اربیل در فراسوی انتخابات پارلمانی عراق
به گزارش خبرنگار اعزامی کُردپرس به اربیل، شور و شوق انتخابات در اربیل متفاوت تر از بقیه نقاط اقلیم کُردستان است. اینجا حزب دموکرات (پارتی) حاکم بلامنازع قدرت و سیاست است. در واقع هرگونه نارضایتی در اربیل و همه استان اربیل توسط حزب دموکرات مدیریت می شود. یعنی اگر معلمان، کارمندان، فعالین مدنی، احزاب سیاسی و...بخواهند راهپیمایی یا کنش سیاسی انجام دهند، بصورت اتوماتیک یا آن حرکت لغو می شود و یا توسط نیروهای امنیتی پارتی در مسیر مشخصی سازماندهی می شود. امری که 《بشدار حسن چاوشین》کاندیدای جنبش تغییر برای پارلمان عراق در اربیل آن را نماد دیکتاتوری و 《تریفه نامق اسماعیل》کاندیدای حزب دموکرات آن را هوشیاری ملی می داند.
چندین پارامتر در خصوص "سیستم سیاسی" در اقلیم کُردستان مشهود است که موجب شده، اقلیم در جاده "آزادی رها" و "تحکم سیاسی" حرکت کند. البته اینجا منظور از آزادی رها، تنها جنبه و بعد آزاد رسانه ای در اقلیم کُردستان است و سایر پارامترهای مربوط به جوامع آزاد با تعریف آزادی های سیاسی در متون غربی مورد نظر نیست. در واقع رسانه در اقلیم هم اسیر حزب است و هم بر علیه حزب است. شاید در هیج کجای دنیا رسانه ای پیدا نشود که به مقامات سیاسی حکومتی و حزبی به آن اندازه که در اقلیم کُردستان توهین می شود، بی احترامی کند، اما این مسئله در اقلیم باب شده است. این خود نکته مهمی است، بدانیم که آزادی بی حد و مرز در گفتار، فضای رسانه ای تازه ای برای مردم اقلیم کُردستان به وجود آورده که بعد از سربرآوردن جنبش تغییر در سال ۲۰۱۱ تبدیل به عرف قوی در جامعه اقلیم کُردستان شده است و از این نظر باید گفت: اقلیم در مقایسه با بسیاری از نقاط دنیا مرحله متفاوت تری از دموکراسی را تجربه می کند.
حال این آزادی رسانه ای در انتخابات هم تبدیل به نقطه عطف یارگیری و یارگزینی احزاب شده است. شاید تا سال ۲۰۱۱ و ایجاد جنبش تغییر در اربیل، هیچ گروه و یا حزبی توانایی رقابت و مناقشه با حزب دموکرات را در اربیل نداشت اما پس از این دوران، نقد پارتی و نوع حکومتداریش در اربیل ممکن شد. البته اتحادیه میهنی هم به دلیل داشتن پایگاه مردمی و ۴ کرسی پارلمانی عراق در اربیل صاحب نفوذ است، اما این جنبش تغییر است که خاک ریزهای جنگ کلامی را علیه حزب دموکرات در اربیل ایجاد کرده است.
باید خاطرنشان کرد پس از ۱۶ اکتبر و قضیه کرکوک، نوعی تغییرات سیاسی در اقلیم احساس می شود اما با وجود فرهنگ سیاسی قوام نیافته در این منطقه و وابستگی مالی و ارگانیک تعداد زیادی از افراد به دو حزب اصلی، گمان نمی رود که تغییر چندانی در وضعیت کرسی های احزاب اصلی به وجود آید؛ امری که برخی از شهروندان برخلاف آن می اندیشند و معتقدند که امسال پایگاه اتحادیه میهنی و حزب دموکرات افول فراوانی کرده و کرسی های پارلمانی آن ها هم ریزش پیدا می کند.
مکانیزم انتخابات در اقلیم کُردستان و شاید جهان از یک معیار تقریبا ثابتی عبور می کند. درصدی که کادر و خانواده کادرهای حزب هستند و قاعدتا به حزب رای می دهند. درصدی که طرفدار و هوادار حزب هستند که به حزب رای می دهند و درصدی که به گروه خاکستری جامعه تقسیم می شوند و معمولا یا رای نمی دهند و یا هنوز نمی دانند که به کدام‌حزب رای می دهند.
