تۆڕی لۆبیکردنی کورد لە ئەمریکا
بەپێی هەواڵی کوردپرێس، بەڵگەنامەکانی وەزارەتی دادی ئەمریکا نیشانی دەدەن کە چالاکیی سیاسیی کورد لە واشنتن پشت بە کۆمەڵێک کۆمپانیای پیشەییی لۆبیکردن، نووسینگەکانی نوێنەرایەتی، ڕێکخراوە مەدەنییەکان، دامەزراوە توێژینەوەیییەکان و پەیوەندیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەندامانی کۆنگرێس، کاربەدەستانی کۆشکی سپی و وەزارەتخانەکانی ئەمریکا دەبەستێت. حکوومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق بەرفراوانترین و دێرینترین پێکهاتەی فەرمیی ئەم تۆڕەی لەبەردەستدایە، بەڵام یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و نوێنەرە سیاسییەکانی کوردەکانی سووریایش ڕێڕەوی سەربەخۆیان بۆ کاریگەریدانان لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا دروست کردووە.
پشکنینی گرێبەستەکان، ڕاپۆرتە دارایییەکان و بەڵگەنامە تۆمارکراوەکان لە وەزارەتی دادی ئەمریکا نیشانی دەدات کە لۆبیکردنی کورد تەنیا بە ئەنجامدانی دیدارە دیپلۆماسییەکان یان هەوڵدان بۆ ڕاکێشانی پشتیوانیی سیاسی سنووردار نابێت، بەڵکوو چالاکییەکی ڕێکخراوەیە بە تێچووی دیاریکراو، بەکرێگرتنی کۆمپانیا پسپۆڕەکان، پەیوەندی لەگەڵ لێژنەکانی کۆنگرێس، ئامادەبوون لە ناوەندەکانی بیرکردنەوە، چالاکیی ڕاگەیاندن و هەوڵدان بۆ گۆڕینی داواکارییە سیاسییەکان بۆ گەڵاڵە یاسایییەکان. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم تۆڕە ناوەندێکی فەرماندەییی یەکگرتووی نییە و حکوومەتی هەرێم، حیزبە کوردییە عێراقییەکان و نوێنەرە سیاسییەکانی کوردەکانی سووریا هەر یەکەیان پێکهاتە و پێشینە تایبەتەکانی خۆی دەباتە پێش.
یەکێک لە گرنگترین بەڵگەنامەکان بۆ ناسینی ئەم تۆڕە، دۆسیەی نووسینگەی نوێنەرایەتیی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ئەمریکایە بە ژمارە تۆماری ٥٧٨٣ لە سیستەمی یاسای تۆمارکردنی نوێنەرە بیانییەکانی وەزارەتی دادی ئەمریکا. ئەم نووسینگەیە کە لە واشنتن جێگیرە، سەرەڕای ئەرکە دیپلۆماسییەکان و پەیوەندییە فەرمییەکان، بەرپرسیارێتیی بەدواداچوونی پەیوەندییەکانی حکوومەتی هەرێمی لەگەڵ کۆنگرێس، کۆشکی سپی، وەزارەتی دەرەوە، وەزارەتی بەرگری، ڕاگەیاندنەکان و دامەزراوە توێژینەوەیییەکان لە ئەستۆیە. ڕاپۆرتە شەشمانگەیییەکانی ئەم نووسینگەیە لە وەزارەتی داددا، زانیاریی بەرچاوی سەبارەت بە تێچووەکان، کۆمپانیا لایەنەکانی گرێبەست، دیدارەکان و چالاکییە پەیوەندییەکانی بڵاو کردووەتەوە.
