پێویستە چەپی جیهانی پشتیوانیی خۆی بۆ پرسی کورد دابڕێژێتەوە

بەپێی هەواڵی کوردپرێس، ڕزگار عوقراوی لە وتارێکدا بۆ گلوب تڕوتەر بە ئاماژەدان بە پێشهاتەکانی دواییی سووریا و کۆتاییهاتنی چالاکیی سەربەخۆی هێزەکانی سووریای دیموکرات، لە ڕەوتە چەپەکان داوا دەکات تێڕوانینی خۆیان بۆ پرسی کورد بپشکننەوە و جیاوازی بئافرێنن لە نێوان بەرگری لە مافەکانی کورد و پشتیوانیی بێ‌شەرتومەرج لە پارتی و پێکهاتە سیاسییە کوردییەکان.

نووسەر بە ئاماژەدان بە ڕاگەیاندنی کۆتایی ئەرک و هەڵوەشاندنەوەی هێزەکانی سووریای دیموکرات و کۆتاییهاتنی چالاکیی ئیدارەی خۆسەر و دامەزراوە سەربازی و مەدەنییەکانی سەر بەو ئیدارەیە لە ۲۵ی ئابی ۲۰۲۶دا، ئەم گۆڕانکارییە لە لایەکەوە بە کۆتاییهێنەر بە مەترسیی توندبوونی جەنگ و پێکدادانی نەتەوەیی دەزانێت، بەڵام لە لایەکی ترەوە لەو بڕوایەدایە ڕێککەوتنی بەدەستهاتوو نەیتوانیوە بە ڕوونی دەستەبەری بەشێک لە داواکارییە بنەڕەتییەکانی ڕەوتە چەپەکان بکات، لەوانە مافی ژنان، سێکۆلاریزم، پشتیوانیکردن لە کەرتی گشتی، دژایەتیکردنی کەرتی تایبەت، مافی کرێکاران و بەڕێوەبردنی هەڵبژاردنی دیموکراتیک.

عوقراوی پێی وایە کۆتاییهاتنی ئەزموونی ئیدارەی خۆسەری سووریا پرسیاری گرنگی دروست کردووە دەربارەی ئەو وێنەیەی لە ساڵانی ڕابردوودا وەک «شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی، فێمینیستی و دیموکراتیک لە خوارەوە» پێشاندەدارا. بەپێی نووسینی ئەو، بڕیاری کۆتایی نە لە ڕێگەی ڕاپرسیی گشتییەوە بوو و نە بەپێی بڕیاری ڕوونی ئەنجومەن و کۆمۆنەکان کە لە پێکهاتەی ئیدارەی خۆسەردا وەک ناوەندی ڕاستەقینەی دەسەڵات ناویان دەبرا، بەڵکوو لە کۆشکی سەرۆکایەتیی سووریاوە ڕاگەیەندرا.

ئەو هەروەها بەستراوەیی هێزەکانی سووریای دیموکرات بە پشتیوانیی سەربازی و سیاسیی ئەمریکاوە بە یەکێک لە گرنگترین خاڵە لاوازەکانی ئەم ئەزموونە دەزانێت و دەڵێت پشتبەستن بە هێزێکی گەورەی دەرەکی، بە تایبەتی ئەمریکا، لە ئەنجامدا پڕۆژەکەی لە بەرامبەر گۆڕانی لەپێشینەییەکانی واشنتۆندا لاواز کرد. لە تێڕوانینی نووسەرەوە، ئەم ئەزموونە دەبێت ببێتە وانەیەکی گرنگ بۆ ئەو بزووتنەوانەی خۆیان بە ڕزگارکەر و شۆڕشگێڕ دەناسێنن: ناکرێت پڕۆژەیەکی سەربەخۆ لەسەر بنەمای پشتیوانیی هێزێکی ئیمپریالیستی بنیاد بنرێت.

بەبوونی ئەمەش، عوقراوی جەخت دەکاتەوە کە پێشهاتەکانی دوایی تەنیا بە مانای لەدەستدانی دەستکەوتەکانی کورد نین. ئەو ئاماژە بە فەرمی ناسینی کورد وەک بەشێکی دانەبڕاو لە گەلی سووریا، ناساندنی زمانی کوردی وەک زمانی نیشتمانی، بە فەرمی ناسینی نەورۆز وەک پشووی نیشتمانی و هەڵوەشاندنەوەی لێکەوتەکانی سەرژمێریی ساڵی ۱۹۶۲ی حەسەکە دەکات و ئەم بڕگانە بە دەستکەوتی ڕاستەقینەی نەوەکانی خەباتی کورد دەزانێت. بە بڕوای ئەو، ئەم مافانە دەبێت لە دەستووری سووریادا جێگیر ببن تا چارەنووسیان تەنیا بەستراوە بە بڕیارگەلێک نەبێت کە ئەگەری گۆڕانیان هەبێت.

