امور آب سازمان ملل متحد ابتدا از کمبود آب و دلایلی که منجر به کمیابی آب می شوند، گفته، سپس از تغییرات اقلیمی و تأثیر آن بر کم آبی نوشته و در آخر هم راهکارهایی برای کنترل این وضعیت ارائه داده است.

کمبود آب و دلایل آن

 آب می‌تواند به دلایل زیادی کمیاب باشد: تقاضا برای آب ممکن است از عرضه آن بیشتر باشد، زیرساخت‌های آب ممکن است ناکافی باشند، یا ممکن است نهادها در ایجاد تعادل بین نیازهای همه افراد شکست بخورند.

کمبود آب یک مشکل رو به رشد در هر قاره‌ای است و جوامع فقیرتر بیشترین آسیب را از آن می‌بینند. برای ایجاد تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی و خدمت‌رسانی به جمعیت رو به رشد، باید رویکردی یکپارچه و فراگیر برای مدیریت این منبع محدود اتخاذ شود.

کمبود آب یک مفهوم نسبی است. مقدار آبی که می‌توان به صورت فیزیکی به آن دسترسی داشت، با تغییر عرضه و تقاضا تغییر می‌کند. کمبود آب با افزایش تقاضا و یا تحت تأثیر کاهش کمیت یا کیفیت عرضه آب، تشدید می‌شود.

آب یک منبع محدود با تقاضای رو به رشد است. با افزایش جمعیت جهان و توسعه اقتصادی مبتنی بر منابع، منابع و زیرساخت‌های آبی بسیاری از کشورها قادر به پاسخگویی به تقاضای فزاینده نیستند.

تغییرات اقلیمی، کمبود آب را بدتر می‌کند. تأثیرات تغییرات اقلیمی، آب را غیرقابل پیش‌بینی‌تر می‌کند. ذخیره آب زمینی - آبی که در خاک، برف و یخ نگهداری می‌شود - در حال کاهش است. این امر منجر به افزایش کمبود آب می‌شود که فعالیت‌های اجتماعی را مختل می‌کند.

زنان و دختران از جمله آسیب‌دیده‌ترین افراد هستند. گروه‌های فقیر و حاشیه‌نشین در خط مقدم هرگونه بحران کمبود آب قرار دارند که بر توانایی آنان در حفظ سلامت، محافظت از خانواده‌ها و امرار معاش تأثیر می‌گذارد. برای بسیاری از زنان و دختران، کمبود آب به معنای جمع‌آوری آب پرزحمت‌تر و زمان‌برتر است که آنان را در معرض خطر حمله قرار می‌دهد و اغلب آنان را از تحصیل یا کار باز می‌دارد.

کمبود آب از زبان آمار و ارقام

تا سال ۲۰۵۰، از هر چهار تَن در سراسر جهان، سه تَن ممکن است با اثرات خشکسالی مواجه شوند. هزینه‌های فعلی خشکسالی در حال حاضر سالانه از ۳۰۷ میلیارد دلار فراتر رفته است.

تقریباً ۱۰ درصد از جمعیت جهان - حدود ۷۲۰ میلیون تَن - در سال ۲۰۲۱ در کشورهایی با سطوح بالای تنش آبی و بحرانی زندگی می‌کردند.

۳.۲ میلیارد تَن در مناطق کشاورزی با کمبود یا فقدان شدید تا بسیار شدید آب زندگی می‌کنند که از این تعداد، ۱.۲ میلیارد تَن - تقریباً یک ششم جمعیت جهان - در مناطق کشاورزی با محدودیت شدید آب زندگی می‌کنند.
امروزه ۱.۴۲ میلیارد تَن - از جمله ۴۵۰ میلیون کودک - در مناطقی با آسیب‌پذیری زیاد یا بسیار زیاد در برابر آب زندگی می‌کنند؛ حدود ۴ میلیارد تَن، که تقریباً دو سوم جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، حداقل در یک ماه از سال کمبود شدید آب را تجربه می‌کنند.
۷۲ درصد از کل برداشت آب توسط کشاورزی، ۱۶ درصد توسط شهرداری‌ها برای مصارف خانگی و خدماتی و ۱۲ درصد توسط صنایع استفاده می‌شود؛ وقتی یک سرزمین ۲۵ درصد یا بیشتر از منابع آب شیرین تجدیدپذیر خود را برداشت می‌کند، گفته می‌شود که «در مضیقه آبی» است. پنج منطقه از ۱۱ منطقه دارای مقادیر تنش آبی بالای ۲۵ درصد هستند، از جمله دو منطقه با تنش آبی بالا و یک منطقه با تنش آبی شدید.

راه پیش رو چیست؟

باید با آب به عنوان یک منبع کمیاب رفتار شود. مدیریت یکپارچه منابع آب (IWRM) چارچوب گسترده‌ای را برای دولت‌ها فراهم می‌کند تا الگوهای مصرف آب را با نیازها و خواسته‌های کاربران مختلف، از جمله محیط زیست، همسو کنند.

مدیریت یکپارچه منابع آب می‌تواند تنش آبی را کنترل کند. وقتی منطقه‌ای ۲۵ درصد یا بیشتر از منابع آب شیرین تجدیدپذیر خود را برداشت می‌کند، گفته می‌شود که «دچار تنش آبی» است. مدیریت یکپارچه منابع آب می‌تواند با اقداماتی مانند کاهش تلفات از سیستم‌های توزیع آب، استفاده مجدد ایمن از فاضلاب، نمک‌زدایی و تخصیص مناسب آب، تنش آبی را کنترل کند.

کمبود داده‌ها به معنای فقدان مدیریت یکپارچه است. بسیاری از کشورها سیستم‌های نظارت بر آب توسعه‌یافته‌ای ندارند که مانع از مدیریت یکپارچه منابع آب می‌شود؛ مدیریتی که می‌تواند نیازهای جوامع و اقتصاد کلان را به ویژه در زمان کمبود آب متعادل کند.

داده‌ها، فناوری و ارتباطات نقش حیاتی دارند. مدیریت یکپارچه منابع آب به موارد زیر بستگی دارد: داده‌های باکیفیت در مورد منابع آب؛ فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب، سبز و ترکیبی، به‌ویژه در صنعت و کشاورزی؛ و کمپین‌های آگاهی‌بخشی برای کاهش مصرف آب در خانوارها و تشویق رژیم‌های غذایی و مصرف پایدار.

آب‌های زیرزمینی بخشی از راه‌حل هستند. کاوش، حفاظت و استفاده پایدار از آب‌های زیرزمینی برای بقا و سازگاری با تغییرات اقلیمی و برآوردن نیازهای جمعیت رو به رشد، ضروری خواهد بود.

* منبع: ترجمه شده از سایت http://https://www.unwater.org/water-facts/water-scarcity