کودکانی که بی صدا، قربانی می شوند

به گزارش کردپرس؛ عقربه های ساعت از 6 بعد از ظهر عبور کرده و مراجعه کنندگان برای دیدن نمایش کم کم ساز بی قراری را کوک می کنند. دعوت شده برای دیدن نمایشی هستم که چند روزی است تبلیغات آن را در فضای مجازی دیده ام.

سرانجام پس از دقایقی تاخیر، درها باز شده و تماشاچیان وارد سالن آمفی تئاتر می شوند، تمام سالن تاریک است و تماشاچیان با نور گوشی «سامان رستمی» کارگردان این نمایش به سمت صندلی های خود هدایت می شوند.

صدای فندک در سالن می پیچید و شعله ای کوچک در میان حجم عظیمی از تاریکی روشن می شود. همگان از همان ابتدا مشتاقند بدانند در ادامه چه می شود.

نوری ضعیف که بر مردی سیاهپوش می تابد و ترانه ای غمگین که از ضبطی قدیمی قلب ها را می فشارد.

زنی در حال شستن است و تلاش دارد تا خونی خشک شده را با سابیدن پاک کند، صحنه روشن می شود و حرکت ها جان می گیرند.

قصه حول محور زنی به نام «خاتون» می چرخد و سخن از عروس شدن کودکی است به نام «هلاله»، کودکی که با دایی خود بازی های کودکانه می کند و آرام می خندد. «زلان» یا همان دایی کودک، موهای خواهرزاده را شانه می زند و آرام برایش ترانه می خواند، با بغضی که در گلو دارد و در نهایت تبدیل به اشک می شود و جاری می شود.

از هم گسستگی خانواده کاملا ملموس و مشهود است، مادر رویای رفتن به بهشتی را در سر می پروراند، با خود زمزمه می کند و در درون با خود می جنگد.

از آن سو، «هلاله» عروسکی را بر روی پاهای خود گذاشته و برایش مادری می کند، کمی بعد دستانش را بر دهان عروسک می گذارد و می خواهد تا ساکت باشد.

جنگ لفظی بین برادر و خواهر بر سر عروس کردن دختر 10 ساله اوج می گیرد، زمان گم می شود، صدای ناله های زنی که از سویی دیگر می آید تماشاچی را میخکوب می کند.

سرانجام، دخترک قصه بی یار و یاور، راهی خانه بختی می شود که برای همه سپید است و برای وی رنگی جز سیاهی ندارد. مرد سیاهپوش بر سر عروسک به جای مانده از دخترک ضجه می زند و تلخ می گرید. اما اوج داستان بعد از این ماجراها اتفاق می افتد که ذهن تماشاچی را به بازی گرفته و مجال توضیح و تشریح آن در این مقال نمی گنجد.

بنا به گفته «سامان رستمی» کلیت این نمایش به موضوع آسیب های اجتماعی و با تاکید بر خشونت علیه زنان بر می گردد.

وی معتقد است که خشونت علیه زنان تنها در کتک و آسیب جسمانی خلاصه نمی شود بلکه این مقوله گستره عظیمی دارد و موردی که در این نمایش مورد بررسی قرار گرفته است کودک همسری است.

کارگردان «ژیان به شیوه ی ئاتوون» می گوید که در این نمایش «هلاله» دست بر روی دهان عروسک می گذارد، مادر هلاله یا همان خاتون نیز دهان کودکش را با دست ها می پوشاند و این نشان می دهد که دخترانی این چنین در طول زمان خفه شده اند.

به اعتقاد «رستمی» در جامعه ای همچون دهگلان این چنین تجربه هایی را وجود داشته و در حال حاضر نیز این موضوع در جامعه ما وجود دارد.

او می گوید که موضوع اصلی این نمایش در بلوچستان اتفاق افتاده است و توسط پریسا رسگی به رشته تحریر درآمده است و 5 ماه پیش از آنجا که این ماجرا به شدت جذاب بود پس از کسب اجازه از نویسنده آن، این موضوع انتخاب شد و در قالب منطقه لیلاخ وارد شد.

این کارگردان تئاتر، هدف از اجرای این نمایش را ایجاد آگاهی لازم برای خانواده ها می داند و معتقد است که سن ازدواج در میان دختران پایین آمده است و دختران بدون اینکه به سن بلوغ جسمی، روحی و فکری لازم برسند روانه زندگی زناشویی می شوند که این بسیار مخرب است.

او می گوید که متاسفانه بسیاری از والدین نیز از نیازهای روحی و آمادگی لازم دختران برای ازدواج بی خبرند و نمی دانند فرزندانشان به چه چیزهایی نیاز دارند.

«رستمی» امیدوار به آینده تئاتر در دهگلان است و میگوید که 60 روز بر روی این نمایش کار شد و هرچند آنچنان که باید و شاید و انتظار داشتیم استقبالی از این نمایش نشد اما باز هم در مقایسه با سال های گذشته روند مثبتی را داشتیم که امیدواریم در آینده نیز بهتر شود.

او هدف اصلی را شرکت در جشنواره بین المللی تئاتر کردی سقز می داند و امیدوار به کسب رتبه در این جشنواره است.

سخن نهایی این کارگردان این است که بتواند مردم را با فرهنگ کتابخوانی که در جامعه بسیار احساس نیاز می شود آشتی دهد، والدین به فرزندانشان سرکوفت نزنند و در جامعه سرکوب نشوند که اینها تنها با آگاهی والدین حاصل می شود.

نویسنده این نمایش «پریسا ریگی» بوده و کارگردانی آن را «سامان رستمی» عهده دار است، «شرمین ساعدی»، «نادر حسین پناهی»، «اقبال صادقی» و «هستی نادری» از بازیگرانی هستند که در این نمایش به ایفای نقش پرداخته اند.

گزارش از ظریفه احمدی