بەپێی ڕاپۆرتی داراییی ئەم نووسینگەیە بۆ نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٦، لە یەکی کانوونی دووەمەوە تا کۆتاییی حوزەیران، کۆی وەرگیراوەکانی لە حکوومەتی هەرێمی کوردستانەوە ٢ ملیۆن و ٣٢٩ هەزار و ٨٩٩ دۆلار بووە و کۆی خەرجی و تێچووە تۆمارکراوەکان ١ ملیۆن و ١٠٤ هەزار و ١٤٦ دۆلار بووە. لە نێو خەرجییە ڕاوێژکارییەکاندا، چوار کۆمپانیای ئەمریکی هەر یەکەیان ٥٠ هەزار دۆلاریان وەرگرتووە. ئەم کۆمپانیایانە بریتین لە «بیجیآر گرووپ»، «گرینبێرگ تراوریگ»، «چارتۆڵ ستراتیژی گرووپ» و «ئارێنتفۆکس شیف». ئەم بڕە پارانە لە ڕاپۆرتی فەرمیی نووسینگەی نوێنەرایەتیدا وەک تێچووی ڕاوێژکاری تۆمار کراون.
یەکێک لە کۆمپانیا گرنگەکان لەم تۆڕەدا، «بیجیآر گرووپ»ە کە لە بواری پەیوەندییە حکوومییەکان، لۆبیکردن و ڕاوێژکاریی سیاسیدا لە واشنتن کار دەکات. بەپێی گرێبەستی ئەم کۆمپانیایە لەگەڵ حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ساڵی ٢٠٢٥دا، هەقدەستی مانگانەی ٢٠ هەزار دۆلار دیاری کرابوو. گرێبەستەکە لە یەکی کانوونی دووەمەوە تا کۆتاییی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ باوەڕپێکراو بوو و ئەگەری هەڵوەشاندنەوەی بە ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی ٣٠ ڕۆژە پێشبینی کرابوو.
لە دەقی گرێبەستەکەدا، ئەرکی «بیجیآر» پێشکەشکردنی ڕاوێژی ستراتیژی سەبارەت بە دۆخی سیاسیی ئەمریکا و پێشهاتە پەیوەندیدارەکان بە کوردستانەوە، باشترکردنی وێنای حکوومەتی هەرێم، ڕاکێشانی سەرمایەگوزاریی بیانی و گەشەپێدانی ئابووری، زیادکردنی ناسینی بەرژەوەندییەکانی هەرێم لە لایەن داڕێژەرانی سیاسەت و ڕێبەرانی ئابووریی ئەمریکا و کاریگەریدانان لەسەر تێگەیشتنی واشنتن لە پرسەکانی کوردستان دیاری کراوە. ئەم کۆمپانیایە هەروەها ئەرکی ئەوەی هەبووە پەیوەندییەکانی حکوومەتی هەرێم لەگەڵ بڕیاردەرە سیاسی و ئابوورییەکانی ئەمریکادا پەرە پێ بدات. گرنگیی گرێبەستەکە لەوەدایە کە ئەرکی کۆمپانیا بە ڕاشکاوی لە پەیوەندییە گشتییەکان فراوانتر پێناسە کراوە و پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیاردانی ئەمریکادا لەخۆ دەگرێت.
کۆمپانیای «ئارێنتفۆکس شیف»یش لە بەڵێندەرە گرنگەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستانە. ئەم کۆمپانیایە لە گرێبەستی خۆیدا لەگەڵ نوێنەرایەتیی حکوومەتی هەرێم لە شوباتی ٢٠٢٥دا، مانگانە ٢٠ هەزار دۆلاری بۆ پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە یاسایی و ڕاوێژکارییەکان وەردەگرت. لە دەقی گرێبەستەکەدا، بەهێزکردنی هاوپەیمانیی نێوان ئەمریکا و هەرێمی کوردستان، چاودێریکردنی گەڵاڵە و یاساکانی کۆنگرێس، پێشکەشکردنی ڕاوێژ سەبارەت بە سیاسەتی ئەمریکا و بەدواداچوونی بابەتە پەیوەندیدارەکان بە بەرژەوەندییەکانی هەرێمەوە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لە ڕیزی ئەرکەکانی کۆمپانیا دانراون. ئەم جۆرە گرێبەستە نیشانی دەدات کە حکوومەتی هەرێم سەرەڕای لۆبیکردنی ڕاستەوخۆ، لە توانای دامەزراوە یاسایییە ئەمریکییەکانیش بۆ بەدواداچوونی پێشهاتەکانی یاسادانان و سیاسەتی دەرەوە سوود وەردەگرێت.
