چالش سرمایه گذاری در قروه/توسعه زیر چتر موانع

به گزارش خبرنگار کردپرس، به قصد سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال آمد. می خواست کارخانه ای ویژه و متناسب با پتانسیل های منطقه دایر کند. به دنبال کسب سود، هم برای خود و هم برای شهرستان بود. می گفت اگر مراحل کار درست پیش برود و مسئولان همراهی کنند هم سودآوری خوبی را به دست می آورد و هم اشتغالزایی بالایی را نصیب مردم خواهد کرد.

برنامه های بسیاری داشت. طرح تولید و اشتغال خود را بسیار پربار تدوین کرده بود. همه قول همکاری داده بوند. دلخوش به این وعده ها منتظر برداشتن موانع بود و با همین دلخوشی وارد مراحل کار شد.

در این مدت خط زمانی خاصی را گذراند. 4 تعهدنامه در 16 مرحله با حداقل 32 استعلام بین ادارات و 41 مکاتبه مستقیم با 22 اداره استان و شهرستان در کنار یکسری تحمیل هزینه و زمان را انجام داد.

گمان می کرد اینجا حرف و عمل یکی بوده و سرعت در کار بالاست. اما برای یک سرمایه گذاری کوچک به میزان 550 میلیون تومان بدون استفاده از هیچ گونه تسهیلاتی، با اشتغالزایی برای 50 نفر از صدور جواز تأسیس تا مجوز شروع به کار، 7 ماه تمام برایش طول کشید.

در این 7 ماه او می توانست سودهای فراوانی را به دست آورد و تولید خود را گسترش دهد اما حالا انگیزه اش فراری و خلاقیت هایش تحلیل رفت.

این تنها بخشی از فرآیند اولیه سرمایه گذاری در شهرستان قروه است. حال مشکلات بعد از سرمایه گذاری همانند پرداخت مالیات و جنگ و جدل با برخوردار بودن منطقه، زیرساخت های ضعیف و ... ماجراهای دیگری است که بخش خصوصی را درگیر می کند.

پتانسیل های سرمایه گذاری در قروه

شهرستان قروه باتوجه به موقعیت جغرافیایی که دارد گزینه مناسبی برای سرمایه گذاری محسوب می شود. وجود دشت های فراوان، معادن مختلف و کشاورزی گسترده در کنار یکسری منابع ویژه که قابلیت تبدیل به ارزش افزوده دارند، اهرم های مهمی برای سرمایه گذاران است.

وجود 3 شهرک صنعتی و 46 واحد تولیدی فعال در کنار 36 معدن فعال که شامل سنگ های تزئینی، سنگ آهن و طلا بوده و همچنین دارا بودن اراضی کشاورزی دیم و آبی و باغات مختلف میوه این شهرستان را منحصر به فرد از نظر منابع طبیعی، صنعتی و معدنی کرده است.

با این وصف به نظر کارشناسان می توان از مراکزی برای فرآوری سیب زمینی، سنگ های تزئینی، قطعات سبک از پوکه، اکوتوریسم، بیوکمپوست، کودهای آلی و زیستی، صنایع دستی، گردشگری طبیعت، بازیافت ضایعات سنگ و ... به عنوان مشوق های لازم برای سرمایه گذاری در شهرستان قروه نام برد.

حرفی که عمل نمی شود

در واقع بیشتر سرمایه گذاران قروه چه بومی و چه غیربومی از یک طرف سال‌ هاست از مشکلاتی مانند مالیات، ارزش افزوده و مشکلات بانکی رنج می‌ برند و از طرف دیگر گرفتار بلای تکریم نکردن بخش خصوصی از سوی مسئولان هستند.

بلایی که به گفته همین فعالان اقتصادی بدتر از دیگر مشکلات موجود است. در این میان بسیاری از سرمایه گذاران به ستوه آمده و برخلاف میل خود قروه را ترک و به جاهای دیگری کوچ کرده اند. این در حالی است که همیشه مسئولان در نشست های مختلف تکیه کلامشان حمایت از اشتغال و تولید بوده و اما در عمل خلاف گفته هایشان دیده می شود. در واقع در این منطقه از حرف تا عمل راه درازی است و عبور از آن به زره فولادین نیاز دارد.

