آیا اپوزیسیون ترکیه برای مبارزه با اردوغان یک نامزد مشترک معرفی خواهد کرد؟ / مراد یتکین

از هفتۀ گذشته ابهاماتی دربارۀ بحث انتخابات زودهنگام در عرصۀ سیاست ترکیه به وجود آمده است. می توان این ابهامات را به صورت زیر دسته بندی کرد:

آیا احزاب اپوزیسیون می توانند برای مقابله با [رجب طیب] اردوغان پشت سر یک نامزد مشترک متحد شوند؟ این پرسش به ویژه پس از اقدام رادیکال کمال قلیچدار اوغلو رهبر حزب اصل اپوزیسیون یعنی جمهوری خواه خلق ترکیه (CHP) اهمیت پیدا کرد. قلیچدار اوغلو از 15 نمایندۀ CHP خواست از عضویت در این حزب استعفا کرده و به حزب راست میانۀ خوب بپیوندند، تا بدین وسیله از ممنوعیت ورود این حزب به انتخابات جلوگیری کنند. این اقدام حاکی از همبستگی در سیاست ناساز ترکیه بسیار نادر است.

آیا این نامزد مشترک می تواند عبدالله گل رئیس جمهور سابق ترکیه باشد؟ گل به عنوان نخست وزیر و وزیر امور خارجه نیز در حزب حاکم عدالت و توسعه خدمت کرده است و همراه با اردوغان و بولنت آرنچ رئیس سابق پارلمان ترکیه، یکی از سه عضو مؤسس حزب عدالت و توسعه است. اما مشخص شده است که وی اخیراً بر سر برخی مسائل، از جمله تجمیع قدرت اجرایی در دست رئیس جمهور که در همه پرسی 2017 به تصویب رسید، با اردوغان اختلاف پیدا کرده است.

آیا عبدالله گل اصلاً نامزد می شود؟ ادعاهایی مطرح شده است مبنی بر اینکه گل، اگر وارد صحنۀ انتخابات شود، ترجیح می دهد یک نامزد مستقل باشد، اما تمل کارا مولا اوغلو رهبر حزب سعادت می خواهد گل نامزد این حزب باشد. حزب سعادت میراث دار جنبش دینی – محافظه کار نگاه ملی به رهبری نجم الدین اربکان است، که حزب عدالت و توسعه نیز از دامن آن متولد شده است. اردوغان، گل و آرنچ پیش از تأسیس حزب عدالت و توسعه از پیروان اربکان بودند.

از هفتۀ گذشته که برگزاری انتخابات زودهنگام اعلام شد، همۀ احزاب بر این انتخابات که روز 24 ژوئن برگزار خواهد شد تمرکز کرده اند. پیشنهاد برگزاری انتخابات زودهنگام توسط دولت باغچلی رهبر حزب حرکت ملی ترکیه (MHP) مطرح شد. وی به اردوغان کمک می کند مجدداً به عنوان رئیس جمهور برگزیده شده و همچنین بر پارلمان ترکیه مسلط شود. انتخابات پارلمانی و دور نخست انتخابات ریاست جمهوری در یک روز برگزار می شوند.

قلیچدار اوغلو در هفتۀ گذشته برای بار دوم با مرال آکشنر رهبر حزب خوب دیدار کرد تا وی را به توافق بر سر پیشنهاد یک نامزد مشترک متقاعد کند. درست همان روز کارا مولا اوغلو به مدت بیشتر از دو ساعت با عبداله گول گفتگو کرد و بدون هیچ اظهار نظری از محل دیدار خارج شد. در حالی که گمانه زنی های تأیید نشده حاکی از آن است که حزب سعادت قصد دارد مانند حزب خوب 20 نماینده از حزب عدالت و توسعه گرفته و فراکسیون پارلمانی تشکیل دهد، اردوغان نیز با حزب راست گرای اتحاد بزرگ (BBP) برای پیوستن به ائتلاف AKP و MHP تماس برقرار کرده است.

علی رغم این واقعیت که CHP، حزب خوب، حزب سعادت و حزب متمرکز بر مسألۀ کردها، یعنی حزب دموکراتیک خلق ها (HDP) به شدت با انتخاب مجدد اردوغان مخالفند، در این کشاکش تشکیل بلوک اپوزیسیون محتمل به نظر نمی رسد. چشم انداز وضع موجود به این شرح است:

آکشنر رهبر حزب خوب بر موضع خود مبنی بر نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری تأکید کرد و گفت حتی اگر گل نامزد شود بر این موضع خواهد ماند.

مرال دانش بشتاش از HDP اعلام کرزد نامزد این حزب در انتخابات ریاست جمهوری، صلاح الدین دمیرتاش رئیس مشترک سابق و دربند این حزب خواهد بود.

در میان اختلاف نظرهای حزبی، اوزگور اوزل سخنگوی CHP گفت این حزب گل را به عنوان نامزد خود تعیین نخواهد کرد. شورای مرکزی CHP برای ائتلاف های انتخاباتی و تعیین نامزد انتخابات ریاست جمهوری به قلیچدار اوغلو چک سفید داده و محرم اینجه، رقیب قلیچدار اوغلو بر سر رهبری حزب در آخرین کنگرۀ این حزب نیز از زمرۀ نامزدهای بالقوه است.

کارا مولا اوغلو رهبر حزب سعادت هنوز مشغول دیپلماسی رفت و برگشت میان احزاب اپوزیسیون است که به نظر می رسد به یک ائتلاف انتخاباتی (برای انتخابات پارلمانی) با حزب خوب و حزب کوچک دموکرات (DP) منتهی شود.

تا این لحظه به نظر می رسد نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری 24 ژوئن بیش از دو تن خواهند بود. اگر اردوغان یا هر یک از نامزدهای دیگر نتوانند در دور نخست 50 درصد آرا به علاوۀ یک رأی کسب کنند، دور دوم انتخابات پس از دو هفته در روز 8 جولای برگزار خواهد شد و رقایت میان دو نامزدی خواهد بود که در دور نخست بیشترین آرا را کسب کرده اند. تا امروز احتمال تعیین یک نامزد مشترک از سوی اپوزیسیون برای رویارویی با اردوغان بسیار اندک است.

منبع: روزنامۀ حریت

ترجمه: خبرگزاری کردپرس – سرویس ترکیه