تردید جدی در برگزاری انتخابات پارلمان اقلیم کردستان عراق

کردپرس: برگزاری یا عدم برگزاری انتخابات پارلمان کردستان عراق به‌ موضوع مورد مناقشه‌ در اقلیم کردستان تبدیل شده‌ است. انتخابات پارلمان کردستان قرار بود اول نوامبر 2017 برگزار شود، اما با تصویب نمایندگان به ‌ 30 سپتامبر سال جاری به‌ تعویق افتاد. طی هفته‌ های اخیر گزارش های غیر رسمی حاکی از درخواست برخی از احزاب برای تعویق برگزاری انتخابات پارلمان کردستان بود و در این میان بیش از همه‌ از تلاش اتحادیه‌ میهنی برای تعویق انتخابات سخن گفته‌ می شد.

* پافشاری حزب دمکرات کردستان بر برگزاری انتخابات در موعد مقرر؛ دلایل و منافع

معاون رئیس پارلمان کردستان از فراکسیون حزب دمکرات کردستان، در گفتگویی تلویزیونی بر ضرورت برگزاری انتخابات پارلمان کردستان در موعد مقرر تاکید کرد.

جعفر ایمینکی به‌ شبکه‌ تلویزیونی کردستان 24 نزدیک به‌ حزب دمکرات گفت: تعویق انتخابات پارلمان کردستان به‌ اقلیم کردستان زیان خواهد رساند و به‌ همین دلیل پارتی به‌ تمام معنا مخالف تعویق انتخابات است.

وی افزود: دوره‌ کنونی پارلمان که‌ هشت ماه‌ نیز تمدید شد به‌ طور رسمی در نوامبر سال جاری به‌ پایان می رسد و نمی توان بار دیگر دوره‌ پارلمان را تمدید نمود.

در همین رابطه‌ خسرو گوران از رهبران و مسئول نهاد انتخاباتی حزب دمکرات کردستان (پارتی) در خصوص گزارش ها مبنی بر وجود درخواست هایی برای تعویق انتخابات پارلمان کردستان به‌ کردپرس، گفت: حزب دمکرات کردستان هیچ گاه‌ موافق تعویق انتخابات نبوده‌ است، حتی پیش تر که‌ قرار بود اول نوامبر 2017 انتخابات پارلمان کردستان عراق برگزار شود، ما بر ضرورت و لزوم برگزاری انتخابات در این موعد تأکید کردیم؛ اما به‌ دلیل وضعیت موجود یعنی اشغال کرکوک و ورود ارتش و نیروهای حشد الشعبی به‌ کردستان بالاجبار زمان برگزاری انتخابات به‌ تعویق افتاد.

نماینده پیشین مجلس نمایندگان عراق افزود: هم اکنون نیز که‌ دولت اقلیم کردستان 30 سپتامبر 2018 را برای برگزاری انتخابات پارلمان کردستان تعیین کرده‌ است، ما در حزب دمکرات خواستار برگزاری انتخابات در موعد تعیین شده‌ هستیم.

پیش تر نیز هیمن هورامی عضو رهبری حزب دمکرات کردستان (پارتی) در گفتگو با رادیو کردی زبان نوا به‌ گزارش ها مبنی بر انجام گفتگوهایی برای تعویق انتخابات پارلمان کردستان واکنش نشان داد و گفت: شایعات و اظهارنظرها در خصوص تعویق انخابات پارلمان کردستان، بی اساس است و هیچ دلیل و بهانه‌ سیاسی، فنی، مدیریتی و مالی برای تعویق انتخابات وجود ندارد و انتخابات در موعد مقرر برگزار می شود.

مشاور رهبر پارتی، افزود: حزب دمکرات کردستان بر ضرورت برگزاری انتخابات پارلمان کردستان در موعد مقرر تاکید دارد و کمیسیون عالی انتخابات و احزاب سیاسی نیز تمامی اقدامات لازم برای این مهم را انجام داده‌ اند و لیست ها و نام نامزدها نیز ارائه‌ شده‌ است. از سوی دیگر، تمامی ملزومات برگزاری انتخابات و بودجه‌ آن از سوی دولت تامین شده‌ است و از لحاظ قانونی نیز هیچ مشکلی بر سر راه‌ برگزاری انتخابات در موعد مقرر وجود ندارد.

