به گزارش کردپرس، باغهای تاریخی در شهر کردنشین دیاربکر (آمد) ترکیه که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند، با تهدیدهایی فزاینده روبهرو شدهاند. به گفته کارشناسان، این تغییرات آینده یکی از مهمترین میراثهای تاریخی و زیستمحیطی کردستان ترکیه را در معرض خطر قرار داده است.
یوست یونگردن پژوهشگر مسائل کردها و استاد جامعهشناسی روستایی دانشگاه واخنینگن هلند، در گزارشی درباره وضعیت باغهای هوسل هشدار داده که این منطقه تاریخی بهتدریج تحت تأثیر آلودگی، کشاورزی صنعتی، ساختوسازهای غیرقانونی و کاهش اختیارات مدیریت محلی، هویت تاریخی و طبیعی خود را از دست میدهد.
باغهای هوسل که میان دیوار تاریخی دیاربکر و رود دجله قرار گرفتهاند، قرنها منبع اصلی تأمین میوه و سبزی تازه شهر بودهاند. این باغها علاوه بر اهمیت اقتصادی، بخشی از هویت تاریخی و زیستمحیطی دیاربکر به شمار میروند.
به گفته یونگردن، آنچه زمانی مجموعهای متنوع از شیوههای کشاورزی سنتی و زیستبومی غنی بود، امروز بهتدریج جای خود را به کشاورزی تکمحصولی، بهویژه کشت گسترده ذرت، داده است؛ روندی که موجب کاهش تنوع زیستی و نابودی زیستگاه بسیاری از پرندگان منطقه شده است.
او همچنین به افزایش آلودگی، انباشت زباله و افت کیفیت آب رود دجله اشاره میکند و مینویسد سدسازی در بالادست رودخانه، جریان طبیعی آب را تغییر داده و بر اکوسیستم باغها تأثیر منفی گذاشته است.
در این گزارش آمده است که هندوانههای مشهور دیاربکر که زمانی نماد کشاورزی سنتی منطقه بودند، دیگر در سواحل دجله کشت نمیشوند. تغییر الگوهای کشاورزی، تجاریشدن تولید و کاهش روشهای سنتی از جمله عوامل نابودی این محصول تاریخی عنوان شدهاند.
یونگردن همچنین هشدار میدهد که ساختوسازهای غیرقانونی به تهدیدی جدی برای باغهای هوسل تبدیل شدهاند. این در حالی است که شهرداری دیاربکر بهدلیل محدود شدن اختیاراتش، توان کافی برای مقابله با این روند را ندارد.
به نوشته او، پس از درگیریهای سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ در منطقه تاریخی «سور» دیاربکر و جایگزینی شهرداران منتخب با مدیران منصوب دولت، بخش مهمی از اختیارات مربوط به حفاظت و برنامهریزی شهری به نهادهای مرکزی منتقل شد؛ مسئلهای که از نگاه فعالان شهری و محیطزیستی، روند حفاظت از باغهای هوسل را تضعیف کرده است.
این پژوهشگر مسائل کردها تأکید میکند ادامه سدسازی، استفاده گسترده از کودها و سموم شیمیایی، گسترش کشاورزی صنعتی و ضعف نظارت بر ساختوسازها، آینده این میراث جهانی یونسکو را با تهدیدی جدی روبهرو کرده است.
نظر شما