《 فاخر 》جزء نیروهای پیشمرگ "زیروانی" وابسته به حزب دموکرات کُردستان است. او می گوید: من به پارتی رای می دهم و خانواده من همگی به پارتی رای می دهیم. ما با کسی کاری نداریم و برایمان مهم نیست چه کسی و به کی رای می دهد، اما برای خود مهم می دانیم که به حزبی که سال ها در آن کار می کنیم رای دهیم.
《 نامق 》راننده تاکسی است و در مسیر محله کَسنَزان اربیل سوار تاکسی او می شوم. از او درباره وضعیت انتخابات در اربیل می پرسم، پاسخ می دهد: وضعیت دو حزب (پارتی و یکیتی) مثل گذشته نیست و بعد از موضوع رفراندوم پایگاه آن ها ضعیف شده است. می پرسم منظور شما از ضعیف چیست، یعنی احتمال این که کرسی کمتری در این دوره انتخابات پارلمانی عراق، کسب کنند، وجود دارد؟می گوید: الان نزدیک به ۳ سال است با این بهانه که بودجه اقلیم توسط بغداد قطع شده است، حقوق کارمندان را به نصف و ربع کاهش داده اند و این باعث ناراضایتی مردم شده است.
استان اربیل دارای ۱۶ کرسی در پارلمان عراق است. یکی از این کرسی ها متعلق به مسیحیان است و بقیه کرسی ها بین احزاب کُردی پخش شده است. در این دوره که سومین دوره پارلمان عراق است، (پارتی ۸ کرسی)،(اتحادیه میهنی ۴ کرسی)،(جنبش تغییر ۲ کرسی) و (اتحاد اسلامی یک کرسی) در استان اربیل کسب کرده اند.
《ریزان رئوف》یکی از فعالان جنبش تغییر در اربیل با بیان این مطلب که پارت دموکرات در اربیل تبدیل به دیکتاتور شده است، گفت:حزب دموکرات با وسیله ثروت مردم تبدیل به دیکتاتور شده و باوری به دموکراسی که نام حزبش هم است، ندارد. او ادامه داد: بعد از موضوع ۱۶ اکتبر مردم دیگر از این احزاب بیزار شده اند و آن ها را طرد می کنند و اقبالشان به سمت روندهای دموکراتیک و مردمی است.
ریزان رئوف با این پیشبینی که از کرسی های حزب دموکرات به نفع جنبش تغییر کم خواهد شد، مدعی شد:عملکرد پر از اشتباه حزب دموکرات در اقلیم و در موضوع رفراندوم و همچنین 《خیانت》 دو حزب صاحب تفنگ در کُردستان جایگاه آنان را در بین مردم متزلزل کرده و ما معتقدیم کرسی های ما از ۲ به سه و یا چهار تغییر خواهد کرد.
وی درباره جایگاه اتحادیه میهنی در انتخابات پارلمانی در اربیل، این گونه اظهار کرد: احتمالا یکیتی هم دچار ریزش یک کرسی می شود، منتهی رای هایش به صندوق دکتر برهم صالح و جریان همپیمانی برای دموکراسی و عدالت ریخته می شود، چون که دکتر برهم تازه از اتحادیه جدا شده و طرفدارانش هم او را تنها نمی گذارند.
《تریفه نامق اسماعیل》در جواب ادعاهای جنبش تغییر مدعی شد: همه می دانند چه گروهی مسئول موضوع ۱۶ اکتبر است و همچنین می دانند که چه حزبی برای حفظ کرامت و احترام کُردها تلاش می کند و قربانی داده است، لذا اظهارات آن ها(جنبش تغییر) بی معنا و بی اساس است. حزب دموکرات دارای پیشینه قدیمی و پرافتخاری است و با همه مشکلاتی که در خصوص بودجه پیش آمده اما حقوق کارمندان و سربازان خود را سر موقع پرداخت می کند. او گفت: پس از 《خیانت》 ۱۶ اکتبر و مقبولیت حزب دموکرات در بین مردم، ما معتقدیم که برخی از کرسی های رقیبان به لیست ما برسد. حزب دموکرات در قضیه کرکوک ثابت کرد در خط مردم حرکت می کند.
《بوکان حسین علی》یکی از اعضای لیست اتحادیه میهنی در اربیل با اشاره به این موضوع که باید حقوق مردم سر موقع پرداخت شود و تلاش می کنند این را در بغداد حل کنند، اذعان کرد: نباید با موضوع حقوق کارمندان بازی سیاسی شد و تبدیل به مناقشه حزبی گردد.حقوق حق هر کارمندی است که باید سرموقع و درست پرداخت شود.
