مطالبات نُه گانه کُردها از بغداد و جنگ روانی حیدر العبادی علیه اقلیم کردستان
کردپرس: لایحه بودجه 2018 عراق در بحران شدید اقتصادی اقلیم کردستان به کابوس کُردها و نمایندگان آن ها در مجلس عراق تبدیل شده است. در این بودجه سهم اقلیم کردستان برخلاف سال های پیشین بسیار کاهش یافته است و از 17 به 12 درصد رسیده است. در اعتراض به این لایحه، فراکسیون های کردستانی مجلس نمایندگان عراق نشست های مجلس به ویژه در ارتباط با مناقشه بودجه را بایکوت کردند.
روز پنجشنبه گذشته، حیدر العبادی نخست وزیر عراق برای دفاع از لایحه بودجه دولت خود در صحن مجلس حضور یافت، اما این نشست از سوی کُردها بایکوت شده بود و عبادی تا پایان همان روز دو نشست با نمایندگان کُرد برگزار کرد. اخبار ضد و نقیضی از این نشست به رسانه ها درز کرد. کردپرس برای آگاهی از محورهای این نشست و مواضع هر یک از طرفین و اشکالاتی که کُردها به لایحه بودجه و سیاست های دولت بغداد در قبال اقلیم کردستان وارد می کنند و گزینه های پیش روی کُردها، مصاحبه ای را با اشواق جاف نماینده حزب دمکرات کردستان در مجلس نمایندگان عراق ترتیب داده است که در ادامه می خوانید:
کردپرس: فراکسیون های کُرد مجلس نمایندگان عراق نشستی با نخست وزیر عراق برگزار کردند، محورهای این نشست و نتایج آن چه بود؟
اشواق جاف: اصلی ترین محور گفتگوها در این نشست، مسئله لایحه بودجه 2018 عراق و سهم اقلیم کردستان از آن بود. همه فراکسیون های کردستانی در مجلس نمایندگان عراق، دارای موضعی مشترک در خصوص مسئله سهم اقلیم کردستان از بودجه عراق هستند.
پیش تر ما به عنوان نمایندگان کُرد، 9 مورد درخواستی شامل موضوعات مختلف را تقدیم نخست وزیر کردیم و درباره این موارد که اصلی ترین آن ها سهم بودجه اقلیم کردستان از بودجه سالانه عراق است، مناقشه صورت گرفت. نتیجه نشست این بود که حیدر العبادی بر مواضع خود در ارتباط با بودجه پافشاری کرد و نیتی برای حل و فصل بندهای ارائه شده نداشت، به ویژه در مسئله بودجه. وی در آغاز قصد حضور در مجلس نمایندگان و دیدار با نمایندگان کُرد را نداشت، اگر قبل از مناقشه اول لایحه بودجه در صحن پارلمان حضور می یافت امکان اصلاح و لحاظ کردن 9 بند مورد اشاره درخواستی کُردها وجود داشت. اما پس از مناقشه، پارلمان اجازه تغییر این بندها را ندارد. زیرا حق اضافه کردن آن ها به لایحه را ندارد و اگر هم تغییر داد حیدر العبادی نخست وزیر می تواند به دادگاه فدرالی شکایت کند. به صورت کلی با تحلیل گفتگوهایی که با اعضای فراکسیون های کردستانی در بعد از ظهر پنجشنبه و دیداری دیگر با روسای فراکسیون ها در شب جمعه داشت، می توان گفت که نخست وزیر عراق بر مواضع خود پافشاری می کند.
کردپرس: به جز بحث بودجه، لطفا به موارد دیگر در لیست مطالبات نه گانه نمایندگان کُرد در مجلس عراق که تقدیم نخست وزیر شده است اشاره بفرمایید؟
اشواق جاف: قبل از هر چیز، نسبت 17 درصدی سهم اقلیم کردستان از بودجه سالانه عراق می باشد. در حالی که اقلیم کردستان بیش این نیز استحقاق بودجه ای را دارد، اما نخست وزیر اعلام می دارد بر اساس میزان محرومیت استان ها و مناطق و شمار نفوس آن ها بودجه را تعیین کرده ام؛ این در حالی است که تاکنون سرشماری صورت نگرفته است و هر سال و هنگامی که لایحه بودجه سالانه کشور تصویب می شود، ما درخواست برگزاری سرشماری را مطرح می کنیم، اما دولت مرکزی به دلایل سیاسی قصد برگزاری سرشماری را ندارند، تا هنگامی که خود قصد انجام این کار را داشته باشند.
