بغداد پیش از آن که اوضاع از کنترل خارج شود گفتگو با اربیل را آغاز کند / رفراندوم عامل وضعیت موجود نیست
مشروح مصاحبە اختصاصی کردپرس با فرصت صوفی نمایندە حزب دمکرات کردستان (پارتی) در پارلمان کردستان عراق در ارتباط با وضعیت پیش آمده در اقلیم کردستان و عراق در پسا رفراندوم، درخواست های بغداد برای انحلال نتایج رفراندوم، عدم پاسخگویی بغداد به اربیل برای آغاز گفتگوهای بدون قید و شرط و سرنوشت مناطق مورد مناقشه به ویژە کرکوک پس از خارج شدن کنترل این مناطق از دست نیروهای پیشمرگ و دولت اقلیم کردستان:
کردپرس: دولت اقلیم کردستان طی مدت اخیر در بیانیه های رسمی و در اظهارات نیچروان بارزانی نخست وزیر، آمادگی اربیل برای انجام گفتگوهای جدی با دولت مرکزی عراق بر اساس قانون اساسی را اعلام داشته، اما هیچ جوابی دریافت نکرده است، به عقیده شما دلیل این عدم پاسخگویی بغداد به درخواست گفتگوی اربیل چیست؟
فرصت صوفی: به عقیده من، اولین دلیل، عدم پاسخگویی بغداد به درخواست انجام گفتگوها از سوی اربیل این است که دولت مرکزی عراق هم اکنون با منطق "غالب و مغلوب" و "پیروز و شکست خورده" تعامل می کند و بغداد دچار نوعی از "غرور" شده است. دلیل دوم این است که هم اکنون تبلیغات انتخاباتی زود هنگام در عراق آغاز شده است و فضا به نوعی است که هر طیف و جریان و شخصیتی که در بغداد بیش از دیگرا ن علیه کردها و اقلیم کردستان باشند، بیشترین طرفدار را در جامعه عربی خواهند داشت. سومین دلیل را باید این گونه عنوان کرد که متاسفانه مقامات بغداد هم اکنون نیز با تفکر نظامی و به کارگیری نیروی نظامی در کشمکش های سیاسی که برخلاف ماده 9 قانون اساسی عراق است، با مسائل برخورد می کنند و بر این باورند که از این طریق می توانند اقلیم کردستان را مجبور به عقب نشینی و تنازل بیشتر تا حد تسلیم بودن به پیش ببرند. به عقیده من این نوع دیدگاه و رفتار غیرمنطقی، عراق را به وضعیتی اسفناک سوق خواهد داد، به همین دلیل امیدوارم پیش از این که اوضاع از کنترل خارج شود باید با منطقی آزاد و حکیمانه حاکمان عراق گفتگوهای متوازن و همه جانبه را با اربیل آغاز کنند و ان شا الله هر دو طرف بتوانند به نتیجه برسند و طرف سوم نیز که می تواند سازمان ملل باشد، در این گفتگوها مشارکت داشته باشد تا این که بتوانیم ثبات را به همه مناطق بازگردانیم و مشکلات را حل و فصل نماییم.
کردپرس: دولت مرکزی عراق و در راس آن حیدر العبادی منحل کردن رفراندوم و نتایج آن را به عنوان پیش شرط آغاز گفتگو با اربیل، تعیین کرده است. آیا دولت اقلیم کردستان در نهایت چنین پیش شرطی را قبول خواهد کرد؟
فرصت صوفی: بحث بر سر منحل کردن نتایج رفراندوم نیست. حرف ما این است که در چارچوب قانون اساسی و اساس قرار دادن این قانون، گفتگوها را آغاز کنیم. یعنی می خواهیم مشکلات را در چارچوب عراق حل و فصل نماییم. مسئله رفراندوم به آزادی در اعلام نظر مردم کردستان است که در قانون اساسی عراق بر این امر تاکید شده و عنوان گردیده که اعلام نظر محفوظ است. همچنین ما مرتکب جرم نشده ایم. مردم کردستان بر اساس قوانین بین المللی و پیمان نامه سازمان ملل و میثاق های بین المللی اقدام به برگزاری همه پرسی کرده است تا اراده و نظر و رای این مردم مشخص شود و این نیز پس از آن صورت گرفت که قانون اساسی عراق از سوی دولت مرکزی عراق به صورت کامل نقض گردید. به همین دلیل به تصور من مادامی که ما آماده آغاز گفتگوها بر اساس قانون اساسی بوده ایم، دیگر موضوعی برای گفتگو بر سر همه پرسی و انحلال آن باقی نمانده است.