«چارتۆڵ ستراتیژی گرووپ»یش لە کۆمپانیا چالاکەکانی ئەم پێکهاتەیەیە. ڕاپۆرتی فەرمیی نووسینگەی نوێنەرایەتیی هەرێم، بڕی ٢٢٥ هەزار دۆلاری بۆ خزمەتگوزارییە ڕاوێژکارییەکانی ئەم کۆمپانیایە لە نیوەی دووەمی ساڵی ٢٠٢٥دا تۆمار کردووە. هەر لەو ماوەیەدا، ١٢٠ هەزار دۆلار بە «بیجیآر»، ١٢٠ هەزار دۆلار بە «ئارێنتفۆکس شیف» و ١٢٠ هەزار دۆلاریش بە «گرینبێرگ تراوریگ» دراوە. ئەم ژمارانە نیشانی دەدەن کە حکوومەتی هەرێم لە ماوەی شەش مانگدا لە چەند کۆمپانیای ڕاوێژکاری و یاسایی بە شێوەی هاوکات سوودی وەرگرتووە.
یەکێک لە گرنگترین گرێبەستە نوێیەکانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ساڵی ٢٠٢٦دا لەگەڵ کۆمپانیای «کۆنتینێنتاڵ ستراتیژی»دا بەستراوە. ئەم کۆمپانیایە کە لە واشنتن کار دەکات، لە یەکی تەممووزی ٢٠٢٦دا گرێبەستی خۆی لەگەڵ نووسینگەی نوێنەرایەتیی حکوومەتی هەرێمدا واژۆ کرد. بەپێی بەڵگەنامەی پێشکەشکراو بە وەزارەتی دادی ئەمریکا، هەقدەستی مانگانەی کۆمپانیا ٧٥ هەزار دۆلار دیاری کراوە و گرێبەستی سەرەتایی شەشمانگەیییە. بەهای ناونیشانیی ئەم ماوەیە ٤٥٠ هەزار دۆلارە و دوای کۆتاییهاتنی، گرێبەستەکە دەتوانێت بە شێوەی مانگانە بەردەوام بێت، مەگەر یەکێک لە لایەنەکان بە ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی ٣٠ ڕۆژە هەڵی بووەشێنێتەوە.
ئەرکی «کۆنتینێنتاڵ ستراتیژی» پێشکەشکردنی ڕاوێژی ستراتیژی و جێبەجێکردنی بەرنامەکانی زیادکردنی ناسینی بەرژەوەندییەکانی حکوومەتی هەرێم لە لایەن داڕێژەرانی سیاسەت، ڕێبەرانی ئابووری و بڕیاردەرە ئەمریکییەکانی تر و بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی واشنتن و هەولێر لەخۆ دەگرێت. دەقی گرێبەستەکە هەروەها لەسەر دروستکردنی پەیوەندی و ئاسانکردنی دیدار و گفتوگۆ لەگەڵ کارەکتەرە گرنگەکان لە دەسەڵاتی جێبەجێکردن و دەسەڵاتی یاسادانانی ئەمریکادا جەخت دەکاتەوە.
کارلۆس ترۆخیۆ، سەرۆک و دامەزرێنەری ئەم کۆمپانیایە، بەرپرسیارێتیی گرێبەستەکەی لە ئەستۆیە. ئەلبێرتۆ مارتینز و داگ مەکگیلیڤرییش لە بەڵگەنامە تۆمارکراوەکاندا وەک کەسانی پەیوەندیدار بەم کۆمەڵەیەوە ناسێنراون. ترۆخیۆ پێشتر باڵیۆزی ئەمریکا لە ڕێکخراوی وڵاتانی ئەمریکی لە خولی یەکەمی دۆناڵد ترەمپدا بوو. لەم ڕوانگەیەوە، بەکرێگرتنی «کۆنتینێنتاڵ ستراتیژی» دەتوانرێت وەک بەشێک لە هەوڵی حکوومەتی هەرێم بۆ فراوانکردنی پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ تۆڕە سیاسی و جێبەجێکارییە نزیکەکان لە ڕەوتی کۆماریخواز و ئیدارەی ترەمپدا هەڵسەنگێنرێت.