نووسەر لە بەشێکی تری وتارەکەیدا، دەپەرژێتە سەر دژایەتیی نێوان گوتاری «کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک» و ڕەفتاری سیاسی و سەربازیی ئیدارەی خۆسەر. بە بڕوای ئەو، بەشێک لە ڕەوتی چەپی نێودەوڵەتی ژێر کاریگەریی بیرۆکەکانی عەبدوڵڵا ئۆجەلاندا، ئەزموونی ئیدارەی خۆسەریان وەک مۆدێلێک سەرووتری دەوڵەت-نەتەوە دەبینی، بەڵام ڕەفتاری ڕاستەقینە نیشانی دا بەشێکی گرنگ لە بڕیارە سەربازی و داراییەکان لە دەستی کادرە حزبییەکاندا بووە و لە بانگەشەی دیموکراسی لە خوارەوە دوور بووەتەوە.

عوقراوی ئەم پێوەرە ڕەخنەیییە بۆ هەرێمی کوردستانی عێراقیش بەکار دەهێنێت. ئەو لەو بڕوایەدایە پشتیوانیکردن لە گەلی کورد نابێت بە مانای پشتیوانیی بێ‌شەرتومەرج بێت لە پارتەکان و نوخبە دەسەڵاتدارەکان. بەپێی نووسینی ئاماژەپێکراو، لە هەرێمی کوردستانیشدا دەستڕۆیشتوویی بەربڵاوی پارتە دەسەڵاتدارەکان، سەروەت و دەسەڵاتی سیاسی، پەیوەندییە خێزانی و حزبییەکان و بەرتەسکبوونەوەی ئازادییەکان لە پاڵ کێشەکانی وەک بێکاری، گەندەڵی و دابەزینی کوالێتیی خزمەتگوزارییە گشتییەکان بەردەوام بووە.

ئەو لە هەمان کاتدا جەخت دەکاتەوە کە ڕەخنەگرتن لە هێزەکانی سووریای دیموکرات بە مانای دژایەتیکردنی مافەکانی کورد نییە و ڕەخنە لە پارتە دەسەڵاتدارەکانی هەرێمی کوردستانیش نابێت وەک دژایەتیکردنی پرسی کورد لێک بدرێتەوە. لە تێڕوانینی ئەوەوە، دەبێت چەپ یەک پێوەری سەربەخۆی هەبێت بۆ هەڵسەنگاندنی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ؛ بەبێ لەبەرچاوگرتنی ئەوەی پێشێلکار دەوڵەتێکە، پارتێکی نەتەوەپەرستە یان بزووتنەوەیەک کە خۆی وەک بزووتنەوەی ڕزگاریبخش دەناسێنێت.

لە کۆتاییدا، عوقراوی دروستکردنی دەوڵەت-نەتەوەیەکی کوردی لە دۆخی ئێستادا، بە پڕۆژەیەکی ئامادە بۆ جێبەجێکردن لە داهاتووی نێزیکدا نازانێت و پێشنیاز دەکات کورد و نەتەوە و کۆمەڵگاکانی تری ناوچەکە بۆ دروستکردنی «دەوڵەتێکی دیموکراتیکی هاوڵاتیبوون» هەوڵێکی هاوبەش بگرنە بەر. ئەم دەوڵەتە، لە تێڕوانینی ئەوەوە، دەبێت لەسەر دەستووری دیموکراتیک، یەکسانیی نەتەوەیی و کلتووری، سیستەمی فیدراڵ و ڕەخساندنی دەرفەتی خۆسەریی بەربڵاو لە چوارچێوەی وڵاتێکی یەکگرتوودا، هەڵبژاردنی ئازاد، فرەیی سیاسی، سەربەخۆیی دادوەری، ئازادیی ڕۆژنامەگەری و چالاکیی سەندیکا کرێکاری و سیاسییەکان بپەسرێت.

نووسەر هەروەها جەخت لەسەر ڕاگرتنی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی، پاراستنی کەرتی گشتی، دژایەتیکردنی کەرتی تایبەت و سیاستە نیولیبرالییەکان و دەستەبەرکردنی مافی کرێکاران و کۆمەڵە کۆمەڵایەتییەکانی تر دەکاتەوە. ئەو لە کۆتاییدا لە ڕوانگەی ئەزموونی کەسیی خۆییەوە دەڵێت بەرگری لە مافەکانی کورد پێویستی بە بەرگری لە تەواوی پێکهاتە سیاسییە کوردییەکان نییە و ڕەتکردنەوەی دەوڵەت-نەتەوەش بە مانای ڕەتکردنەوەی ناسنامە یان مافە نەتەوەییەکانی کورد نییە؛ بەڵکوو دەکرێت هەوڵێک بێت بۆ تێپەڕین لە نەتەوەپەرستیی توندڕەوانە و جوڵە بەرەو سەروەریی هاوڵاتی، ڕاگرتنی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی و تێڕوانینێک بۆ پاراستنی مافی گشتی.