کردپرس: برخی از احزاب و شخصیت های سیاسی در اقلیم کردستان به ویژه آن هایی که منتقد برگزاری آن بودند اعلام کرده اند که در مقطع کنونی دولت اقلیم کردستان از موضع ضعف وارد این گفتگوها خواهد شد، آیا بهتر نبود قبل از برگزاری رفراندوم و در استقبال از پیشنهادهای عراقی و جایگزین های رفراندوم که از سوی جامعه جهانی به منظور حل و فصل مشکلات و اختلافات میان اربیل و بغداد از طریق مذاکره مطرح می شدند، این مذاکرات آغاز می شد؟
فرصت صوفی: گفتگوها پیش از برگزاری رفراندوم میان اربیل و بغداد انجام شد. چندین بار جناب مسعود بارزانی به بغداد رفتند و همچنین جناب نیچروان بارزانی نخست وزیر اقلیم کردستان و همچنین هیئت های عالی دیگر از سوی اقلیم کردستان به بغداد سفر کردند. اما بغداد، زبان دیالوگ و پایبندی به قانون اساسی را رد کرد و از آثار و نتایج عدم توافق بر سر میز مذاکره برگزاری همه پرسی بود، وگرنه بر اساس قانون ساسی عراق که برنامه اجرایی دولت حیدر العبادی است می بایست طی یک سال، ماده 140 {مربوط به مناطق مورد مناقشه و عادی سازی و برگزاری رفراندوم} اجرایی می شد. همچنین باید طی شش ماه، قانون نفت و گاز تصویب شود و اربیل و بغداد بر سر مسئله نفت و گاز به توافق دست یابند. باید طی 4 ماه همه اموارت مربوط به مسائل نیروی پیشمرگ از جمله سازماندهی، تجهیز و تامین بودجه، به طور کامل به پایان می رسید. دولت های مرکزی عراق و دولت عبادی کدام یک از این مواد را اجرایی کرد. کدام یک از مواد قانون اساسی و برنامه های وعده داده شده از سوی این دولت که کردها در تشکیل آن همکار بودند، به مرحله اجرا درآمد. به همین دلیل مسئله، رفراندوم نیست. ما اگر رفراندوم را هم برگزار نمی کردیم و اوضاع مثل سابق می بود آن چه که روی داد و هم اکنون شاهد آن هستیم، باز هم روی می داد. دولت مرکزی عراق چشم انتظار پایان جنگ با داعش بود. آن ها معتقد به تفکر نظامی و اشغال و به کارگیری کشورهای دیگر برای سرکوب و پایان دادن به دستاوردهای اقلیم کردستان هستند. به همین دلیل نیز ما قبلا از این "ترس" گفته بودیم که عراقی که در آن زندگی می کنیم عراقی دمکرات و فدرالی نیست، این عراق، چشم انتظار فرصت مناسبی است که به دست آید تا به کردستان حمله کند و شاهد بودیم که این اقدام را هم انجام داد، اما رفراندوم را بهانه ای برای این اقدام ساخت.
کردپرس: پس شما، اظهارات طرف مقابل را که برگزاری رفراندوم را عامل وضعیت موجود می دانند، رد می کنید؟
فرصت صوفی: به هیچ عنوان برگزاری رفراندوم عامل وضعیت موجود نیست. شاید کمی آن را جلو انداخته باشد یا بهانه ای در دست آن ها که اقدام به حمله به اقلیم کردستان کنند، اما حتی اگر همه پرسی هم برگزار نمی شد، شاهد وضعیت موجود می بودیم. رفراندوم را مردم کردستان برگزار کردند، نه کس دیگری. ما در اقلیم کردستان همگی به روز برگزاری رفراندوم افتخار می کنیم. هم اکنون نیز اگر به دلیل شرایط منطقه ای و جهانی و متاسفانه خیانت داخلی، پروسه به تعویق افتاده باشد، هر روزی که باشد این مردم به هدف خود دست خواهد یافت و در این شکی نیست. یعنی هیچ نیرویی، هر چند بزرگ هم باشد نخواهد توانست به اراده مردم پایان دهد. ما به این هدف دست خواهیم یافت، اگر امروز نباشد در آینده این هدف محقق خواهد شد.