گرنگیی چالاکیی ئەم کۆمپانیایانە کاتێک ڕوونتر دەبێتەوە کە ڕاپۆرتە پەیوەندیدارەکان بە دیدارەکانی نووسینگەی نوێنەرایەتیی حکوومەتی هەرێمەوە بپشکنرێن. ڕاپۆرتی فەرمیی ئەم نووسینگەیە بۆ نیوەی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٦ نیشانی دەدات کە نوێنەرانی هەرێم لەم ماوەیەدا لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران، سیناتۆرەکان، کارمەندانی لێژنە پسپۆڕییەکانی کۆنگرێس و کاربەدەستانی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی و وەزارەتی دەرەوەدا پەیوەندییان هەبووە.
لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٦دا، شاندی حکوومەتی هەرێم بە سەرۆکایەتیی تەریفە عەزیز، نوێنەری ئەم حکوومەتە لە ئەمریکا، و بە ئامادەبوونی بەیان سامی عەبدولڕەحمان، ڕاوێژکاری باڵای حکوومەتی هەرێم، و دڵباز نارباز، شیکاری باڵای نووسینگەی سەرۆکوەزیران، لەگەڵ نووسینگەی ژمارەیەک لە ئەندامانی کۆنگرێسدا دیداری کرد. لە ڕاپۆرتی ئەو ڕۆژەدا، دیدار لەگەڵ نووسینگەی شێری بیگز، نوێنەری کۆماریخواز، و نووسینگەی تێد باد، سیناتۆری کۆماریخواز، و هەروەها دیدار لەگەڵ کریس ڤان هۆڵن، سیناتۆری دیموکرات، تۆمار کراوە. مارک تاڤلاریدس، نوێنەری «بیجیآر»یش، لە کۆبوونەوەکەی لەگەڵ کریس ڤان هۆڵندا ئامادە بووە.
هەر لەو ماوەیەدا، پەیوەندی لەگەڵ کارمەندانی لێژنەی هێزە چەکدارەکانی ئەنجومەنی پیرانیش تۆمار کراوە. ئەم پەیوەندییانە نیشانی دەدەن کە پرسە ئەمنییەکانی هەرێم، هەڕەشە ناوچەیییەکان و هاوکاریی بەرگری لەگەڵ ئەمریکادا لە ڕیزی بابەتەکانی جێی بەدواداچوونی تۆڕی فەرمیی هەرێمدان.
چالاکیی ئەم نووسینگەیە بە کۆنگرێسەوە سنووردار نەبووە. لە ڕاپۆرتەکەیدا، پەیوەندی لەگەڵ ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی کۆشکی سپی، وەزارەتی دەرەوە، وەزارەتی بەرگری و وەزارەتی وزەیش تۆمار کراوە. بۆ نموونە، لە ١٨ی ئایاری ٢٠٢٦دا، شاندی هەرێم لەگەڵ ڕۆبێرت پاڵادینۆ لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکادا دیداری کرد. لە ڕۆژانی دواتریشدا لەگەڵ ئەندامانی ئەنجومەنی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئەمریکا و ئەنجومەنی ئاتلانتیکدا پەیوەندی دروست کرا. ئەم چالاکییانە نیشانی دەدەن کە لۆبیی هەرێم هاوکات لە هەوڵی دەستڕاگەیشتن بە ناوەندەکانی بڕیاردانی فەرمی و ژینگە کارناسی و ئابوورییەکانی واشنتندایە.
لە پاڵ تۆڕی فەرمیی حکوومەتی هەرێمدا، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش ڕێڕەوێکی سەربەخۆی بۆ لۆبیکردن لە ئەمریکادا دروست کردووە. گرنگترین نموونەی ئەوە گرێبەستی ئەم حیزبەیە لەگەڵ کۆمپانیای «باڵارد پارتنەرز». ئەم کۆمپانیایە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٥دا گرێبەستێکی لەگەڵ کۆمەڵەی گەشەپێدانی کوردستان بە نوێنەرایەتی لە یەکێتیی نیشتمانییەوە بەست. لە دەقی گرێبەستەکەدا، پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکانی ڕاوێژی ستراتیژی و لۆبیکردن لە پەیوەندیدا لەگەڵ حکوومەتی ئەمریکادا ڕوون کراوەتەوە و هەقدەستی مانگانە ٧٥ هەزار دۆلار دیاری کراوە. گرێبەستەکە هەروەها ڕێگە بە «باڵارد پارتنەرز» دەدات بەرژەوەندییەکانی بریکارەکەی لە بەرامبەر کاربەدەستان و بڕیاردەرانی حکوومەتی فیدراڵیی ئەمریکادا بەدواداچوون بکات.