پس از دیدار قبلی برت مک گورک نماینده‌ ویژه‌ رئیس جمهور آمریکا در ائتلاف ضد داعش از اقلیم کردستان، گزارش های غیر رسمی و اظهارات برخی از سیاسیون به‌ ویژه‌ سیاسیون وابسته‌ به‌ اپوزیسیون حاکی از درخواست آمریکا برای تعویق انتخابات پارلمان کردستان بود.

نیچروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان و معاون رهبر پارتی در واکنش، هر گونه‌ درخواست آمریکا برای تعویق انتخابات پارلمان کردستان را تکذیب نمود و تأکید کرد که انتخابات در موعد مقرر آن برگزار می شود.

همچنین مسعود بارزانی رهبر حزب دمکرات کردستان در کنگره‌ سالانه‌ شاخه‌ جوانان حزب درخواست ها برای تعویق انتخابات پارلمان کردستان و گزارش ها مبنی بر درخواست برت مک گورک فرستاده‌ ویژه‌ رئیس جمهور آمریکا در دیدار با وی برای تعویق انتخابات پارلمانی را بی اساس خواند و تصریح کرد در امور داخلی کردستان از هیچ کس دستور نمی گیرند.

وی اعلام کرد که‌ حزب دمکرات کردستان بر برگزاری انتخابات در موعد مقرر یعنی 30 سپتامبر 2018 تاکید دارد و در این انتخابات نیز پیروز خواهد بود.

حزب دمکرات کردستان که‌ در انتخابات دوره‌ گذشته‌، 38 کرسی پارلمان را به‌ دست آورده‌ بود بر خلاف پیش بینی ها که‌ از احتمال شکست این حزب در انتخابات پارلمانی 12 می عراق حکایت داشت توانست با کسب 25 کرسی در رده‌ نخست بایستد.

مقامات این حزب با اشاره‌ به‌ شکست اپوزیسیون در انتخابات پارلمانی عراق و عدم اطمینان اتحادیه‌ میهنی از حفظ جایگاه‌ قبلی خود در پارلمان کردستان به‌ دلیل تداوم اختلافات داخلی، شرایط کنونی را بهترین فرصت برای برگزاری انتخابات و یا امتیازگیری در صورت موافقت با تعویق انتخابات می دانند.

از سوی دیگر بر اساس برخی گزارش های تایید نشده‌، در مذاکرات اخیر میان حزب دمکرات و اتحادیه‌ میهنی در آخرین نشست رهبران دو حزب در اربیل و سلیمانیه‌ با حضور نیچروان بارزانی معاون رهبر پارتی و کوسرت رسول علی معاون اول دبیر کل یکیتی، حزب دمکرات مسئله‌ تعویق انتخابات پارلمان کردستان را به‌ فرصتی برای تحمیل شروط خود به‌ اتحادیه‌ میهنی تبدیل کرده‌ است.

بر اساس این گزارش ها پیشنهاد‌های اتحادیه‌ میهنی به‌ حزب دمکرات در ارتباط با تمدید دوره‌ پارلمان کردستان؛ تمدید دوره‌ چهارم پارلمان کردستان به‌ مدت دو سال و ایجاد تغییرات ریشه‌ ای و گسترده‌ در ساختار وزارتخانه‌ ها و شخص وزرا و همچنین تقسیم دوباره‌ وزارتخانه‌ های دولت اقلیم کردستان که‌ پیش تر نزد احزاب جنبش تغییر (گوران)، اتحاد اسلامی کردستان (یکگرتو) و جماعت اسلامی کردستان (کومل) بوده‌ اند، میان اتحادیه‌ و دمکرات بوده‌ است.

در مقابل، حزب دمکرات برای پذیرش پیشنهادهای اتحادیه‌ میهنی، شروطی را مطرح کرده‌ است که‌ مهم ترین آن ها تدوین قانون اساسی اقلیم کردستان و تصویب آن طی دو سال تمدید شده‌ پارلمان و اصلاح قانون ریاست اقلیم کردستان بر اساس نظرات و ملاحظات این حزب می باشد و هدف پارتی از طرح این پیشنهادها در دست گرفتن دو دوره‌ دیگر منصب ریاست اقلیم کردستان است که‌ سرنوشت آن را دوره‌ آتی پارلمان مشخص خواهد کرد.

