اروپا تمایلی برای پرداختن به مسئله کردهای ترکیه ندارد

به گزارش کردپرس، ترکیه این روزها به شدت به دنبال ساماندهی وضعیت بیش از 3 میلیون آواره سوریه است که با آغاز بحران سوریه و تشدید درگیریها در این کشور به ترکیه پناه برده اند. از طرفی دیگر، اروپا که از ورود سیل آسای آوارگان سوریه به این قاره بیم دارد حاضر شده است میلیاردها یورو در اختیار دولت ترکیه قرار دهد تا این آوارگان خاک ترکیه را به مقصد اروپا ترک نکنند. با این حال حضور میلیون ها آواره سوری در ترکیه بر اقتصاد این کشور تاثیر منفی گذشته است و انتقادهای داخلی از حضور آوارگان افزایش یافته است.

دولت ترکیه راه هایی را برای بازگردادن این آوارگان به کشورشان در نظر داشته که مهم ترین آنها ایجاد منطقه امن در شمال سوریه و اسکان میلیون ها آواره سوریه در مناطق کردنشین این کشور است. اما دکتر کلسی نورمن، استاد حقوق بشر و پناهندگان در موسسه بیکر وابسته به دانشگاه رایس آمریکا، در مصاحبه با خبرگزاری کردپرس، نسبت به پیامدهای منفی آن هشدار داد. دکتر نورمن از جمله پیامدهای منفی اسکان آوارگان سوریه در مناطق کردنشین این کشور را احتمال تغییر بافت جمعیتی این مناطق به ضرر کردها توصیف کرد.

این پژوهشگر حوزه مسائل زنان، حقوق بشر و پناهندگان، درباره احتمال ارتباط عدم حمایت اروپا از حل مسئله کردهای ترکیه با توافق این قاره با ترکیه برای جلوگیری از ورود آوارگان گفت: اروپا این روزها نفوذ کمتری بر ترکیه دارد و تمایلی هم برای پرداختن به مسئله کردها ندارد اما نمی توان دقیقا گفت که این مسئله به خاطر توافق با ترکیه بر سر ورود آوارگان به خاک اروپاست.

متن کامل مصاحبه دکتر کلسی نورمن، استاد دانشگاه رایس و پژوهشگر موسسه بیکر با خبرگزاری کردپرس:

کردپرس: برخی بر این باورند که علت عدم حمایت اروپا از حل مسئله کردها در ترکیه، ترس از هجوم هرچه بیشتر آوارگان سوریه به این قاره بر اساس سیاست فشار دولت رجب اردوغان است. تا چه حد این رویکرد صحیح است؟

دکتر کلسی نورمن: اروپاییها در دهه های 1990 و 2000 میلادی که ترکیه به عنوان یکی از نامزدهای جدی پیوستن به اتحادیه اروپا بود، نفوذ بیشتری روی ترکیه داشتند. برای نمونه، در این ایام ، دادگاه حقوق بشر اروپا که ترکیه نیز عضو آن است، چندین بار رویکرد و اقدامات ترکیه را نسبت به کردهای این کشور محکوم کرد. اما امروزه ترکیه، بویژه پس از بوجود آمدن بحران پناهندگان در سال 2015 و نیز توافق ترکیه و اتحادیه اروپا که این کشور را مهم ترین متحد این قاره در جلوگیری از ورود پناهندگان به اتحادیه می داند، ترکیه نفوذ بیشتری روی اروپا داشته است. درست است که این توافق هرچه بیشتر به سمت اضمحلال پیش می رود اما اروپا احتمالا به همکاری با ترکیه تا زمانی که همچنان از سیل آوارگان به سمت این قاره بیم دارد، ادامه خواهد داد.

اروپا در حال حاضر تمایل و شوق کمتری برای پرداختن و یا بررسی مسئله کردهای ترکیه دارد اما معلوم نیست که آیا این مسئله به خاطر همکاری هرچه بیشتر این قاره با ترکیه در مسئله پناهندگان و آوارگان است و یا کم شدن احتمال پذیرش این کشور در جمع کشورهای عضو اتحادیه اروپاست. فارغ از این ها، این عدم تمایل اروپا به پرداختن به مسئله کردهای ترکیه، در اوایل امسال که دادگاه حقوق بشر اروپا درخواست برای محکوم کردن ترکیه به نقض حقوق بشر در جریان بمباران مناطق کردنشین ترکیه در سال 2015 را رد کرد، کاملا مشهود بود.

کردپرس، ترکیه در ماه های اخیر به شدت به دنبال خلاص شدن از میلیون ها آواره سوریه در این کشور بوده است. آیا دلایل خاصی برای این کار دولت ترکیه وجود دارد؟

دکتر کلسی نورمن: ترکیه از اوایل سال 2014 به دنبال اجرای سیستمی به منظور نظارت بر اسکان آوارگان سوریه بوده است. آوارگان دیگر ملیت ها در ترکیه مجبورند در جاهایی که دولت ترکیه تعیین می کند اسکان داشته باشند. بر اساس اصولی، آوارگان سوری هم مجبور بودند در شهرهایی خاص که در آنجا حضور آنها به ثبت رسیده بود زندگی کنند اما دولت ترکیه در نظارت بر این مسائل جدی نبوده است. بسیاری از آوارگان سوریه به دنبال خروج از شهرهای محل اقامت خود در ترکیه و رفتن به شهرهای بزرگ مانند استانبول و ازمیر هستند زیرا در این شهرها امکان پیدا کردن شغل های غیررسمی برای آنها بیشتر است.