مسئله دوم این است که حیدر العبادی از محرومیت سخن به میان می آورد. مشخص است که وی از یاد برده است که کردستان توسط رژیم بعث صدامی پیش از سال 2003 به تمامی ویران شد. تمامی روستاهای کردستان توسط رژیم بعث ویران شد. شهروندان کردستان مورد ظلم و تعدی قرار گرفتند. به همین دلیل، با فقر و تنگدستی بسیاری روبرو شدند. پس از سال 2003 و سقوط رژیم بعث همان رویکرد و روش بار دیگر در پیش گرفته شد، اما این بار این کار با قطع بودجه اقلیم کردستان و همچنین عدم پرداخت حقوق کارمندان اقلیم کردستان انجام شد. از فوریه سال 2014 بغداد این سیاست را علیه کردستان اجرایی کرده است. بنابراین در مسئله محرومیت، اقلیم کردستان هم محروم می باشد. دولت مرکزی برای تعیین جمعیت استان ها به فرم غذایی تکیه کرده است. این فرم دقیق نیست و نباید برای تخمین جمعیت ساکنان اقلیم کردستان اساس قرار گیرد. به همین دلیل این اقدام عبادی برای کاهش سهم بودجه اقلیم کردستان غیر قانونی است.
در ارتباط با مسئله نیروی پیشمرگ، نخست وزیر تاکید می کند که فقط به عنوان بخشی از نیروی زمینی عراق بودجه دریافت می کنند، یعنی این نیرو شامل تسلیح و تجهیز نمی شود. این در حالی است که دولت عراق سالیانه چندین میلیون دلار برای خرید سلاح و تجهیزات نظامی برای نیروهای داخلی، دفاعی، حشد الشعبی و ارتش عراق اختصاص می دهد. این در حالی است که نیروهای پیشمرگ از دریافت سلاح و مهمات و تجهیزات جنگی محروم است.
نخست وزیر بیان می دارد که نیروی پیشمرگ بخشی از نیروی زمینی عراق است. همان گونه که واقف هستید، نیروی زمینی عراق 150 هزار نیرو می باشد، بنابر این اگر عبادی بخواهد به نسبت 12درصد با این نیرو تعامل کند، شمار این نیروها کمتر از 20 هزار نیرو محاسبه می شود. سوال این است، نیروی پیشمرگ کردستان با آن سابقه مبارزاتی فقط 20 هزار تن است. این یک فاجعه است. این نوع تعامل انکار کردن حقوق نیروی پیشمرگ است. نیرویی که با دیکتاتوری و داعش در عراق جنگیده است.
یکی دیگر از مسائل اصلی، استحقاقات کشاورزان اقلیم کردستان است. کشاورزان اقلیم کردستان به دلیل سیاست های بغداد و نقض حقوق آن ها از سوی حیدر العبادی، دچار فاجعه اقتصادی شده اند. بودجه های درمانی و غذایی و اجتماعی اقلیم کردستان نیز کاهش یافته است و از سوی دیگر، هیچ بودجه ای برای استان حلبچه تخصیص نیافته است. موارد مذکور بخشی از نقض حقوق اقتصادی اقلیم کردستان در لایحه بودجه 2018 عراق است.
یکی دیگر از موارد، نقض حقوق سیاسی اقلیم کردستان در بودجه 2018 عراق است. ماده 117 قانون اساسی عراق به اقلیم کردستان به عنوان کیان فدرالی اعتراف کرده است و حیدر العبادی نخست وزیر این ماده را نیز نقض کرده است. در لایحه بودجه 2018 از اقلیم کردستان با عنوان استان های اقلیم کردستان نام برده شده است. نخست وزیر عراق در حالی که به پایبندی به قانون اساسی و اجرایی کردن آن افتخار می کند، به صورت مداوم در حال نقض این قانون است. ماده 177 و فصل دوم قانون اساسی عراق نیز که همه شهروندان عراقی را برابر می داند از این موارد است.
کردپرس: موضع و سخن نخست وزیر عراق در مقابل طرح موارد قانونی از سوی نمایندگان کُرد که شما آن ها را برشمردید، چیست؟
اشواق جاف: نخست وزیر عراق بر مواضع پیشین خود پافشاری می کند و تاکید دارد که به هیچ عنوان سهم 17 درصدی اقلیم کردستان را پرداخت نخواهد کرد و این موضوع را توافقی سیاسی که پیش تر انجام شده است می داند و می گوید بر اساس میزان محرومیت استان ها و جمعیت استان ها بودجه را تعیین کرده و تخصیص می دهد. در ارتباط با نیروی پیشمرگ نیز هر چند به عنوان بخشی از نیروهای زمینی عراق به این نیرو اعتراف می کند، اما حاضر به پرداخت استحقاقات مالی و نظامی این نیرو نیست. در ارتباط با مشکلات کشاورزان اقلیم کردستان و پرداخت حقوق و استحقاقات آن ها نیز هیچ وعده و تعهدی نداد. در موارد مطرح شده دیگر نیز به هیچ عنوان تغییر موضع نداده و بر سیاست در پیش گرفته خود پافشاری می کند.
