چه کسی مسئول بن بست در مذاکرات تشکیل دولت جدید در اقلیم کردستان است؟

کردپرس: 199 روز از برگزاری انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان عراق در 30 سپتامبر 2018 می گذرد، انتخاباتی که نتیجه آن همچون دیگر دوره های پیشین، تشکیل دولت ائتلافی را به تنها گزینه پیش روی احزاب رقیب تبدیل کرده است. واقعیات سیاسی اقلیم کردستان به گونه ای است که احزاب اصلی به ویژه حزب دمکرات و اتحادیه میهنی را نمی توان خارج از دولت تصور کرد؛ حتی اگر حضوری ضعیف در پارلمان داشته باشند. برخی دیگر از احزاب نیز در رقابت ها، یارگیری و حفظ توازن سیاسی، موقعیت و جایگاهی فراتر از وزن پارلمانی خود کسب می کنند. جنبش تغییر یکی از احزابی است که علیرغم کاهش آرا و کرسی های این حزب به نصف نسبت به انتخابات دوره پیشین پارلمان کردستان، اما در روند تشکیل دولت و در نتیجه رقابت های سیاسی دو حزب پیروز اول و دوم انتخابات توانست بیشترین دستاورد برای حضور در دولت را داشته باشد. آمادگی تمام و کمال حزب دمکرات برای مشارکت دادن جنبش تغییر در دولت جدید و دادن امتیازات ویژه به آن در قدرت با هدف حفظ توازن سیاسی در سلیمانیه به عنوان منطقه نفوذ اتحادیه میهنی و واکنش این حزب به این اقدام حزب دمکرات با سهم خواهی بیشتر از کیک قدرت، روند تشکیل دولت را به وضعیتی رسانده است که می توان آن را بن بست سیاسی نامید.

خبرگزاری کردپرس به منظور بررسی ابعاد مذکرات تشکیل دولت جدید در اقلیم کردستان و چرایی بن بست ایجاد شده و مواضع و دیدگاه های جنبش تغییر در این باره، به سراغ "کویستان محمد" عضو مجمع عمومی جنبش تغییر و نماینده اسبق این حزب در پارلمان کردستان رفته است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.

کردپرس: برخلاف پیش بینی ها مبنی بر قریب الوقوع بودن تشکیل دولت جدید پس از امضای توافقنامه سیاسی میان جنبش تغییر و حزب دمکرات و همچنین حصول توافق نهایی میان حزب دمکرات و اتحادیه میهنی، علیرغم گذشت بیش از شش ماه از برگزاری انتخابات پارلمانی، گفتگوهای رسمی میان طرفین متوقف شده است، علت این امر را در چه می دانید و چه کسی مسئول وضعیت موجود است؟

کویستان محمد: جنبش تغییر از به تاخیر افتادن تشکیل دولت جدید بسیار نگران است. همان گونه که استحضار دارید در مرحله تبلیغات پنجمین دوره انتخاباتی پارلمان کردستان عراق، احزاب و ائتلاف های سیاسی وعده و وعیدهای بزرگی را به مردم دادند. یکی از این وعده ها پایان داد به بحران اقتصادی و پرداخت دوباره مبلغ برداشت شده از حقوق کارمندان و مستمری بگیران در طرح پس انداز اجباری حقوق، توسط دولت و همچنین، آغاز دوباره پروژه های خدماتی و ایجاد فرصت های شغلی برای جوانان و مجموعه بزرگی از دیگر وعده ها است. به دلیل تاخیر در تشکیل کابینه جدید، اجرایی کردن این برنامه ها و تحقق این وعده ها نیز به تعویق افتاده اند. به همین دلیل، تدوام وضعیت موجود و عدم تشکیل دولت، بر زندگی مردم تاثیر مستقیم خواهد داشت و به ضرر شهروندان خواهد بود. ما از وضعیت موجود بسیار نگران هستیم و امیدواریم در آینده نزدیک کابینه جدید تشکل شود.

در بررسی دلایل و عوامل عدم تشکیل دولت جدید باید بگویم که در درجه اول این مسئله به اتحادیه میهنی کردستان مربوط می شود که از آغاز گفتگوها مجموعه ای از مطالبات را برای حضور در دولت جدید مطرح کرد. از جمله آن، پیش کشیدن مباحث مربوط به روابط با بغداد و مسئله کرکوک و پس از آن نیز سهم خواهی حزبی از دولت و در نهایت نیز هم اکنون درخواست تصدی معاونت دوم ریاست اقلیم کردستان را مطرح کرده است. این مطالبات اتحادیه میهنی است که موجب تاخیر در تشکیل دولت جدید شده است.