تکریم سرمایه گذار یکی از ضرورت های توسعه بوده و اگر به این مقوله توجه نشود قطعاً رنگ محرومیت همه جا را خواهد گرفت چرا که یکی از شاخص های توسعه حمایت همه جانبه از اشتغال و تولید است. مقوله ای که هرگز اجرا نمی شود.

روحیه صنعتی در قروه وجود ندارد

اکثر فعالان صنعتی و سرمایه گذاران در قروه معتقدند در شهرستان قروه روحیه صنعتی، کارآفرینی و اشتغال معنی نداشته و تنها برای کار دولتی ساخته شده است.

صرف مدت زمان طولانی برای اخذ مجوز کار، خلاء قانونی و مواردی که مانع تسهیل در روند کار می شود، رکود بازار و کاهش نقدینگی و... همه و همه مسایلی است که رغبت سرمایه گذاران را کم می کند اما اینکه اکثر مسئولان دولتی به تولید و اشتغال با چشم دیگری نگاه می کنند دردی است که تحمل آن سخت می نماید.

اکثر کسانی که در قروه سرمایه گذاری کرده اند در این رابطه بر این باورند که مسئولان، سرمایه گذاران را طوری نگاه می کنند که انگار از راه خلاف و غیرقانونی و یا به قولی اختلاس کسب مال کرده و برای همین درست برخورد نمی شود. این در حالی است که در دیگر مناطق نه تنها سرمایه گذار را تکریم می کنند بلکه او را به چشم یک فرصت بهینه می بینند.

بررسی های میدانی خبرنگار کردپرس نشان می دهد که برخی ادارات قروه سد راه تولید بوده و برخی دستگاه‌های خدمت رسان به دلیل اینکه واحدهای تولیدی در سطح شهر نیستند و خارج از محدوده شهری اند از ارائه خدمات خودداری می‌کنند.

در این میان لازم است لنز دوربین نگاه مسئولان قروه از بی اعتمادی و بدبینی نسبت به سرمایه گذاران و فعالان صنعتی تعویض شود تا انگیزه ای برای سرمایه‌گذاران در شهرستان ایجاد گردد.

سایه سیاه مشکلات دارایی در واحدهای تولیدی

قروه را شهر برخوردار از لحاظ پرداخت مالیات می شناسند. این شاید از نظر بسیاری ارزشمند باشد اما از نظر کسانی که وارد حوزه بخش خصوصی و صنعت شده اند نه تنها ارزش ندارد بلکه این آسیب و ضرر است که به سرمایه گذار می زند. آسیبی که منجر به تعطیلی واحدهای تولیدی و بیکاری شاغلین این واحدها و در نهایت سقوط صنعت شهرستان می شود.

گفت و گوی خبرنگار کردپرس با اکثر سرمایه گذاران نشان می دهد که مالیات هایی که برای واحدهای تولیدی و صنعتی در نظر گرفته می شود مطابق با درآمد ماهانه و سالانه نیست و در واقع بیشتر از میزان درآمدی است.

اظهارات تولیدکنندگان گواه این مورد است که سازمان اقتصاد و دارایی بسیار سلیقه ای عمل می ‌کند و مشکلات و چالش ‌ها را می ‌بیند اما از درآمد کسب نکرده، مالیات می‌ گیرد.

در این میان بررسی ها نشان می دهد که معضل مالیات عامل اصلی فرار سرمایه گذار و رکود تولید و تعطیلی واحدهای قروه بوده و برای همین بسیاری از کسانی که قصد ایجاد اشتغال در شهرستان را دارند به محض اینکه متوجه می شوند قروه از لحاظ پرداخت مالیات محروم نبوده و برخوردار محسوب می شود پشیمان شده و اینجا نمی مانند.

