جایگاه کردها در کنفرانس بین المللی سوریه در استانبول

کنفرانس "درهایی که به سوی صلح باز می شود – کنفرانس بین المللی سوریه" در استانبول که توسط حزب جمهوری خواه خلق ترکیه (CHP) در مرکز این حزب در استانبول برگزار شد با حواشی فراوانی همراه بود که یکی از مهمترین این حواشی مسئله حضور یا عدم حضور نمایندگان کردهای سوریه در این کنفرانس بود.

با توجه به تحولات و موقعیتی که مدیریت خودگردان شمال و شرق سوریه در بحران سوریه به دست آورده است، نقش کردها در تحولات سوریه دیگر غیرقابل انکار شده است. از همین رو، جریان های داخلی، منطقه ای و بین المللی حاضر در بحران سوریه به خوبی می دانند که بدون حضور کردها هیچ نشست و مذاکره ای برای حل بحران سوریه نخواهد توانست جامع و دربرگیرنده باشد.

پیش از آغاز کنفرانس بین المللی سوریه توسط اپوزیسیون اصلی ترکیه علی رغم این که تمایلات برای دعوت از نمایندگان جریان های حزب اتحاد دموکراتیک سوریه (PYD) و مجلس دموکراتیک سوریه به عنوان اصلی ترین جریان کردی در شمال سوریه وجود داشت ولی با توجه به فضای داخلی ترکیه و به خصوص نگاه حاکمیت سیاسی به مسئله کردها، CHP برای جلوگیری از تنش ها پیرامون این کنفرانس از دعوت نمایندگان جریان کردی به این کنفرانس خودداری کرد.

اگرچه رئیس CHP رسماً اعلام کرده بود که «نماینده ای از جریان کردهای سوریه در این کنفرانس حضور نخواهد داشت» ولی دیروز با آغاز این کنفرانس فعالان مدنی – سیاسی نزدیک به حزب PYD و یگان های مدافع خلق YPG با حضور در این کنفرانس دست به سخنرانی زده و حتی به دفاع از این جریان ها پرداختند. علاوه بر این، ولی آق بابا، معاون CHP نیز در اظهاراتش با اشاره به «حضور نمایندگان کردهای سوریه» در این کنفرانس نمایندگان کردهای سوریه را به عنوان ناظران این کنفرانس اعلام کرد.

شاید جنجالی ترین شخصیتی که در این کنفرانس حضور داشت و به شدت از سوی رسانه های دولتی ترکیه مورد هجمه قرار گرفت امی آوستین هولمز فعال سیاسی نزدیک به YPG بود. وی در اظهاراتش با "استیلا" و "اشغال" خواندن اقدامات ترکیه در شرق فرات به دفاع از PYD و ارتش دموکراتیک سوریه پرداخت.

نقش و جایگاه کردهای سوریه در کنفرانسی که برای اولین بار توسط جریان اپوزیسیون در ترکیه برپا شده بود تنها به این موارد محدود نبود و در بیانیه پایانی این کنفرانس نیز نگاهی همسو با نگاه مطالبات کردهای سوریه به نقش ترکیه در بحران سوریه شده است. در بخشی از این بیانیه با اشاره به این که «ترکیه باید حضور نظامی خود در سوریه را کاهش دهد» صراحتاً با پروژه ایجاد منطقه امن در شرق فرات که به یکی از اولویت های سیاست خارجی ترکیه در بحران سوریه تبدیل شده است مخالفت صورت گرفته است.

علاوه بر این، در بیاینه پایانی کنفرانس اگرچه صراحتاً به نام جریان های کرد اشاره ای نشده است ولی عدم ورود جریان اصلی کرد به کمیته تدوین قانون اساسی جدید سوریه نیز مورد انتقاد قرار گرفته و خواستار ایجاد کمیته ای با در نظر گرفتن «تمامی جریان های داخل سوریه» و «تمرکز به تحقق منافع مشترک تمام ملت ها در سوریه» شده است.

این موارد به طوری در بیانیه پایانی کنفرانس سوریه مشهود بود که رسانه های دولتی از این کنفرانس به عنوان کنفرانس "برهم زدن طرح های ترکیه در سوریه" یاد کرده و انتقاداتی زیادی را مطرح کرده اند. رسانه های دولتی و نزدیک به حزب عدالت و توسعه (AKP) حزب CHP مجری کنفرانس بین المللی بحران سوریه را متهم به سخنگویی آمریکا – PKK اعلام کرده و این کنفرانس را در راستای بازتاب نگاه جریان های کرد در شمال سوریه قلمداد کرده اند.

با تمامی این ها، کنفرانس بین المللی بحران سوریه، یک تجربه جدید از ارائه آلترناتیو برای سیاست های ترکیه در قبال بحران سوریه بود. تجربه ای که تا حد زیادی نیز موفقیت آمیز بوده و CHP مانند یک دولت در سایه به ارائه چشم انداز جدی برای دوران حاکمیت احتمالی خود در آینده سیاسی ترکیه و عرصه سیاست خارجی این کشور در خصوص بحران سوریه دست زده است. جمهوری خواه های ترکیه با این کنفرانس به سیاست خود در قبال سوریه که ارتباط با دولت مرکزی سوریه و پایان دادن به حضور نظامی ترکیه در سوریه است شکل منسجم تری بخشیده است.

خبرگزاری کردپرس/ سرویس ترکیه