همه آمده بودند/شهباز محسنی

کردپرس- برای آنکه بخواهی در جامعه اثرگذار باشی لازم نیست حتما پروفسور و استاد و دکتر یا مهندس باشی.

گاه انسانهایی را می بینی که اهل کارند و با کار و عمل بسیار بیشتر از دارندگان عناوین و القاب و مدارک بالای دانشگاهی بر جامعه اثرگذاشته اند.

همین مطلب موضوع گفتگویم با یکی از دوستان عزیزم بود که وقتی پرسیدم دانشیار شده ای؟ گفت بله سه سال است دانشیار شده ام ولی چه فایده! مهم آن است که بتوانیم تأثیر مثبت در جامعه داشته باشیم نه اینکه محدود بمانیم. حرفش کاملا بجا بود. چه بسیارند استادانی که به تهیه مقالات و کتابهایی اکتفا می کنند که خواننده هایشان در ژورنالها و منابع تخصصی بسیار محدودند و چه بسا به تعداد انگشتان دست نمی رسد. ماموستا ابوبکر حسن زاده از تبار نویسنده ها و مترجمان اثرگذاری است که مصداق بحث ماست.

خوشبختانه دانشگاه کردستان در سه سال اخیر با برگزاری همایش بزرگداشت سه تن از فضلای اهل قلم، گام مهمی برداشته؛ بزرگداشت دکتر مصطفی خرم دل، دکتر محمود ابراهیمی و اخیرا ماموستا ابوبکر حسن زاده.

ابوبکر حسن زاده از کسانی است که برغم ناملایماتی در زندگی، توانست از ایام عمر عزیز، بخوبی استفاده کند و با اغتنام فرصت، کتابهای زیادی از زبان عربی به فارسی برگرداند که هرکدام از آنها برای بار چندم به چاپ رسیده اند و در میان مترجمان کشور قرار گیرد و جایگاهی پیدا کند. درست گفته اند که مترجم، پل میان فرهنگها و ملل جهان است. در ایران بیشتر ترجمه هایی که می شود از زبان های اروپایی بخصوص انگلیسی است و ترجمه از عربی به کمتر از پنج درصد می رسد. یادم است دوسه بار مرحوم احمد قاضی که خود مترجم از زبان انگلیسی بود گله می کرد از جهان عرب برغم آنکه همسایه ما هستند زیاد نمی دانیم و اطلاعات ما از فرهنگ و ادبیات غرب بسیار بیشتر از عربهاست.

برگردانهای موستا حسن زاده از عربی در چهار بخش است: احادیث نبوی، فقه و اصول فقه، تاریخ، اندیشه و تربیت اسلامی. ترجمه هایش از جمله عبارتند از: اللؤلؤ و المرجان محمد فؤاد عبدالباقی، مختصر صحیح بخاری احمد زبیدی، التاج الجامع للأصول فی أحادیث الرسول منصور علی ناصف، حلال و حرام یوسف قرضاوی، رفع ابهام نسخ در قرآن از مصطفی زلمی، الورقات امام الحرمین جوینی، داستان پیامبران در قرآن از عفیف طباره، گزیده احیاءعلون الدین غزالی و .... که همه از نیازهای جامعه فرهنگی و دینی اند.

نثر فارسی ترجمه های وی، روان و قابل قبول است. وی در زمینه ترجمه در این حوزه در میان علمای کردستان از نخستینه هاست که پس از وی اکنون دهها نفر در حوزه بجد کار می کنند. بعضی از کارهایش ترجمه صرف نیست بلکه همراه با تحقیق و بررسی است. تنوع کارهای وی و رویکرد و مسیر اعتدالی اش، سبب شده بود که در همایش تجلیل وی که در اول آذر 1397 برپا شد، ترکیب جمعیت حضار و مدعوان و مهمانان از همه طیف ها و گرایشهای مذهبی باشند و کمتر برنامه ای را در این روزگار می توان سراغ داشت که چنین مورد توافق به اصطلاح عارف و عامی قرار گیرد و عملا نماد وحدت شود و این خود درسی بزرگی است. در بین سخنرانان، حرفهای دو نفر برایم جالب تر از همه بود یکی آقای فریدون سپری که اظهار داشت نباید به ترجمه هایی اینچنین بسنده کرد امروز مسایل و شبهات زیاد و جدیدی ایجاد شده اند و باید بروز بود بویژه نسل جوان و جوانان را درک کرد. یکی از شاگردان ماموستا ابوبکر حسن زاده هم سخنانی از حالات روحی و رفتارهای استادش که حاصل چندسال همنشینی با وی بود ایراد کرد که بسیار به دل نشست از جمله آنکه در پروسه انجام بعضی کارها، ماموستا حسن زاده در رؤیاهای صادقه اش بارها خدمت پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم مشرف شده و توأم با لذات علمی، لذات روحی و معنوی را هم برایش به ارمغان آورده است. امروزه و در این روزگار وانفسا وجود چنین دانشمندانی ربانی که خود را وقف کار و علم و تحقیق و تدریس کرده اند ذی قیمت است.