همچنین ارزش افزوده از دیگر مشکلات اصلی پیش روی تولید قروه است به طوری که فعالان اقتصادی بر این نظرند اگر شرایط به همین گونه پیش برود، باید تولید و بخش خصوصی را تعطیل کرد. این در حالی است که در شرایط کنونی که بی آبی بر کشاورزی لطمه زده باید صنعت و معدن را تقویت کرد در غیر این صورت آینده قروه نامعلوم خواهد بود.

برای رونق تولید و رفع بیکاری باید مشکلات دارایی و دیگر موانع تولید حل شود تا همین واحدهای تولیدی که تعدادشان انگشت شمار است، به بقای خود در شهرستان ادامه دهند.

قانون ابزاری برای چالش تولید

با نگاه به چند سال پیش قروه از نظر صنعت و تولید می توان فهمید که درد صنعت مربوط به الآن نیست و از قدیم بوده و البته که به مرور زمان هم بیشتر شده و در این یکی دو سال اخیر هم با آمدن تحریم ‌ها شرایط اقتصادی تولیدکنندگان بی نهایت به هم ریخته و بازارها قفل شد.

در این میان بانک‌ ها و سیستم دولتی به جای اینکه کمک رسان باشند، بلای جان سرمایه گذار شده و مقابل آنان ایستادند.

اظهارات تولیدکنندگان بر این است که در بسیاری از شهرها از قانون برای کمک به تولید استفاده می‌شود اما متاسفانه در شهرهای کوچک قانون به عنوان ابزاری جهت چالش و توقف تولید کننده به کار می رود.

باتوجه به شرایط اقتصادی کشور، همه تولیدکنندگان دچار چالش شده و نتیجه‌ اش همین رکود و خوابیدن واحد تولیدی است و در واقعیت امر دولت نمی ‌تواند هزینه گزاف کارآفرینی را بپردازد بنابراین اگر متولیان امر تسهیل گر نباشند، کاری از پیش نمی‌رود.

نتایج یک بررسی میدانی در میان شهرک های صنعتی قروه مشخص می کند که در شهرستان اشتیاقی برای راه اندازی تولید نیست و این اشتیاق در سال های گذشته از بین رفته است. با این وصف با توجه به نرخ بیکاری در قروه باید با رفع مشکلات واحد های تولیدی زمینه اشتغال در شهرستان فراهم شود.

گرچه قروه مشهور به بهشت معادن است اما به گفته فعالان صنعتی و اقتصادی جریان قروه حکایت همان «آواز دهل از دور شنیدن خوش است» بوده و در این میان وظیفه سازمان صنعت معدن و تجارت این است که مشکلات تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران را تسهیل کند.

زخم های بی درمان بخش دولتی بر واحدهای تولیدی

در بررسی صورت گرفته مشکلات واحدهای صنعتی با بخش دولتی دو نوع ذکر شد. تعدادی از آنها ملی بوده که یا در ارتباط با قوانین است و باید توسط نمایندگان پیگیری و اصلاح شود و یا به دستورالعمل و بخشنامه های دولت مربوط می شود که باید با پیگیری مقامات استانی در سطح وزارت خانه ‌ها حل شود.

اما نوع دوم این مشکلات مربوط به شهرستان یعنی منطقه ای است. در این زمینه بیشتر تولیدکنندگان معتقدند برخی از کارگزاران و مجریان، روح قوانین و بخشنامه ‌ها را درک ننموده و با بخشی نگری و صرفاً ملاحضات سازمانی ضربه هایی به تولید، اشتغال و به طور کلی سرمایه گذاری می زنند که به سادگی قابل جبران نیست.

متأسفانه اکثر افراد دیدگاه ملی و حتی بعضاً دیدگاه استانی نداشته و با عملکردی که محدود به نگرش سازمانی می ‌شود مانع پیشرفت شهرستان و دلگرمی علاقمندان به سرمایه گذاری و ایجاد اشتغال می‌گردند.