کردپرس: گویا در جلسه مذکور، تصمیم به تشکیل کمیته ای برای بررسی موارد مطرح شده گرفته شد. آیا چنین تصمیمی اتخاذ شده است و می تواند در حل مسائل تاثیرگذار باشد؟
اشواق جاف: پیش تر کمیته هایی برای بررسی مسئله حقوق کارمندان اقلیم کردستان تشکیل شده بود و این کمیته ها اعلام کرده اند که کار آن ها به پایان رسیده است و در انتظار دستورات هستند. این مسئله تناقض را در اظهارات آن ها عیان می کند. تشکیل کمیته های مختلف تکراری است و مردم از این وضعیت خسته شده اند. مردم به دنبال احقاق حقوق خود هستند. پرداخت حقوق کارمندان اقلیم کردستان وظیفه دولت مرکزی عراق است و هیچ منتی در این موضوع نیست و حق این کارمندان است. به همین دلیل، نخست وزیر فقط به دنبال وقت کشی و انجام جنگی روانی با مردم اقلیم کردستان است و اساسا نیتی برای پرداخت استحقاقات مردم اقلیم کردستان ندارد. این که وعده داده و کمیته تشکیل شده است و مطرح شدن این مسائل از سوی برخی ها بی معنی است. آن چه که برای ما و مردم کردستان مهم است چیزی است که به صورت عملی انجام می شود و ما مشاهده می کنیم و نتیجه بخش خواهد بود. نه این که کمیته های مختلف یکی پس از دیگر تشکیل شود و هیچ نتیجه و نفعی نداشته باشد. چندین ماه است که کمیته تشکیل شده است، آیا نتیجه ای در بر داشته است. کمیته های تشکیل شده از پایان فعالیت های خود می گویند، اما نخست وزیر اعلام می کند که منتظر پایان کار آن ها است. برای مثال به یک نمونه اشاره می کنم. نخست وزیر می گوید باید لیست کشاورزان اقلیم کردستان مورد بازبینی قرار گیرد. چندین ماه قبل، کمیته نظارت دارایی عراق لیست کشاورزان اقلیم کردستان را مورد بازبینی قرار داد و آن را مهر و تایید نهایی کرد. در جلسه مذکور من به عبادی اعلام کردم که این کار انجام شده است و لیست کشاورزان مورد بازبینی قرار گرفته است، وی در پاسخ اعلام کرد که هنوز این کار انجام نشده است و بر این اساس حقوق کشاورزان را پرداخت نمی کند و این جای سوال دارد.
کردپرس: با توجه به این اظهارات، به عقیده شما نخست وزیر عراق در این رویکرد خود در قابل اقلیم کردستان به دنبال چه اهدافی است؟
اشواق جاف: وی نه تنها به دنبال خرید زمان تا برگزاری انتخابات پارلمانی عراق است، بلکه مشغول انجام دادن یک جنگ روانی با مردم کردستان است و به دنبال اهداف سیاسی است. هدف اصلی عبادی در گذشته و حال حاضر نیز این بوده است که مردم اقلیم کردستان علیه دولت اقلیم کردستان شورش کنند. هدف دوم وی، کسب بیشترین آرا در انتخابات پیش روی پارلمانی عراق در مناطق عرب نشین است. حیدر العبادی می خواهد خود را در میان عراقی ها به عنوان یک قهرمان که توانسته است اراده مردم کردستان را در هم بشکند، جلوه دهد تا آرا جامعه عربی را کسب کند. تاکید می کنم که هر دوی این موارد عواقب بدی به دنبال خواهد داشت. بر این عقیده ام که مردم کردستان که از سال 2014 صبر پیشه کرده اند و در کنار دولت اقلیم کردستان ایستاده اند، اجازه نخواهند داد این توطئه حیدر العبادی به نتیجه برسد. مردم کردستان بسیار صبر پیشه کرده اند و زمان آن فرا رسیده است که دولت مرکزی حقوق آن ها را پرداخت کند. بغداد باید به این نیاندیشد که مردم کردستان دولت اقلیم را ساقط کنند. مردم کردستان به خوبی از این مسئله اطلاع دارند که چه کسی مسبب قطع بودجه و حقوق آن ها است و طرح و برنامه های عبادی و مالکی در گذشته و حال حاضر چه بوده است. به همین دلیل باید جامعه جهانی در این باره موضع گیری کنند.