با این اوصاف شاهدیم که‌ پارتی به‌ این مهم واقف است که‌ نسبت به‌ دیگر احزاب و بیش از همه‌ خود را دارای بیشترین آمادگی برای برگزاری انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان می بیند و اگر هم حاضر به‌ موافقت با تعویق آن شود، بدون شک امتیازات جدی را از طرف مقابل خواهد گرفت.

* اتحادیه‌ میهنی؛ نگران از تداوم اختلافات داخلی و افول سیاسی

اتحادیه‌ میهنی کردستان پس از مرگ جلال طالبانی رهبر این حزب و وقایع اکتبر 2017 و متهم شدن به‌ «خیانت» جناحی از آن از سوی مقامات حزب دمکرات در تحویل کرکوک به‌ دولت مرکزی عراق، برخلاف پیش بینی ها با 18 کرسی از مجلس نمایندگان عراق جایگاه‌ خود در این مجلس را حفظ و در جایگاه دوم میان احزاب کردستانی ایستاد.

برگ برنده‌ اتحادیه‌ میهنی در مقابل احزاب مخالف کردستانی در انتخابات پارلمانی عراق، پایگاه‌ سنتی این حزب در کرکوک و کسب شش کرسی قبلی از 12 کرسی کرکوک در مجلس عراق بود.

یکیتی برای انتخابات پارلمانی کردستان با چند نگرانی جدی روبرو است. نگرانی از تداوم اختلافات داخلی و تنش های جدی میان جناح های رقیب به‌ رهبری خانواده‌ طالبانی و کوسرت رسول علی معاون اول دبیر کل و تاثیر آن بر نتایج این حزب در انتخابات پارلمان کردستان.

نگرانی بعدی اتحادیه‌ میهنی، تاثیرات جدایی برهم صالح از این حزب و تشکیل ائتلاف برای دموکراسی و عدالت و همراه‌ ساختن شماری زیادی از کادرها و رهبران حزب با خود است.

ائتلاف برهم صالح هر چند در انتخابات پارلمانی عراق فقط دو کرسی را کسب کرد، اما به‌ دلیل محدود بودن میدان رقابت با اتحادیه‌ میهنی که‌ استان سلیمانیه‌ است، این حزب در کنار جنبش تغییر و احزاب اسلامی بیش از هر حزب دیگری در رقابت با یکیتی هستد تا پارتی و آرای این حزب را به‌ سبد خود جذب می کنند.

از سوی دیگر، با توجه‌ به‌ این که‌ استان کرکوک خارج از اقلیم کردستان است و نمی تواند در انتخابات پارلمانی کردستان شرکت کند، خود به‌ خود یکیتی 30 درصد کرسی ها و آرا کمتری نسبت به‌ انتخابات پارلمانی عراق در مقابل رقبای کردستانی دارد.

موارد مذکور سبب شده‌ است که‌ این حزب بیش از دیگر احزاب مایل به‌ تعویق انتخابات پارلمانی کردستان شود.

حاکم قادر از رهبران اتحادیه‌ میهنی در خصوص اظهارات مبنی بر اراده‌ این حزب برای تعویق انتخابات پارلمانی، گفت: اتحادیه‌ میهنی کردستان پایبند تصمیمات پارلمان کردستان در ارتباط با انتخابات پارلمانی است، حال تصمیم بر برگزاری انتخابات در موعد مقرر باشد و یا تعویق انتخابات.

وی افزود: گفتگوها برای تصمیم گیری نهایی در خصوص برگزاری انتخابات پارلمان کردستان در موعد مقرر یا تعویق آن ادامه‌ دارد.

این مقام اتحادیه‌ میهنی به‌ صورت مشخص نامی از طرف های گفتگو در ارتباط با تصمیم گیری در خصوص موعد برگزای انتخابات پارلمان کردستان نکرد و به‌ این بسنده‌ نمود که‌ حزب متبوعش تابع تصمیمات پارلمان کردستان خوهد بود.

اما ملا بختیار مسئول امور اجرایی اتحادیه‌ میهنی صریح تر از هم حزبی های خود در این باره‌ سخن گفت و برگزاری انتخابات پارلمان کردستان در فاصله‌ زمانی کمی با انتخابات پارلمان عراق را غیر ممکن دانست و خواستار تعویق آن شد.