کردپرس: درخواست های اتحادیه میهنی کردستان برای تصدی مناصب جدید به ویژه تعیین معاونت جدید برای ریاست اقلیم کردستان در حالی است که این موضوع در توافق حزب دمکرات با جنبش تغییر نهایی شده بود، به نظر شما دلیل طرح این مطالبات از سوی اتحادیه در مقطع کنونی چیست؟

کویستان محمد: این سوالی است که قبل از هر کس باید از اتحادیه میهنی پرسید. متاسفانه این حزب تبدیل به مشکل و مانعی برای تشکیل این کابینه شده است. به شخصه هیچ دلیل منطقی برای تعویق در تشکیل دولت جدید و تحقق وعده های احزاب سیاسی به مردم و وعده هایی که باید به تحقق رفاه و آرامش مردم بیانجامد، نمی بینم. باید بگویم اتحادیه میهنی خود به خوبی از ماهیت این واقعیت که مانعی بر سر تشکیل دولت شده است، خبر دارد.

کردپرس: پیشنهادهای جنبش تغییر در ارتباط با مسئله معاونت ریاست اقلیم کردستان که هم اکنون به مانع اصلی در تشکیل دولت تبدیل شده است، چیست؟

کویستان محمد: جنبش تغییر افزایش پست معاونت برای ریاست اقلیم کردستان به دو معاون را نمی پذیرد و به این امر راضی نیست و خواستار پایبندی حزب دمکرات به توافقنامه می باشد که در آن بر وجود یک معاون برای این منصب تاکید دارد. این پیشنهاد را هم مطرح کرده ایم که این منصب تحویل اتحادیه میهنی داده شود و در مقابل نیز، جنبش تغییر وزارت پیشمرگ را تحویل بگیرد.

کردپرس: آیا در این باره با اتحادیه میهنی و حزب دمکرات گفتگو کرده اید و واکنش و پاسخ آن ها چه بوده است ؟

کویستان محمد: بله، هیئت مذکراه کننده جنبش تغیر این موضوع را در مذاکرات مطرح کرده است، اما اگر با این پیشنهاد موافقت می شد تشکیل دولت جدید قریب القوع بود، ولی بن بست موجود نشان از عدم موافقت آن ها با این پیشنهاد است.

کردپرس: سوالی که پس از آغاز گفتگوهای تشکیل دولت جدید در صحنه سیاسی اقلیم کردستان مطرح شد، تبدیل مناصب مربوط به نهاد ریاست اقلیم کردستان به یکی از موضوعات مذکرات و سهم خواهی احزاب از این نهاد بود و این در حالی است که در دوره های قبل هیچ مذکراه ای در این باره نمی شد و حتی بسیاری از احزاب با نفس وجود این نهاد و منصب مشکل داشتنند و آن را از مشکلات اساسی در صحنه سیاسی اقلیم توصیف می کردند. چه چیزی تغییر کرده است که هم اکنون بر سر تصدی معاونت این منصب کشمکش وجود داراد و به مانعی برای تشکیل دولت تبدیل شده است؟

کویستان محمد: حال که دیوان ریاست اقلیم کردستان و این منصب به صورت قانونی با مجموعه ای از اختیارات گسترده و مطلق در نظام حاکمیتی اقلیم کردستان وجود دارد و به یک امر واقع تبدیل شده است، به همین دلیل درخواست برای تصدی منصب معاونت آن، درخواستی مشروع در راستای ممانعت از بکارگیری اختیارات مطلق از سوی رئیس اقلیم کردستان در مسیر نادرست و غیرصحیح می باشد.

کردپرس: در میانه مناقشه بر سر تصدی منصب معاونت ریاست اقلیم کردستان یکی از مقامات نظامی اتحادیه میهنی اعلام کرد در صورت تصدی احتمالی این منصب از سوی جنبش تغییر، شخص تعیین شده فاقد هر گونه اختیار و قدرت اجرایی است و هیچ شخص و نهادی به دستورات و برنامه های وی توجه نخواهد کرد، زیرا قدرت نظامی و امنیتی در اقلیم کردستان در انحصار دو حزب حاکم یعنی پارتی و یکیتی است. شما چگونه می توانید این واقعیت را تغییر دهید و چه اهرم های فشاری برای اجرایی کردن طرح های خود از طریق این پست و تحقق اهداف از پیش تعیین شده دارید؟

