آک پارتی برنده انتخابات ترکیه است/ هیچ حزبی در ترکیه قادر به حل مسئله کُردها نیست

یک هفته دیگر انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری ترکیه آغاز می شود. این انتخابات به سبب این که نظام ریاستی را در ترکیه از پارلمانی به ریاست جمهوری تبدیل می کند و اپوزیسیون ترکیه برای جلوگیری از ادامه حکومت حزب عدالت و توسعه بر ترکیه با هم متحد شده اند از اهمیت زیادی برخوردار است. خبرگزاری کردپرس، برای بررسی وضعیت انتخابات در ترکیه یک هفته مانده به برگزاری آن و نیز شانس گروه ها و احزاب در آن و همچنین مسئله کردها در این کشور که برخی نامزدها نسبت به حل آن قول هایی داده اند و نیز حمله ترکیه به کوهستان قندیل، محل اصلی استقرار پ.ک.ک در شمال عراق در آستانه انتخابات، با جیم کری، ناظر مسائل ترکیه مصاحبه کرده است. جیمز کری به کردپرس گفت که شک دارد اپوزیسیون بتواند اردوغان و حزبش را شکست دهد. وی بر این باور است اگر اردوغان و حزبش خطر واگذار کردن انتخابات به اپوزیسیون را احساس کنند نسبت به دستکاری در نتیجه انتخابات اقدام خواهند کرد. جیم کری نسبت به راه یافتن حزب کردگرای دموکراتیک خلق ها یا HDP به پارلمان ترکیه امیدوار است. این ناظر سیاسی می گوید در صورت برنده شده محرم اینجه، نامزد حزب جمهوریخواه خلق ترکیه، وی می تواند حداقل مذاکره با کردها را از سر بگیرد و یا آتش بس دیگری در ترکیه بر قرار کند اما بیش از آن کاری نمی تواند از پیش ببرد زیرا هیچ حزبی در ترکیه قادر به انجام چنین کاری نیست.

متن کامل مصاحبه کردپرس با جیم کری، ناظر مسائل ترکیه:

کردپرس: درباره نتیجه انتخابات در ترکیه چه فکر می کنید؟ اردوغان و حزبش برنده انتخابات هستند یا احزاب اپوزیسیون؟

جیم کری: متاسفانه، احتمالا حزب حاکم آک پارتی برنده انتخابات خواهد بود. اگر محرم اینجه نامزد اپوزیسیون در مقابل اردوغان باشد من مطمئن نیستم آنها(اپوزیسیون) بتوانند بیش از 50 درصد از آراء انتخابات را کسب کنند. اگر آنها بتوانند اردوغان را ببرند من فکر می کنم با درصد ناچیزی خواهد بود و حزب حاکم آک پارتی احتمالا در نتیجه انتخابات دستکاری می کند تا از شکست در مقابل اپوزیسیون با چنین نتیجه ای نجات پیدا کند. من فکر می کنم که در این انتخابات نیز مانند رفراندوم با تصویب قوانین جدید مانند حضور سربازان در مراکز رای گیری و شمارش برگه های بدون مهر و غیره ...حربه های انتخاباتی مورد استفاده قرار خواهد گرفت و نیز با توجه به این که فاصله میان اینجه و اردوغان در نظرسنجی ها چندان زیاد نیست، من فکر می کنم که حزب عدالت و توسعه نتایج انتخابات را دستکاری خواهد کرد. حزب خوب و مرال آکشنر، نامزد آن می توانند اردوغان را در انتخابات شکست دهند اما من فکر نمی کنم که آکشنر با وجودی که در نظرسنجی ها یک بار برنده انتخاب شده بتواند به یک چالشگر غیرمنتظره تبدیل شود. به هر حال، هر چیزی امکان دارد و اگر اردوغان در مسائلی مانند اقتصاد( که با اظهاراتش درباره آن نقش مهمی در تضعیف خود داشته) همچنان ضعیف عمل کند احتمالا چیزی که نباید اتفاق بیفتد، خواهد افتاد و اپوزیسیون برنده انتخابات خواهد شد. اردوغان دقیقا به این خاطر انتخابات را زود برگزار می کند تا با مشکلات اقتصادی که می دانست در راهند، مواجه نشود اما در واقع کاری کرد که این مسئله زودتر اتفاق بیفتد.