این اظهارات در حالی است که سعدی احمد پیره‌ سخنگوی رسمی یکیتی بر آمادگی کامل حزب برای مشارکت در انتخابات پارلمانی کردستان در موعد مقرر تاکید کرد.

گزارش های غیر رسمی حاکی از تمایل جناحی در اتحادیه‌ میهنی برای تعویق انتخابات با هدف تقویت جایگاه‌ خود در رهبری این حزب پیش از برگزاری کنگره‌ حزب است.

ابوبکر علی از رهبران سابق اتحاد اسلامی کردستان و ناظر سیاسی در گفتگوی اختصاصی با کردپرس در پاسخ به‌ این سؤال که‌ کدام یک از احزاب سیاسی اقلیم کردستان خواستار تعویق انتخابات هستند و در طرح این درخواست چه‌ منافعی را پیگیری می کنند، گفت: آن چه‌ در رسانه‌ ها مطرح می شود، اتحادیه‌ میهنی کردستان و در این حزب نیز قباد طالبانی، بافل طالبانی و لاهور شیخ جنگی درخواست تعویق انتخابات پارلمان کردستان را مطرح کرده‌ اند.

همچنین خسرو گوران از رهبران پارتی در گفتگو با کردپرس در اتن رابطه‌ به‌ کردپرس گفت: طی روزهای اخیر قباد طالبانی از رهبران اتحادیه‌ میهنی کردستان در اظهاراتی اعلام کرد که‌ آن ها موافق عدم برگزاری انتخابات در موعد مقرر هستند، زیرا شرایط برای برگزاری انتخابات مهیا نیست، اما سؤال این است که‌ شرایط برای چه کسی مهیا نیست، برای آن ها یا طرف های دیگر که‌ وی در این باره هیچ توضیحی نداد.

لاهور شیخ جنگی از رهبران جوان اتحادیه میهنی در مصاحبه‌ ای مطبوعاتی درباره‌ درخواست ها برای تعویق انتخابات پارلمان کردستان با تأکید بر اینکه اقلیم کردستان در حال حاضر به اتحاد داخلی نیاز دارد؛ گفت که باید انتخابات پارلمان کردستان برای ایجاد این اتحاد به تعویق بیافتد.

مسئول سازمان اطلاعات و امنیت اقلیم کردستان، گفت که در مقطع کنونی که هنوز عراق و اقلیم کردستان درگیر نتایج انتخابات پارلمانی عراق و تشکیل دولت جدید است، لازم است کردها به صورت متحد به بغداد رفته و با طرف های عراقی گفتگو کنند و نباید در این شرایط با برگزاری یک انتخابات دیگر، وارد رقابت و مناقشات انتخاباتی شوند.

وی تأکید کرد که بر این عقیده است که باید در این شرایط انتخابات پارلمان کردستان به تعویق بیافتد؛ چرا که مردم اقلیم به اتحاد نیاز دارند و برگزاری انتخابات در این مقطع پراکندگی و اختلافات میان آنان را بیشتر می کند.

رهبران جوان اتحادیه‌ میهنی که‌ به‌ نام برخی از آن ها اشاره‌ شد به‌ همراه‌ شمار دیگری از یاران خود در بدنه‌ حزب، به‌ دنبال برگزاری کنگره‌ حزب و تثبیت جایگاه‌ خود در رهبری آن پیش از انتخابات پارلمانی کردستان هستند و قصد دارند با توان و قدرت بیشتری در پارلمان و دولت آینده‌ اقلیم کردستان حضور یابند. این نسل از رهبری اتحادیه‌ میهنی دارای بیشترین اختلاف با حزب دمکرات کردستان می باشند و از سوی این حزب به‌ عنوان عاملان خروج کرکوک و تمامی مناطق مورد مناقشه‌ از کنترل اقلیم کردستان شناخته می شوند.

* احزاب اپوزیسیون؛ نگران از بایکوت مردمی و سلامت انتخابات

جنبش تغییر، اتحاد اسلامی، جماعت اسلامی و ائتلاف برای دموکراسی و عدالت، چهار حزب اپوزیسیون اقلیم کردستان که‌ برخلاف پیش بینی ها کمترین شمار آرا و کرسی ها را در انتخابات پارلمانی عراق کسب کردند هم اکنون نگران دو موضوع در ارتباط با برگزاری انتخابات پارلمانی کردستان هستند.

