مروری بر سه دهه فعالیت هنرمند کُرد در صحنه هنر و رسانه بریتانیا

سرویس جهان- مظفر شافعی، بازیگر، کارگردان تئاتر و صداپیشه کُرد که سابقه زیادی از فعالیت هنری در انگلیس دارد، دو روز پیش، بر اثر بیماری در بیمارستانی در آنکارا درگذشت.

به گزارش کردپرس، مظفر شافعی، هنرمند پرکار در بریتانیا، در سال ۱۹۵۶ در خانواده‌ای کُرد در مهاباد به دنیا آمد. بر اساس برخی گزارشها، او از دوران دبیرستان به تئاتر روی آورد و همان سال‌ها چند نمایش را در مهاباد روی صحنه برد. این هنرمند کرد در سال ۱۹۷۳ برای ادامه تحصیل راهی بریتانیا شد. او تحصیل در حوزه هنر را از کالج هنر دارلینگتون آغاز کرد.

مظفر شافعی، بازیگر، کارگردان و هنرمند کُرد، بخش مهمی از زندگی حرفه‌ای خود را در بریتانیا سپری کرد؛ چرا که فعالیتش از تئاتر آغاز شد و به تلویزیون، سینما، رادیو، گویندگی و فعالیت‌های فرهنگی گسترش یافت. آرشیوهای رسمی و تخصصی بریتانیا نشان می‌دهند که او از اوایل دهه ۱۹۹۰ در تولیدات حرفه‌ای این کشور حضور داشت و در طول بیش از دو دهه با نهادهایی همچون Royal National Theatre، BBC Radio 4 و BBC Television همکاری کرد.

نخستین اسناد مهم از فعالیت حرفه‌ای شافعی در بریتانیا به اوایل دهه ۱۹۹۰ بازمی‌گردد. آرشیو رسمی National Theatre حضور او را در نمایش Black Snow، نوشته کیث دیوهورست بر اساس اثر میخائیل بولگاکف، ثبت کرده است. این نمایش در سال ۱۹۹۱ در سالن Cottesloe Theatre روی صحنه رفت و شافعی در آن چند نقش از جمله Demian Kuzmich و یکی از اعضای گروه بازیگران را ایفا کرد. حضور در تولیدی از National Theatre، یکی از مهم‌ترین نهادهای تئاتری بریتانیا، نخستین نشانه روشن از ورود او به جریان حرفه‌ای تئاتر این کشور است. National Theatre Archive — Black Snow

آرشیو تخصصی Theatricalia نیز حضور شافعی در این نمایش را تأیید می‌کند. نام او در فهرست بازیگران Black Snow در کنار مجموعه‌ای از بازیگران حرفه‌ای بریتانیا ثبت شده است. Theatricalia — National Theatre productions

سه سال بعد، شافعی در نمایش Northern Lights نوشته کلر بیلی در لندن بازی کرد. او در این اثر نقش Pamir، یک پناهجوی کرد، را برعهده داشت. اهمیت این اجرا فقط به موضوع آن محدود نبود؛ The Independent در نقد خود از نمایش، اجرای شافعی را مثبت ارزیابی کرد و از بازی او در نقش پامیر تمجید کرد. این یکی از معدود اسناد مطبوعاتی بریتانیایی است که مستقیماً کیفیت بازی او را مورد ارزیابی قرار داده است. The Independent — London Fringe: An audience with the living dead

Northern Lights بعدها به رادیو منتقل شد و در BBC Radio 4 روی آنتن رفت. آرشیو رسمی کلر بیلی، نویسنده نمایش، نام شافعی را در فهرست بازیگران نسخه رادیویی و در نقش پامیر ثبت کرده است. Clare Bayley — Radio plays

این همکاری آغاز دوره‌ای طولانی‌تر در رادیوی بریتانیا بود. شافعی در سال ۲۰۱۰ در A Dish of Pomegranates از مجموعه Arabian Afternoons حضور داشت و نقش‌های Tawfik و Trader 2 را بازی کرد. اطلاعات این تولید در آرشیو برنامه‌های BBC Radio 4 و نسخه منتشرشده توسط BBC Studios و Penguin ثبت شده است. Penguin/BBC Studios — Arabian Afternoons

یک سال بعد، او در اقتباس رادیویی The Far Pavilions از رمان M. M. Kaye در BBC Radio 4 نقش Nakshband Khan را ایفا کرد. آرشیو برنامه‌های رادیویی بریتانیا این نقش و زمان پخش اثر را ثبت کرده است.

تداوم حضور شافعی در رادیو اهمیت خاصی دارد؛ زیرا فعالیت او در این حوزه به یک تجربه منفرد محدود نماند. از Northern Lights در دهه ۱۹۹۰ تا تولیدات BBC Radio 4 در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱، صدای او در چندین تولید حرفه‌ای رادیویی بریتانیا به کار گرفته شد.

در کنار تئاتر و رادیو، شافعی در تلویزیون نیز به فعالیت خود ادامه داد. نام او در فهرست بازیگران مجموعه‌هایی همچون The Knock، The Robinsons، The Bill، Wire in the Blood و House of Saddam دیده می‌شود. پایگاه‌های تخصصی فیلم و تلویزیون از جمله IMDb و TV Guide این سوابق را ثبت کرده‌اند. IMDb — Mozaffar Shafeie

در سال ۲۰۰۸، او در مینی‌سریال House of Saddam نقش General Al Rashid را بازی کرد؛ مجموعه‌ای تلویزیونی درباره زندگی و حکومت صدام حسین که از تولیدات مهم تلویزیونی بریتانیا در آن دوره بود. در همان دوره، شافعی در مجموعه جنایی Wire in the Blood نیز با ایفای نقش Karwan Umed حضور داشت.