کردپرس: حزب دموکراتیک خلق ها یا HDP می تواند آستانه ده درصدی برای ورود به پارلمان را کسب کند؟

جیم کری: من فکر می کنم که حزب دموکراتیک خلق ها اکنون رای لازم را برای ورود به پارلمان دارد. حتی نظرسنجی هایی که حاکی از برنده شدن حزب حاکم عدالت و توسعه در روز 24 ژوئن است، نشان می دهد که حزب HDP بیش از 10 درصد آراء را کسب می کند. از آنجایی که نتیجه نظرسنجی ها از کسب رای این حزب بین 6 تا 16 درصد را نشان می دهد من فکر می کنم که HDP حد نصاب لازم برای ورود به پارلمان ترکیه را کسب می کند. اما اردوغان همچنان سعی خواهد کرد تا این مسئله اتفاق نیفتد و احتمالا از ابزارهایی مانند وضعیت فوق العاده برای از بین بردن رای کردها استفاده خواهد کرد. ما شاهد این مسئله در مورد رای به رفراندوم بودیم که در آن تعداد «نه» ها به رفراندوم در منطقه نفوذی حزب HDP کم نبود. منطقه جنوب ترکیه منطقه ای است که به وفور شاهد ارعاب بودیم و برگه های مهر نشده انتخابات مورد پذیرش قرار گرفتند. در این منطقه کردنشین، مردم نه تنها از سوی سربازان و پلیس بلکه از سوی گروه های طرفدار ائتلاف اردوغان نیز مورد ارعاب قرار خواهند گرفت. طرفداران حزب MHP که با اردوغان ائتلاف کرده از همین الان و از چند هفته پیش چندین بار اقدام به ایجاد تنش در میتینگ های انتخاباتی HDP کرده اند. حزب حاکم AK PARTY از همه اپوزیسیون تنفر دارد اما نه به اندازه ای که از کُردها متنفر است. بازگشت HDP به پارلمان باعث سرافکندگی و خشم ناسیونالیست ها در احزاب مختلف خواهد شد به همین دلیل طرفداران HDP باید منتظر ارعاب و تقلب باشند. اگر حزب HDP نتواند حد نصاب را کسب کرده و وارد پارلمان ترکیه شود، این مسئله به خاطر دستکاری نتیجه توسط دولت ترکیه خواهد بود.

کردپرس: آیا اپوزیسیون و بویژه محرم اینجه همانطور که قول داده می توانند مسئله کردها را در ترکیه حل کنند؟

جیم کری: من فکر نمی کنم که ترکیه حتی تحت حاکمیت حزب جمهوریخواه خلق یا CHP و در راستای حل مسئله کردها بخواهد به کردها خودمختاری دلخواه آنها را به آنان اعطا کند. شاید اینجه بتواند به آتش بس دیگری با کردها دست پیدا کند اما من فکر نمی کنم شاهد یک توافق تمام و کمال باشیم. حزب CHP هم باید به فکر راضی نگاه داشتن ناسیونالیست های ترکیه باشد و این مسئله همیشه در مورد میزان تعامل و یا امتیاز دهی به کردها محدودیت ایجاد خواهد کرد. من فکر می کنم که اینجه مذاکره کننده بهتری نسبت به اردوغان باشد( هرچند همه می توانند چنین نقشی ایفا کنند) اما من فکر نمی کنم که وی قادر باشد بعد از این همه سال حکومت حزب عدالت و توسعه بر ترکیه حرکت سیاسی زیادی انجام دهد. حزب حاکم عدالت توسعه یا AK PARTY مسئله ای کردها را در ترکیه به مسئله ای سمی و خطرناک تبدیل کرده است. اردوغان تا حدی ضد کُرد بودن را برای سیاستمداران ترکیه به یک الزام تبدیل کرده است این مسئله بازگشت به گذشته را مستلزم گذشت زمان زیادی کرده است اما حداقل می توان نسبت به توقف درگیریها همزمان با فعالیت برای بازگشت به گذشته امیدوار بود.

کردپرس: آیا به نظر شما مسئله کردها همانطور که اردوغان می گوید فقط مربوط به زبان و فرهنگ است و لاغیر؟

جیم کری: خیر. اردوغان نیز می داند که نظرش در این باره درست نیست. حتی اگر وی به دقت به سوریه و عراق نگاه می کرد می توانست ببیند که صلح زمانی محقق می شود که کُردها خودمختاری بیشتری داشته باشند اما وی نمی گذارد این اتفاق بیفتد. وی نه تنها نمی خواهد کردها در داخل ترکیه بر امور خود کنترل داشته باشند بلکه می خواهد کنترل و نفوذ ترکیه را بر مناطق کردنشین عراق و سوریه گسترش دهد. اگر مسئله صرفا مربوط به زبان و فرهنگ بود چرا دانشگاه ها و مدارس ترکیه به مناطق کردنشین سوریه از جمله عفرین و الباب می روند و آنجا عربی و ترکی تدریس می کنند.؟

اردوغان می داند که کردها خواسته های برحقی دارند اما آنها باید آن را بر اساس جاه طلبی های وی داشته باشند. اردوغان می داند که نمی تواند کردها را انکار کند به همین دلیل سعی خواهد کرد آنها را از بین ببرد. وی به وجود جامعه کُردی اعتقاد ندارد.