کردپرس: همان گهنه که استحضار دارید، هم اکنون اقلیم کردستان به دلیل از دست دادن 60 درصد منابع نفتی پس از 16 اکتبر گذشته که کرکوک و مناطق مورد مناقشه بار دیگر به کنترل بغداد درآمد و همچنین قطع بودجه از سوی بغداد با بحران جدی اقتصادی ربورو است به عقیده شما آیا این دولت قادر به اداره امور به ویژه پرداخت حقوق کارمندان و حقوق بگیران خواهد بود؟
فرصت صوفی: تخصصی در امور مالی ندارم، اما دولت اقلیم کردستان اعلام کرده است که تمام تلاس خود را برای پرداخت حقوق ماهیانه کارمندان و حقوق بگیران به کار گیرد و این موضوع را در اولویت قرار داده است. اما بار دیگر تاکید می کنیم اگر عراقی که درباره آن سخن می گوییم دارای نظام فدرالی است باید بر اساس قانون اساسی کشور، مستحقات مالی و بودجه اقلیم کردستان را پرداخت نماید. اگر هم وضعیت به سمت و سویی رفت که بغداد به قانون اساسی در ارتباط با این مسئله التزام نکرد، آن گاه جامعه بین المللی باید از این عقیده و نظر که دیگر هیچ معنایی برای یکپارچگی عراق باقی نخواهد ماند پشتیبانی کند و و آن گاه ما آزاد خواهیم بود که چه تصمیمی خواهیم گرفت.
کردپرس: با در نظر گرفتن مواضع غرب و به ویژه آمریکا در ارتباط با رفراندوم و به ویژه در رویدادهای مربوط به بازگشت نیروهای عراقی به کرکوک و مناطق مورد مناقشه، آیا احتمال حمایت از اقلیم کردستان در صورت بروز چنین حالتی که اشاره کردید وجود دارد؟
فرصت صوفی: بر این عقیده ام که هم اکنون تغییر اساسی مثبتی در مواضع جامعه جهانی روی داده است. من به این مسئله خوشبین هستم و هم اکنون آمریکا، سازمان ملل، فرانسه و انگلیس و دیگر کشورهای تاثیرگذار بیش از پیش ورود پیدا کرده اند و امیدواریم که پشتیبان اقلیم کردستان در خروج از این بحران باشند.
کردپرس: این انتقاد به دولت اقلیم کردستان وارد است که بیش از حد به آمریکا و غرب تکیه کرد و شاهد بودیم که در کشمکش های میان بغداد و اربیل همه این کشورها از دولت مرکزی عراق حمایت و پشتیبانی کردند، به عقیده شما با توجه به این رویدادها شاهد تغییر در سیاست خارجی و رابط بین المللی اقلیم کردستان خواهیم بود؟
فرصت صوفی: بر این عقیده ام که در مقطع کنونی آمریکا درک صحیحی از موضع و سیاست اقلیم کردستان دارد و هم اکنون مواضع آمریکا در مقایسه با مقطع برگزاری رفراندوم بسیار مثبت تر می باشد و به باور ما هم اکنون آمریکا التزام بزرگی در مقابل اقلیم کردستان و عراق دارد به ویژه تلاش ها برای آغاز مذاکرات میان اربیل و بغداد.
کردپرس: پس پیشبینی شما این است که اربیل در روابط خارجی خود تجدید نظر نخواهد کرد؟
فرصت صوفی: این مسئله ای است که دولت اقلیم کردستان باید درباره آن تصمیم گیری کند و من نمی توانم در این باره اظهارنظر کنم.
کردپرس: سرنوشت کرکوک و مناطق مورد مناقشه را که در 16 اکتبر گذشته از کنترل نیروی پیشمرگ و اقلیم کردستان خارج و به کنترل بغداد درآمد را چگونه می بینید؟
فرصت صوفی: بر این عقیده ام که بر اساس ماده 140 قانون اساسی عراق و همچنین گزارش های سازمان ملل و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل در ارتباط به عراق که بخش هایی از آن ها در ارتباط با مناطق مورد مناقشه است باید این مناطق به صورت مشترک اداره شوند و باید با اجرایی کردن ماده 140 با عادی سازی، سرشماری و رفراندوم در آن ها این مشکل اساسی حل گردد. زیرا این مسئله از طریق نظامی قابل حل نیست. اگر که امروز توانستند از طریق ارتش عراق و حشد الشعبی و دیگر نیروها این مناطق را تصرف کردند، اما ساکنان این مناطق برای همیشه این ظلم را قبول نخواهند کرد.
کردپرس: پیش بینی پذیرش اداره مشترک مناطق مورد مناقشه از سوی بغداد را می کنید؟
فرصت صوفی: اگر این مهم را نپذیرد حاکمان پیشین عراق از دوران ملکی تا صدام حسین سرنوشتشان چگونه بود، سرنوشت این ها نیز همان خواهد بود.
* مصاحبه و ترجمه: حسن صالحی
دیدگاه کاربران