پشکنینی ڕاپۆرتە تۆمارکراوەکانی ئەم کۆمپانیایە لە وەزارەتی دادی ئەمریکادا نیشانی دەدات کە چالاکییەکەی تەنیا بە پەیوەندییە گشتییەکانەوە سنووردار نەبووە و هەماهەنگیکردنی دیدارە ڕاستەوخۆکان لەگەڵ کاربەدەستە باڵا ئەمریکییەکانیشی گرتووەتەوە. لە ئەیلوولی ٢٠٢٥دا، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیرانی هەرێم، و بافڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانی، لە چەندین دیدار و بەرنامەی سیاسیدا لە واشنتن ئامادە بوون.
لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دا، قوباد تاڵەبانی لەگەڵ وەین واڵ و ماتیۆ ڤالنۆڤسکی، دوو کاربەدەستی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا، دیداری کرد. هەر لەو ڕۆژەدا، دیدار لەگەڵ مۆرا نامدار، کاربەدەستی باڵای وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، و ڕیک کرافۆرد، سەرۆکی لێژنەی هەواڵگریی ئەنجومەنی نوێنەران، لە ڕاپۆرتەکەدا تۆمار کراوە. ڕۆژی دواتر، قوباد تاڵەبانی و بافڵ تاڵەبانی لەگەڵ مایک واڵتز، باڵیۆزی پێشنیارکراوی ئەمریکا لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، ڤیکتۆریا تەیلۆر لە ئەنجومەنی ئاتلانتیک و ئێریک ترەیگەر لە کارمەندانی لێژنەی هێزە چەکدارەکانی ئەنجومەنی پیراندا دیداریان کرد. لە ٢٠ی ئەیلوولیشدا دیداری بافڵ تاڵەبانی لەگەڵ وەین واڵ و ماتیۆ ڤالنۆڤسکی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی تۆمار کراوە.
ئەم ڕاپۆرتانە لە گرنگترین بەڵگەنامەکان سەبارەت بە چالاکیی سەربەخۆی یەکێتیی نیشتمانی لە واشنتندا هەژمار دەکرێن چونکە سەرەڕای دیاریکردنی ناوی کاربەدەستان، ڕێکەوت و شێوازی پەیوەندیشیان تۆمار کردووە.
لە پاڵ حکوومەتی هەرێم و یەکێتیی نیشتمانیدا، نوێنەرە سیاسییەکانی کوردەکانی سووریایش لە خزمەتگوزارییەکانی کۆمپانیا پیشەیییەکانی لۆبیکردن سوودیان وەرگرتووە. یەکێک لە گرنگترین حاڵەتەکان، گرێبەستی نوێنەرایەتیی ئەمریکیی ئەنجومەنی سووریای دیموکراتە لەگەڵ کۆمپانیای «براونستاین هایت فابەر شەرەک». ئەم گرێبەستە لە دووی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣دا بەسترا و بۆ ماوەی سەرەتایی لە یەکی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ەوە تا کۆتاییی ئازاری ٢٠٢٤، مانگانە ٥٠ هەزار دۆلار هەقدەستی دیاری کرد. لە گرێبەستەکەدا، ئەگەری درێژکردنەوەی شەشمانگەییش پێشبینی کرابوو.