کویستان محمد: باید برای چنین دیدگاه و نگاه اشتباهی به نیروهای نظامی و امنیتی در اقلیم کردستان تاسف خورد. هدف جنبش تغییر از آغاز تاسیس، دوری گزینی از تشکیل شاخه نظامی برای احزاب و به ویژه خود بوده و هست. لازم است که نیروهای نظامی و امنیتی در اقلیم کردستان تحت فرماندهی و مدیریت واحد قرار گیرند و به نیروهایی سازمان یافته، متحد و ملی تبدیل شوند تا به جای دفاع از منافع حزب و خاندان و اشخاص وابسته به احزاب، از اهداف و منافع ملی و سرزمینی دفاع کنند. تحقق این هدف مسلتزم آن است که در درون این نیرو و سیستم نظامی، دارای مسئولیت و اختیارات باشی تا بتوانی در متحد کردن این نیروها و خارج ساختن آن ها از کنترل و هژمونی احزاب و خاندان و اشخاص، نقش آفرینی کنی و آن ها را به جایگاه تعریف شده به عنوان نیروهای ملی و سرزمینی بازگردانیم و بار دیگر شاهد وقایع‌ تلخی همچون 16 اکتبر 2017 نباشیم. این مهم زمانی تحقق خواهد یافت که اقلیم کردستان دارای یک نیروی نظامی منسجم باشد و این هدف تعیین شده برای جنبش تغییر است و دلیل اصلی و مهم این که جنبش تغییر قصد تصدی وزارت پیشمرگ و یا معاون رئیس اقلیم کردستان در امور نظامی را دارد، همین مسئله است.

کردپرس: جنبش تغییر تجربه تصدی وزارت پیشمرگ در دولت قبلی را دارد و طی مدت کمی که این پست را در اختیار داشت اصلاحاتی را آغاز نمود که با بازپس گیری منصب از این حزب ناتمام ماند. با توجه به واقعیات موجود در اقلیم کردستان و اظهارات شما در خصوص اهمیت این وزارتخانه و معاون ریاست اقلیم کردستان در امور نظامی، آیا در شرایط کنونی زمینه برای تدوام این اصلاحات و به نتیجه رساندن آن ها فراهم است و تغییری در این باره اتفاق افتاده است؟

کویستان محمد: در دولت گذشته، جنبش تغییر به مدت یک سال وزارتخانه پیشمرگ را در اختیار داشت و همان گونه که اشاره کردید در این مدت اصلاحاتی انجام دادیم و اقدامات بزرگی در راستای تشکیل نیروی واحد انجام شد. طی مدتی که وزارت پیشمرگ تحت مدیریت جنبش تغییر بود این نیرو در همه محورها در جنگ با داعش پیروزی ها و دستاوردهای بزرگی را ثبت کرد، اما پس از آن که تمامی وزرای ما کنار گذاشته شدند، شاهد عقب نشینی و شکست های نیروی پیشمرگ در جنگ داعش بودیم. از سوی دیگر، اصلاحاتی که آغاز کرده بودیم متوقف شدند و به همین دلیل نیز بر این عقیده ام که اگر جنبش تغییر بار دیگر تصدی منصب وزارت پیشمرگ را در دست گیرد، قادر خواهد بود اقداماتی در راستای انجام اصلاحات ریشه ای و برای حل مسائل و مشکلات این نیرو و تشکیل یک نیروی واحد سازمانی انجام دهد.

کردپرس: با توجه به وضعیت موجود در روابط میان احزاب اصلی و گفتگوهای سیاسی، آینده تشکیل دولت جدید در اقلیم کردستان را چگونه می بینید؟

کویستان محمد: از برگزاری انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان زمان زیادی می گذرد و امیدوارم بن بست تشکیل دولت به پایان و مذاکرات طرفین برای تشکیل دولت به نتیجه ای ملموس برسد و کابینه ای برای خدمت به شهروندان و دولتی با محوریت اصلاحات و پایان دادن به بحران و مسائل موجود تشکیل گردد.

کردپرس: در صورتی که مطالبات جنبش تغییر در ارتباط با تصدی مناصب تحقق یافت، آیا آمادگی تغییر بندهای توافقنامه امضا شده با حزب دمکرات کردستان را دارید؟

کویستان محمد: تصمیم گیری در این باره بر عهده مجمع ملی است و اگر موضوعی این چنینی مطرح شود، هیئت مذاکره کننده از مجمع ملی کسب تکلیف خواهند کرد و این مجمع، تصمیم نهایی در خصوص پافشاری بر توافقنامه مذکور، تغییر و یا پایان دادن به آن را اتخاذ خواهد کرد.

* مصاحبه: حسن صالحی - سرویس عراق و اقلیم کردستان خبرگزاری کردپرس