چتم هاوس: فقدان وحدت سیاسی، مهم‌ترین تهدید خودگردانی اقلیم کردستان است
به گزارش کردپرس، اندیشکده چتم هاوس در تحلیلی درباره تداوم اختلاف حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان هشدار داد که بن‌بست سیاسی میان این دو حزب، نهادهای مشترک اقلیم کردستان را تضعیف کرده و زمینه را برای افزایش مداخله بغداد و قدرت‌های منطقه‌ای فراهم می‌کند.
وینتروپ ام. راجرز، پژوهشگر وابسته به برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای چتم هاوس، در این تحلیل می‌نویسد دو سال پس از انتخابات پارلمانی اکتبر ۲۰۲۴، دو حزب اصلی اقلیم کردستان همچنان نتوانسته‌اند درباره تشکیل دولت جدید به توافق برسند و دولت سرپرست به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
به نوشته چتم هاوس، اختلاف دو حزب دیگر صرفاً بر سر تقسیم وزارتخانه‌ها نیست، بلکه به فروپاشی توافق راهبردی سال ۲۰۰۶ و نبود دیدگاه مشترک درباره نحوه اداره اقلیم کردستان بازمی‌گردد. در نتیجه، اقلیم عملاً به دو حوزه نفوذ تقسیم شده است؛ حزب دموکرات در اربیل و دهوک و اتحادیه میهنی در سلیمانیه و حلبچه قدرت غالب را در اختیار دارند.
این وضعیت باعث شده است نهادهای دولتی و نیروهای امنیتی به‌جای پاسخگویی به وزارتخانه‌های دولت اقلیم کردستان، بیش از گذشته تابع رهبران حزبی باشند. چتم هاوس معتقد است تداوم این ساختار، انسجام سیاسی و اداری اقلیم را با خطر جدی روبه‌رو کرده است.
در همین حال، اتحادیه میهنی پیشنهاد داده است بخشی از اختیارات اداری و مالی دولت اقلیم به استان‌ها و نهادهای محلی واگذار شود. طرفداران این طرح از الگوی کانتون‌های سوئیس و امارت‌های امارات متحده عربی نام می‌برند، اما به ارزیابی چتم هاوس، اجرای آن در شرایط کنونی می‌تواند تقسیم قدرت میان دو حزب را رسمیت ببخشد و شکاف جغرافیایی و سیاسی اقلیم را عمیق‌تر کند. حزب دموکرات نیز با این پیشنهاد مخالف است.
چتم هاوس هشدار می‌دهد که این اختلاف‌ها در شرایطی ادامه دارد که دولت فدرال عراق طی پنج سال گذشته، با استفاده از نبود وحدت میان دو حزب، به‌تدریج اختیارات سیاسی و اقتصادی اقلیم کردستان را محدود کرده است.
از سوی دیگر، کاهش حضور و نفوذ آمریکا پس از تکمیل خروج نظامی این کشور از اقلیم کردستان در پایان سپتامبر ۲۰۲۶، موقعیت اقلیم را در برابر قدرت‌های منطقه‌ای آسیب‌پذیرتر کرده است. به نوشته راجرز، آمریکا و کشورهای اروپایی از ناتوانی در نزدیک کردن مواضع دو حزب ناامید شده‌اند و ترکیه و برخی کشورهای دیگر در مقایسه با قدرت‌های غربی، ظرفیت بیشتری برای گسترش نفوذ خود در سطح محلی دارند.
در ارتباط با ترکیه، حزب دموکرات و اتحادیه میهنی از روند صلح و خلع سلاح حزب کارگران کردستان حمایت کرده‌اند و در روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار حکومت جدید سوریه نیز موضع مشترکی داشته‌اند. با این حال، چتم هاوس هشدار می‌دهد که تداوم اختلاف‌های داخلی ممکن است در آینده هماهنگی دو حزب درباره مسائل کردها در ترکیه و سوریه را نیز تضعیف کند.
این اندیشکده در جمع‌بندی تأکید می‌کند که ادامه بن‌بست سیاسی میان حزب دموکرات و اتحادیه میهنی می‌تواند ساختارهای مشترکی را که طی دو دهه گذشته مبنای خودگردانی اقلیم کردستان بوده‌اند، از بین ببرد. به ارزیابی چتم هاوس، دو حزب برای عبور از این بحران باید به توافقی دست یابند که به جای تثبیت تقسیم قدرت حزبی، نهادهای مشترک، انسجام سیاسی و اصول دموکراتیک را تقویت کند؛ در غیر این صورت، اقلیم کردستان بیش از گذشته در معرض نفوذ و مداخله بازیگران خارجی قرار خواهد گرفت.
دیدگاه کاربران