احزاب مذکور طی یک سال اخیر تمرکز خود را بر شکست رفراندوم و بحران های سیاسی و اقتصادی و نظامی ناشی از آن معطوف کرده‌ بودند. حزب دمکرات و اتحادیه‌ میهنی در جایگاه‌ حاکمان اقلیم کردستان، کانون حملات اپوزیسیون در ایجاد وضعیت بحرانی کردستان و از دست دادن 51 درصد مناطق تحت کنترل نیروهای کُرد بودند. احزاب اپوزیسیون که‌ طی چهار سال گذشته‌ از کارزار خیابانی علیه‌ حاکمیت بهره‌ ای نبرده‌ بودند، در تبلیغات انتخابات پارلمانی عراق نیز دستاوردی نداشتند. علیرغم تاکید آن ها بر انجام تقلب های گسترده‌ در انتخابات، اما بازشماری آرا و عدم تغییر نتایج و تایید آن از سوی دادگاه‌ فدرال این احزاب را در جایگاه‌ ضعیف تری قرار داد.

آن چه‌ که‌ در نگرانی احزاب اپوزیسیون اقلیم کردستان از برگزاری انتخابات پارلمانی اقلیم بیش از دیگر دلایل نمود می یابد پایگاه‌‌ آنان در جامعه‌ است. سبد آرای این احزاب به‌ صورت سنتی از سوی بخش ناراضی جامعه‌ پر می شد، اما به‌ دو دلیل عاجز ماندن آن ها در حصول نوعی از اتحاد در چارچوب ائتلاف، همپیمانی یا اقدام مشترک و همچنین عدم تحقق وعده‌ هایشان طی چهار سال گذشته‌ و حضور در قدرت، طیف ناراضی جامعه‌ از ایجاد تغییر از کانال این احزاب نا امید شده‌ اند و خود آن ها اذعان دارند که‌ مشارکت در انتخابات پارلمانی کاهش چشمگیری خواهد داشت و سهم اپوزیسیون از این کاهش بسیار بیشتر خواهد بود، زیرا احزاب حاکم طرفداران و هواداران خاص خود را دارند و از طریق ابزارهایی که‌ قدرت در اختیار آن ها قرار داده‌ است قادر به‌ حفظ سبد آرا خود هستند.

اپوزیسیون که‌ پس از تایید نتایج انتخابات پارلمانی عراق از سوی دادگاه‌ فدرال باز هم بر موضع خود یعنی متهم کردن حاکمیت به‌ تقلب سیستماتیک در انتخابات تاکید دارند، نسبت به‌ بروز تقلب در انتخابات پارلمانی کردستان ابراز نگرانی کرده‌ اند و از سوی دیگر تضمینی به‌ آن ها برای اطمینان خاطر از سلامت انتخابات داده‌ نشده‌ است و موارد مذکور انگیزه‌ آن ها برای تعویق انتخابات را بیشتر کرده‌ است.

انتخابات پارلمانی در اقلیم کردستان در تمام دوره‌های آن با تعویق برگزار شده‌ است و این بار نیز و پس از تعطیلی دو ساله‌ دوره‌ چهارم به‌ دلیل مناقشات سیاسی میان احزاب و تمدید هشت ماهه‌ این دوره‌ برگزاری آن در سپتامبر آینده‌ در هاله‌ ای از ابهام است و به‌ گفته‌ ابوبکر علی از رهبران پیشین اتحاد اسلامی کردستان تا 24 ساعت قبل از آغاز اخذ رای نیز احتمال تعویق آن وجود دارد؛ اما آن چه‌ که‌ محرز است پارلمان پنجم اقلیم کردستان عراق در شرایط بسیار متفاوتی از دوره‌ های پیشین در سطح عراق و کردستان تشکیل خواهد شد و پرونده‌ های سرنوشت سازیی را روی میز بررسی و نهایی کردن خواهد داشت. پرونده‌ هایی چون قانون اساسی، ریاست اقلیم کردستان، نفت و گاز و درآمدهای ملی و سازماندهی نیروهای پیشمرگ که‌ هر کدام از آن ها بر سرنوشت سیاسی اقلیم کردستان در عراق و منطقه‌ تاثیر مستقیم دارند.

* گزارش: حسن صالحی

سرویس عراق و اقلیم کردستان خبرگزاری کردپرس