یک سال بعد، در فیلم Triage به کارگردانی دانیس تانویچ ظاهر شد و نقش دستیار Talzani را ایفا کرد. این فیلم تولیدی بین‌المللی بود و شافعی را در کنار بازیگران شناخته‌شده‌ای چون کالین فارل قرار داد. IMDb — Mozaffar Shafeie filmography

در سال ۲۰۱۲، شافعی بار دیگر در یکی از تولیدات شناخته‌شده BBC ظاهر شد. او در فصل دوم مجموعه کمدی Twenty Twelve نقش Dr Benhamadi را بازی کرد. این مجموعه به پشت صحنه سازماندهی المپیک لندن می‌پرداخت و بازیگرانی چون Hugh Bonneville و Jessica Hynes در آن حضور داشتند. British Comedy Guide حضور شافعی را در قسمت نخست فصل دوم ثبت کرده است. British Comedy Guide — Twenty Twelve

نام او همچنین در آرشیو British Comedy Guide برای The Robinsons ثبت شده است؛ جایی که شافعی در سال ۲۰۰۵ نقش Milos را ایفا کرد. British Comedy Guide — Mozaffar Shafeie

مروری بر سه دهه فعالیت هنرمند کرد در صحنه هنر و رسانه بریتانیا

اما یکی از متفاوت‌ترین بخش‌های فعالیت شافعی در بریتانیا، حضور او در عرصه گویندگی و دوبله بود. سرویس جهانی بی بی سی در سال ۲۰۱۳ در گزارشی درباره محبوبیت Top Gear در ایران به معرفی مظفر شافعی پرداخت. گزارش، او را بازیگری ساکن لندن معرفی می‌کرد که در نسخه فارسی برنامه، صدای جرمی کلارکسون را اجرا می‌کرد. این نقش باعث شد صدای او برای مخاطبان فارسی‌زبان با شخصیت مجری مشهور بریتانیایی پیوند بخورد. BBC World Service — Top Gear in Iran

روزنامه The Daily Telegraph نیز در همان دوره در گزارشی درباره نسخه فارسی Top Gear به شافعی پرداخت و از او به‌عنوان صدای فارسی جرمی کلارکسون یاد کرد. The Daily Telegraph — It's the Iranian Jeremy Clarkson on Top Gear

این بخش از فعالیت او نشان می‌دهد که توانایی شافعی محدود به بازی مقابل دوربین یا روی صحنه نبود. او از مهارت‌های بازیگری برای بازسازی شخصیت و لحن در قالب صدا نیز استفاده می‌کرد و همین ویژگی، امکان فعالیت او را در حوزه‌ای متفاوت از بازیگری متعارف فراهم کرد.

در کنار فعالیت حرفه‌ای، شافعی در حیات فرهنگی جامعه کردهای لندن نیز نقش داشت و از بنیان‌گذاران Kurdish Cultural Centre بود. او در فعالیت‌های تئاتری و فرهنگی این مرکز مشارکت داشت و از طریق اجرای نمایش و برنامه‌های هنری، بخشی از فعالیت حرفه‌ای خود را به فضای فرهنگی کردهای بریتانیا پیوند زد. این وجه از زندگی او در اسناد آرشیوی مربوط به جامعه کردهای بریتانیا نیز بازتاب یافته است، اما اعتبار حرفه‌ای او مستقل از این فعالیت‌ها، در آرشیوهای اصلی هنر و رسانه بریتانیا قابل ردیابی است.

در مجموع، کارنامه شافعی در بریتانیا یک مسیر تقریباً پیوسته را نشان می‌دهد: تئاتر حرفه‌ای در National Theatre، حضور در تئاتر لندن، ورود به BBC Radio 4، ادامه فعالیت در تلویزیون، بازی در تولیدات مهمی مانند House of Saddam و Wire in the Blood، حضور در Twenty Twelve و سرانجام فعالیت گسترده در حوزه صدا و رسانه فارسی.

آنچه این کارنامه را از یک مجموعه حضورهای پراکنده متمایز می‌کند، استمرار و تنوع آن است. شافعی طی بیش از دو دهه در قالب‌های مختلف هنری فعالیت کرد و نامش در آرشیو چندین نهاد حرفه‌ای بریتانیایی باقی مانده است. حضور در National Theatre در ابتدای دهه ۱۹۹۰ و همکاری با BBC در سال‌های بعد، دو سر یک مسیر حرفه‌ای هستند که از تئاتر آغاز شد و به رادیو، تلویزیون و صداپیشگی رسید.

از این منظر، مظفر شافعی را می‌توان بخشی از تاریخ حضور هنرمندان مهاجر و کرد در فضای حرفه‌ای هنر بریتانیا دانست. او فعالیتش در جامعه فرهنگی کردها با یک کارنامه مستقل و قابل‌توجه در ساختار اصلی هنر و رسانه بریتانیا همراه شد.  همین سابقه جایگاه او را فراتر از یک بازیگر جامعه مهاجر قرار می‌دهد و او را به چهره‌ای قابل توجه در پیوند میان تئاتر، رسانه بریتانیا و فرهنگ کردی تبدیل می‌کند.

کد مطلب 2798078

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha