند ادغام» وارد برخی مناطق تحت کنترل پیشین قسد شدهاند. با این حال، در میان بسیاری از کردها، این حضور نه بهعنوان عامل ثبات، بلکه بهعنوان تهدیدی علیه دستاوردهای سیاسی و اداری سالهای اخیر تلقی میشود.
شهر حسکه همچنان با محدودیتهای شدید دسترسی روبهروست و گزارشهایی از نقض مکرر آتشبس و درگیریهای پراکنده میان نیروهای دولتی و نیروهای کرد منتشر میشود؛ وضعیتی که شکننده و غیرقابل پیشبینی توصیف میشود.
بسیاری از کردها نگراناند که بازگشت دولت دمشق به معنای از دست رفتن خودگردانی سیاسی، تکرار سیاستهای سرکوبگرانه پیش از جنگ و تضعیف حقوق فرهنگی آنان باشد. این نگرانیها در حالی مطرح میشود که دولت سوریه اخیراً با صدور فرمانی، استفاده از زبان کردی را بهطور محدود به رسمیت شناخته است؛ اقدامی که از نگاه منتقدان، بیش از آنکه تضمینی پایدار باشد، جنبه نمادین دارد.
در مقابل، واکنش جامعه عرب منطقه یکدست نیست. برخی از ساکنان عرب، بازگشت نیروهای دولتی را فرصتی برای پایان بیثباتی و هرجومرج میدانند، در حالی که گروهی دیگر، با توجه به سالها تغییر مداوم قدرت و تجربه خشونت، نسبت به هر دو طرف بدبین باقی ماندهاند.
در سطح سیاسی، بازگشت نیروهای دولتی میتواند نفوذ دمشق را در شمالشرق سوریه تقویت کند، ساختارهای خودمدیریتی کردها را تضعیف کند و در عین حال، معادلات بازیگران بینالمللی، بهویژه ایالات متحده، را پیچیدهتر سازد.
در مجموع، اگرچه آتشبس اخیر از شدت خشونتهای فوری کاسته است، اما آینده خودگردانی کردها همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. جامعه محلی دچار شکاف است و تنش میان نیروهای دموکراتیک سوریه و دولت مرکزی همچنان ادامه دارد که میتواند بر مسیر تحولات آینده شمالشرق سوریه تاثیر بگذارد.
نظر شما