به هر حال با شنیدن درد دل هر یک از کارآفرینان، کتابی از درد دل گشوده می شود که با اندکی توجه و سعه صدر مسئولان و کارگزاران اکثر آنها قابل حل است، کما اینکه برخی از همین مسئولان و عوامل دولتی ضمن رعایت قانون و دستورالعمل های مربوط، موجب پیشرفت امور و دلگرمی علاقمندان می ‌گردند.

زیرساخت هایی که تکمیل نشد

یکی از مباحث مهم در حوزه سرمایه گذاری قروه ضعف زیرساخت های شهرک های صنعتی است. ضعفی که سالهاست در قالب حرف، کنج لب مسئولان خوش نشسته و هر بار تکرار می شود و در هر بازدیدی نسبت به تجهیز خدمات در شهرک ها تأکید می شود. یک بار رئیس شرکت شهرک های کردستان، یک بار رئیس مدیریت و برنامه ریزی کردستان و ... همه و همه تنها نسخه ای که برای شهرک ها داشته اند تأکید بر تکمیل و تجهیز بوده اما آنچه در بازدیدهای میدانی دیده می شود ویرانه های متروک و واحدهای غیرفعالی است که باقی مانده اند.

به گفته بیشتر تولیدکنندگان، شهرک های قروه تنها به خدمات عمومی نیاز ندارد بلکه باید محوطه سازی و مسیر ورودی آن ها هم بهسازی و ساماندهی گردد.

بلاتکلیفی پنجره واحد سرمایه گذاری در قروه

سالها پیش بود که با حضور مسئولان بخش اقتصادی کردستان از رئیس پنجره واحد سرمایه گذاری گرفته تا رئیس امور دارایی خبر از راه اندازی پنجره واحد سرمایه گذاری در شهرستان قروه داده شد.

با گذشت این مدت نه تنها این خبر به مرحله اجرا نرسید بلکه بار دیگر بر راه اندازی آن در دوره ای دیگر تأکید شد و همچنان این مقوله پا در هوا میان وعده های داده شده، مانده است.

طرحی که اگر به ثمر برسد و درست اجرا شود می تواند پروسه راه اندازی یک واحد تولیدی از کوچک تا بزرگ را کوتاه و همه را در زیر یک سقف به سرانجام برساند. مسئله مهمی که خواسته همه سرمایه گذاران است.

در این زمینه نیاز است مسئولان مرتبط بار دیگر نسبت به راه اندازی پنجره واحد سرمایه گذاری جدیت به خرج داده و این بار واقعاً آن را به عمل برسانند. البته اجرای این مهم، منوط به رفع دیگر موارد گفته شده است چرا که تا زمانی زیرساخت های اساسی تکمیل نشوند حتی با کوتاه کردن پروسه اداری هم توسعه اقتصادی صورت نمی گیرد.

از قهر طبیعت تا سرمایه گذاران

گرچه تاکنون اتفاقات خوبی در ستاد رفع موانع تولید و در راستای اقتصاد مقامتی و تولید و اشتغال در کنار حمایت از کالای ایرانی افتاده، اما هنوز بسیاری از موارد باقی مانده و نیازمند پایش است.

اکثر کارشناسان در یک نظر کلی بر این باورند که ابتدا باید رکودهای موجود در واحدهای تولیدی شناسایی سپس برای حل آن ‌ها چاره اندیشی شود. در این میان چاره اندیشی ها نباید به حرف تنها باشد و در عرصه کنونی جای حرف نیست و همه چیز در میدان عمل دیده شده و به سنجش می رسد.

با این وصف این گونه که پیداست مشکلات سرمایه‌گذاران روز به روز فزونی می ‌یابد و فشار دستگاه‌ های دولتی و بانک ‌ها هم بر آنان بیش از گذشته تحمیل می ‌شود. شاید شهرستان قروه سرنوشت تلخی را پیش رو دارد چرا که از یک طرف با قهر طبیعت (خشکسالی) رو برو بوده و این طور که پیداست چندی بعد در صورت رفع نشدن مشکلات سرمایه گذاری، با قهر سرمایه‌گذاران هم مواجه خواهد شد./

* گزارش: زیبا امیدی فر