ئەرکی ئەم کۆمپانیایە پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی ئەنجومەنی سووریای دیموکرات لەگەڵ حکوومەتی ئەمریکا، ئاگادارکردنەوەی داڕێژەرانی سیاسەت سەبارەت بە ڕۆڵی هێزەکانی سووریای دیموکرات لە خەباتی دژی داعشدا، ناساندنی پێکهاتەی خۆبەڕێوەبەری لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریادا، زیادکردنی ناسینی سیاسی و ڕاگەیاندنیی ئەو و بەدواداچوونی دەرفەتە ئابووری و دارایییەکان بوو. پەیوەندی لەگەڵ کۆنگرێس، وەزارەتی بەرگری و وەزارەتی دەرەوەیش لە سنووری خزمەتگوزارییەکانی ئەم کۆمپانیایەدا بوو. لە دەقی گرێبەستەکەدا جەخت کرابووەوە کە کۆمپانیا نوێنەری شاندی ئەمریکیی ئەنجومەنی سووریای دیموکراتە، نەک هەموو دامەزراوە پەیوەندیدارەکان بەوەوە.
ڕاپۆرتە تۆمارکراوەکانی ئەم نوێنەرایەتییە لە وەزارەتی دادی ئەمریکایش نیشانی دەدەن کە چالاکییەکەی بە گرێبەست لەگەڵ «براونستاین»ەوە سنووردار نەبووە و دیدارە سیاسی و ڕاگەیاندنییە بەرفراوانەکانیشی گرتووەتەوە. لە ١١ی شوباتی ٢٠٢٥دا، نوێنەرانی ئەنجومەنی سووریای دیموکرات لەگەڵ ئەبراهام حەمادە، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران، دیداریان کرد. لە ١٤ی شوباتدا، ئیلهام ئەحمەد لەگەڵ کارمەندانی لێژنەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئەنجومەنی پیراندا دیدارێکی سەرهێڵی هەبوو و لە ١٨ی شوباتی هەمان ساڵدا، مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات، لە دیدارێکی سەرهێڵیدا لەگەڵ کریس ڤان هۆڵن، سیناتۆری دیموکرات، گفتوگۆی کرد.
لە ئازاری ٢٠٢٥یشدا دیدار لەگەڵ کارمەندانی سیاسەتی دەرەوەی سیناتۆرەکانی وەک برایان شاتز، ڕان جۆنسۆن و مارشا بلاکبێرن لە ڕاپۆرتی ئەم نوێنەرایەتییەدا تۆمار کراوە. هەروەها ئامادەبوون لە کۆبوونەوەکانی دامەزراوە توێژینەوەیییەکان، لەوانە ئینستیتیوتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بنکەی بەرگری لە دیموکراسییەکان، ئەنجومەنی پەیوەندییەکانی دەرەوە و ئینستیتیوتی نیولاینز، بەشێک لە بەرنامەی پەیوەندیی ئەم پێکهاتەیە بووە.
لە پاڵ گرێبەستە فەرمییەکان و کۆمپانیا لۆبیکەرەکاندا، ڕێکخراوە مەدەنییەکان و پێکهاتە کوردییەکانیش لە شێوەدان بە پشتیوانیی گشتی و گواستنەوەی داواکارییەکانی کورد بۆ پێکهاتەی سیاسیی ئەمریکا ڕۆڵیان هەیە. ئینستیتیوتی کوردیی واشنتن کە لە ساڵی ١٩٩٦دا بە دەستپێشخەریی نەجمەددین کەریم دامەزرا، یەکێک لە دێرینترین دامەزراوە کوردییەکانە لەم وڵاتەدا. ئەم ئینستیتیوتە لە بواری توێژینەوە، پەروەردە، بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرت، بەڕێوەبردنی کۆبوونەوە و پشتیوانیکردن لە مافە سیاسی و فەرهەنگییەکانی کورد کار دەکات. دامەزراوە لەم چەشنە بە ڕەخساندنی بسترەی گفتوگۆ لە نێوان چالاکانی کورد، توێژەران و کاربەدەستە ئەمریکییەکاندا یارمەتیی پاراستنی بابەتی کورد لە کارنامەی بازنە سیاسی و کارناسییەکانی واشنتندا دەدەن.