کردپرس: آیا ترکیه می تواند پ.ک.ک را از کوهستان قندیل بیرون کند؟

جیم کری: ترکیه احتمالا در صورت تهاجم گسترده به قندیل، آن را با خاک یکسان می کند اما صراحتا بگویم، این مسئله باعث متوقف شدن پ.ک.ک نخواهد شد. متاسفانه من مطمئن نیستم که قندیل در مقابل آتش هوایی و توپخانه ترکیه بتواند دوام بیاورد و مشخصا ترکیه مانند مسئله منبج انتظار دارد که آمریکا از این مسئله خود را کنار بکشد. ائتلاف جدید صدر در عراق در صورت به دست گرفتن حکومت در بغداد و با توجه به سابقه ای که صدر در محترم شمردن کردها در مقابل قدرت ها دارد، با عملیات نظامی ترکیه در کوهستان قندیل که در خاک عراق واقع شده مخالفت خواهد کرد. اما به هر حال، فارغ از این که در کوهستان قندیل چه اتفاقی بیفتد، پ.ک.ک به راه خود ادامه خواهد داد.

کردپرس: آیا فکر می کنید که فارغ از این که اردوغان حکومت بعدی را در دست بگیرد یا اپوزیسیون، روند صلح دیگری در ترکیه آغاز شود؟

جیمز کری: اگر اردوغان و یا با چاشنی معجزه مرال آکشنر انتخابات ترکیه را ببرند، خیر، من فکر نمی کنم که روند صلح دیگری در ترکیه آغاز شود. من فکر می کنم که حزب جمهوریخواه خلق یا CHP بهترین امید برای آغاز دوباره روند صلح و یا دست کم نوعی گفتگوی دوباره (میان حکومت و کردها) باشد. بسیاری از مردم در غرب نمی دانند که وضعیت اضطراری نه تنها برای ناراضیان در آنکارا بلکه برای کردها در جنوب ترکیه چه معنایی دارد. من فکر می کنم که اگر هر کدام از احراب اپوزیسیون انتخابات را ببرند و به قول خود برای برداشتن فشار دولت بر رسانه ها عمل کنند و تعداد بیشتری از مخاطبان به پوشش اخبار جنوب ترکیه دست پیدا کنند، فشار بیشتری برای توافق دولت با کردها ایجاد خواهد شد.

کردپرس: چرا غرب و بویژه آمریکا نسبت به اقدامات تهاجمی ترکیه درباره کردها در ترکیه و سوریه ساکت هستند؟

جیم کری: لیست بلندی از دلایل وجود دارد. برای نمونه، انگلیس امیدوار است بعد از ترک اتحادیه اروپا، ترکیه به یک شریک تجاری عمده این کشور تبدیل شود. غرب به طور کلی و با توجه موقعیت آنها در ناتو و این که ترکیه بعد از آمریکا بزرگترین ارتش این پیمان دفاعی است، درباره ترکیه نگرانی هایی دارند. آمریکا هنوز سلاح های اتمی خود را در خاک ترکیه دارد، ترکیه مهم ترین گذرگاه دسترسی به خاورمیانه برای تجارت و تامین ملزومات نظامی است، ترکیه همسایه روسیه است و قدرت عمده در دریای سیاه است که آمریکا به دنبال تسلط بر آن است. مهم ترین دلیل سکوت غرب داشتن منافع در آن است بویژه در مورد روسیه و تقابل کنونی در سوریه. از آنجایی که اردوغان به دنبال همکاری و تجارت بیشتر با روسیه است، من فکر می کنم که آمریکا این مسئله را روزهای تاریکی برای روابط با آنکارا می داند. آشکار است که آمریکا از خشمگین کردن ترکیه ترس دارد و با وجودی که ترک ها معمولا به واشنگتن اعتماد ندارند و حتی اردوغان به انتقاد از آمریکا در مبارزات انتخاباتی نیاز دارد، وی دوست دارد که بتواند همزمان هم با آمریکا و هم با روسیه تعامل داشته باشد. من فکر نمی کنم که اردوغان واقعا بخواهد به طور تمام و کمال به اردوگاه روسیه متعهد باشد اما من مطمئن نیستم که آمریکا تمایل داشته باشد برای حفظ منافع در ترکیه زیاد جلو برود. با توجه به این ها، اردوغان با احتیاط پیش می رود و با وجود این که نفوذ زیادی بر دولت و ارتش دارد، اگر دستگاه های اطلاعاتی آمریکا فکر کنند که اردوغان پایش را بیشتر از گلیمش درازتر کرده، می توانند زندگی را برای حزب عدالت و توسعه جهنم کنند.

کد خبرنگار: 40101