جامعه جهانی این را به اثبات رساند که نه پایبند قوانین بین المللی است و نه پایبند اصول حقوق بشر. کشورهایی که خود داعیه دار حقوق بشر هستند آن را فقط به عنوان شعار و ابزار به کار می گیرند و این نیز جای تاسف دارد که جامعه جهانی در قبال نقض قوانینی که بغداد در مقابل اقلیم کردستان انجام می دهد، سکوت اختیار کرده اند. به همین دلیل تاکید می کنم ابر قدرت ها هیچ اعتقادی به حقوق بشر ندارند و فقط هنگامی که برای اجرایی کردن سیاست هایشان به آن نیاز دارند، حقوق بشر را به عنوان ابزاری به کار می گیرند و بس. هم اکنون بغداد به همه انحا در مقابل مردم کردستان اقدام به نقض حقوق بشر می کند، اما ابر قدرت های داعیه دار حقوق بشر، فقط نظاره گر هستند.
کردپرس: به مسئله انتخابات و قصد حیدر العبادی برای استفادە از کارت بودجه و حقوق کارمندان به منظور فشار وارد آوردن به اقلیم کردستان برای انتخابات اشاره کردید، اما اگر از زاویه ای دیگر به انتخابات بنگریم، عبادی کە قصد تصدی دوباره نخست وزیری عراق را دارد به آرا و همراهی کردها نیاز دارد. با تحلیلی که شما ارائه دادید آیا حیدر العبادی برای این هدف، روی کردها حساب باز نکرده و به آن ها بی اعتنا است؟
اشواق جاف: متاسفانه شاهد نبود اتحاد داخلی و انسجام در صفوف کُردها هستیم. خوشبختانه در مسئله بودجه، همه احزاب و جریانات کردستانی هم صدا و دارای موضع مشترک هستند. به همین دلیل معتقدم اگر در مسئله بودجه میان احزاب کردستانی این اتحاد حفظ شود، می توانیم تمامی مطالباتی که به آن ها اشاره کردم را بە دست آوریم و حقوق نیروهای پیشمرگ و کارمندان را از دولت عراق دریافت کنیم. به همین دلیل طرف عراقی به دنبال استفاده از انشقاق میان کُردها است.
در خصوص انتخابات باید بگویم که حیدر العبادی در وهله اول به دنبال کسب آرا از میان مردم است. وی نزد افکار عمومی خود را قهرمان عراق جلوه می دهد و به دنبال آن است که به مردم این گونه القا کند که پیروزی در مقابل داعش نتیجه رهبری و فرماندهی وی بوده است و از یاد برده است که نیروی پیشمرگ و ائتلاف جهانی در این روند همراه بودند. عبادی خود را قهرمان می داند و به دنبال بهره بردای از این نتیجه است. از سویی دیگر، وی این گونه به مردم عراق القا می کند که حاکمیت دولت مرکزی را بر اقلیم کردستان تحمیل کرده و در این مورد نیز، خود را قهرمان و پیروز میدان می پندارد و به دنبال کسب امتیاز از این موارد در انتخابات است. باید تاکید کنم که اولین نیرویی که با داعش جنگید و این گروه را در هم شکست، نیروی پیشمرگ بود و نقش اصلی را در این باره ایفا نمود. در ارتباط با اعمال حاکمیت بر اقلیم کردستان نیز نخست وزیر عراق قانون اساسی را بە تمام معنا نقض کرده است. اگر جامعه جهانی به قانون اساسی عراق اعتراف می کرد و به آن احترام می گذاشت، نمی بایست اقدامات عبادی را می پذیرفت، اما متاسفانه آن ها نیز سکوت اختیار کردند و در برخی موارد در مقابل اقلیم کردستان از عبادی حمایت کردند.
کردپرس: اگر نخست وزیر عراق بر رویکرد خود و کاهش سهم اقلیم کردستان از بودجه و بی اعتنایی به مطالبات نه گانه شما پافشاری کرد، گزینه نهایی شما به عنوان فراکسیون های کردستانی در مجلس نمایندگان عراق چه خواهد بود؟
اشواق جاف: نشست های مجلس نمایندگان را بایکوت خواهیم کرد و این پیام را به جامعه جهانی خواهیم داد کە آن ها از شخصیتی حمایت می کنند که ناقض قانون اساسی و قوانین بین المللی و حقوق شهروندان عراقی است.
کردپرس: برخی احزاب و شخصیت های سیاسی از احتمال خروج کُردها از پروسه سیاسی عراق سخن به میان آورده اند آیا این گزینه نیز مطرح است؟
اشواق جاف: پیش تر این گزینه مطرح شده بود. از سوی پارلمان کردستان نشستی مشترک میان روسای فراکسیون های پارلمان کردستان و روسای فراکسیون های مجلس نمایندگان عراق برگزار شد و در این نشست تاکید شد اگر کُردها برای تحقق مطالبات قانونی خود همه گزینه را امتحان کردند و به نتیجه دست نیافتند، آن گاه یکی از این گزینه های انتخابی، خروج از پروسه سیاسی عراق است.
* مصاحه و ترجمه: حسن صالحی / سرویس عراق و اقلیم کردستان خبرگزاری کردپرس
دیدگاه کاربران