《شمال محمد》از فعالان (جنبش تغییر) در اربیل با بیان این مطلب که حرکت ما نمی خواهد دیگر پول و تفنگ در دست حزب بماند و می خواهد سیستم اقتصادی اقلیم بانکی شود تا مشخص شود احزاب صاحب قدرت، پول مردم را چکار می کنند و به کجا می برند. وی ادامه داد: پروژه ما برای اداره اقلیم بلند مدت است و ما اگر بتوانیم در سلیمانیه و اربیل تعداد کرسی بیشتری کسب کنیم به عنوان حزب اول شناخته شده و در بغداد می توانیم برای اولین بار نقش حزب حاکم را ایفا کنیم و بر سر حقوق مردم کُردستان با دولت مرکزی بجنیگیم. وی خاطرنشان کرد: چندی پیش《برت مک گورگ》در نشستی که با ۵ حزب مطرح اقلیم داشت، به آن ها گفت که آمریکا دیگر تنها توجه اش به دو حزب اتحادیه و پارتی نیست و اینبار با حزبی که بیشترین کرسی را در اقلیم کسب کند، تعامل می کند.
اما از موضوعاتی که موجب نگرانی برخی چهره های حزبی و سیاسی شده است، موضوع تقلب در انتخابات است. گفته می شود انتخابات امسال الکترونیکی است و بدون کوچیکترین خطا در کمترین زمان نتایج را اعلام خواهد کرد. در این خصوص《سرحد》که خود را فعال مدنی و طرفدار حرکت همپیمانی برای دموکراسی و عدالت،می داند، می گوید: انتخابات الکترونیک است و دیگر مثل گذشته احزاب صاحب نفوذ و تفنگ نمی توانند تقلب کنند و رای بیاورند اما یک احتمال دارد که در پشت درب های بسته نقشه ای کشیده باشند و دولت مرکزی شریک این احزاب شده باشد.
《بشدار حسن چاوشین》کاندیدای جنبش گوران در اربیل با اشاره به شیوه تقلب احزاب در دوره های قبل گفت: دزدی تنها این نیست که از دیوار مردم بالا برویم بلکه دزدیدن رای مردم و اعتماد مردم هم بسیار ناپسند است و اتحادیه و پارتی همواره از این روش استفاده می کنند.
شاید برای خوانندگان این سوال پیش بیاید که چون حزب دموکرات در اربیل حزب صاحب قدرت است، دیگر از تعداد کرسی هایشان، کم نمی شود، در این باره باید گفت: پارتی دارای مجموع عظیمی از حقوق بگیران و طرفداران است و آن ها بخش زیادی از رای این حزب را به صندوق می اندازند. مورد دیگر موضوع طرفداران و هواداران است. پارتی نزدیک به ۷۰ سال از زمان تاسیسش می گذرد و در این سال ها افراد زیادی را به عنوان هوادار دور خود جمع نموده است. برخی فکر می کنند که به دلیل موضوع ۱۶ اکتبر و همپنین خروج نیروهای حزب دموکرات از مناطق محل مناقشه، جایگاهش را از دست داده باشد! اما در واقع چنین نیست. پارتی با ابزارهای رسانه ای و تلویزیون های مختلفی که در دست دارد طوری نشان‌می دهد که فاتح جنگ است و شکست کُردها هم به دلیل بدعهدی اتحادیه میهنی است. لذا از چندی پیش روی این مسئله کار می کند و فضای انتخاباتی اربیل را به سمت خود می برد. اما بخش آخر رای های خاکستری است که کمتر می توان رفتارهای سیاسی آن‌‌ها را حدس زد. این گروه مردد در انتخاب و آینده هستند در دقیقه ۹۰ تصمیم می گیرند و اتفاقا پارتی بسیار حساب شده روی آن ها کار می کند و با میتینگ های انتخاباتی و بیانات آتشین و محکوم کردن دیگر احزاب به همکاری با دشمنان، سعی در جذب آرای آن ها دارد. در واقع خود حزب دموکرات از کم شدن کرسی هایش برآشفته است چرا که دیگر انتخابات به صورت دستوری نیست و ناچار است آن را به سرنوشت بسپارد...
گزارش: افشین غلامی
دیدگاه کاربران