اما دولت ترکیه اخیرا کمپینی برای بازداشت شهروندان سوریه که خارج از محل اقامات ثبتی خود آغاز کرده و برای این انجام این کار به کارگاه های مشاغل مختلف هجوم برده و نیز نسبت به ایجاد ایستگاه های بازرسی در این مورد اقدام کرده است. بر اساس برخی گزارشها، دولت ترکیه چه آنهایی که مدارک رسمی ثبت اقامات دارند و آنهایی که چنین مدارکی ندارند را بازداشت کرده است. دولت ترکیه به جای این که سوریان بازداشت شده را به شهرهای تعیین شده در ترکیه باز گرداند آنها را از ترکیه اخراج و به شمال سوریه فرستاده است. این اقدام مغایر قوانین بین المللی است. ترکیه برای این که از انتقادها مصون بماند این افراد را مجبور کرده است که مدارکی را مبنی بر بازگشت داوطلبانه به سوریه امضا کنند.

اگرچه این اخراج ها از سال 2015 در ترکیه وجود داشته است اما به نظر می رسد که این تحولات با افزایش انتقادهای داخلی از سوی احزاب اپوزیسیون و نیز رای دهندگان همزمان شده است. اما دلیل تعیین کننده برای اخراج آوارگان سوریه می تواند وخیم شدن وضعیت اقتصاد ترکیه در طول یک سال گذشته باشد. دولت ترکیه به رهبری حزب حاکم آک پارتی از آوارگان سوریه به عنوان قربانی برای کاستن از انتقادهای داخلی استفاده می کنندو در واقع آوارگان سوریه قربانی این نوع انتقادها از عملکر اقتصادی حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه هستند.

بنابراین، به نظر می رسد که کمپین آغاز شده علیه آوارگان سوریه در ترکیه احتمالا نتیجه تضعیف شدن اقتصاد این کشور و نیز تضعیف حکمرانی شخص رجب طیب اردوغان است.

بنابراین، می توان گفت که اگرچه این اخراجها از مدتها پیش بویژه از سال 2015 ادامه داشته، اما به نظر می رسد که عامل مهم در این اتفاق، بحرانی تر شدن اقتصاد این کشور در یک سال اخیر و نیز تضعیف جایگاه و قدرت رجب طیب اردوغان بویژه پس از شکست های انتخاباتی حزب AKP در انتخابات ماه ژوئن در این کشور باشد. ممکن است اردوغان بخواهد با فشار بر آوارگان و اخراج آنها به دنبال تلطیف فضا در ترکیه به نفع خود باشد که نتیجه آن قربانی شدن آوارگان سوریه است.

خبرگزاری کردپرس: ترکیه گفته است که می خواهد بیشتر آوارگان سوریه را در شمال شرق سوریه که تحت کنترل کردهای این کشور است و نیز بیشترین جمعیت کرد سوریه را در خود جای داده، اسکان دهد. آیا این اقدام منجر به تغییر بافت جمعیتی مناطق کردنشین سوریه نمی شود؟

دکتر کلسی نورمن: ترکیه گفته است که می خواهد آوارگان سوریه را به شمال این کشور باز گرداند. نمی توان گفت که این برنامه در عمل چگونه اتفاق می افتد اما اگر ترکیه بخواهد آوارگان عرب سوریه را به مناطق تحت کنترل کردهای سوریه منتقل کند، این اقدام هم بر بافت جمعیتی این مناطق تاثیر خواهد داشت و هم اداره این منطقه را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

کردپرس: کردهای سوریه بیش از 70000 نفر را که گفته می شود بیشترشان عضو داعش هستند و در جنگ های یک سال گذشته کردها با داعش دستگیر شده اند، در اردوگاه های موقت اسکان داده است. با توجه به این که کردها گفته اند استطاعت نگاهداری از این افراد را که برخی از آنها خطرناک هستند، ندارد و کشورهای خارجی نیز حاضر به بازگردادن اتباع داعشی خود نیستند، چه اتفاقی ممکن است در درازمدت بیفتد؟

دکتر کلسی نورمن: این افراد باید به همان کشورهایی بازگردانده شوند که از آنجا به سوریه آمده اند. تا آنجا که من اطلاع دارم، برخی کشورها مانند آمریکا، با وجود مخالفت ها بر سر بازگردادن این افراد، به دنبال بازگرداندن اعضای داعشی خود از سوریه است. به نفع همه است که این افراد به کشورهای متبوع خود بازگردانده شوند تا در آنجا به دلیل پیوستن به داعش محاکمه شوند.

کد خبرنگار: 40101