ڕێکخراوی مەدەنیی «پارێزەرانی کوردی ئەمریکی»یش بە شێوەی تایبەت لەسەر پرسەکانی کوردەکانی سووریا چڕ دەبێتەوە. ئەم ڕێکخراوە چالاکیی خۆی لە سێ بواری پشتیوانیی سیاسی، بەشداریی مەدەنی و پەروەردەی گشتیدا پێناسە کردووە و لە ڕێگاکانی وەک ڕاهێنانی ڕێبەرانی کۆمەڵایەتی، هاندانی بەشداریی هەڵبژاردن، بەڕێوەبردنی بەرنامە گشتییەکان و پەیوەندیکردن لەگەڵ نوێنەرانی کۆنگرێسدا کار دەکات. ئەم پێکهاتەیە لە شوباتی ٢٠٢٦دا پشتیوانیی خۆی لە گەڵاڵەی یاسای ڕزگارکردنی کوردەکان ڕاگەیاند و لە هاووڵاتییانی ئەمریکیی خواست بۆ پشتیوانیکردن لەم گەڵاڵەیە پەیوەندی بە نوێنەرەکانی خۆیانەوە بکەن. ئەم نموونەیە، شێوازێکی تری لۆبیکردنە، واتە کۆکردنەوەی کۆمەڵایەتی و سوودوەرگرتن لە توانای دەنگدەران و هاووڵاتییانی ئەمریکی.
یەکێک لە گرنگترین ئامرازە سیاسی و دامەزراوەیییەکانی بەکارهاتوو لە لایەن کوردەکانەوە لە واشنتندا، گرووپی کۆنگرێسیی کورد ـ ئەمریکایە. ئەم گرووپە بە ئامانجی بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی ئەمریکا و کورد و پاراستنی بابەتە پەیوەندیدارەکان بە کوردستانەوە لە کارنامەی ئەنجومەنی نوێنەراندا شێوەی گرتووە. لە پێڕستی گشتیی ئەندامەکانیدا، ناوی نوێنەرانی هەر دوو حیزبی دیموکرات و کۆماریخواز دەبینرێت؛ لەوانە جەیسۆن کرۆو، ئەندی بار، جیم هایمز، مایکڵ مەککاڵ، ئەندی ئۆگلز، تێری سوێڵ، تیم واڵبێرگ و جۆو ویڵسن. جەیسۆن کرۆو لە پێڕستی گشتیی ئەم گرووپەدا وەک هاوسەرۆک ناسێنراوە.
گرنگیی ئەم گرووپە لەوەدایە کە دەرفەتی هێنانەئاراوەی بابەتە کوردییەکان لە چوارچێوەی پێکهاتەیەکی نێوانحیزبیدا دەڕەخسێنێت. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەندامێتیی نوێنەران تێیدا بە مانای پشتیوانیکردنی ئەوان لە هەموو داواکارییەکانی حیزبە کوردییەکان یان ڕەزامەندی لەسەر سەربەخۆییی کوردستان نییە؛ بەڵکوو چوارچێوەیەک بۆ بەدواداچوونی پەیوەندییەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکان بە کوردەوە لە کۆنگرێسدا هەژمار دەکرێت.
لە ئاستی ئەنجومەنی پیرانیشدا لیندسی گراهام، سیناتۆری کۆماریخوازی کارۆلاینای باشوور، و ڕیچارد بلومێنتاڵ، سیناتۆری دیموکراتی کۆنێکتیکۆت، لە گرنگترین سیاسەتمەدارانی پشتیوانی کوردەکانی سووریان. ئەم دوو سیناتۆرە لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا گەڵاڵەیەکیان بە ناونیشانی «یاسای ڕزگارکردنی کوردەکان» پێشکەش کرد. ئەم گەڵاڵەیە داوای سەپاندنی سزاکان دژی کاربەدەستان، دامەزراوە دارایییەکان و کەسانی بیانیی پشتیوانی دەسەڵاتی سووریا، بەفەرمیناسینی ڕۆڵی هێزەکانی سووریای دیموکرات لە خەباتی دژی داعشدا و سەپاندنی سنووردارییەکان لە ئەگەری بەردەوامبوونی هێرشەکان دژی هێزە کوردییەکان دەکات.
سەرەڕای گرنگیی سیاسیی ئەم دەستپێشخەرییە، گەڵاڵە ناوبراوەکە تا دوایین دۆخی فەرمیی بڵاوکراوە لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٦دا نەبووەتە یاسا و دوای پێشکەشکردن و دوو جار خوێندنەوە لە ئەنجومەنی پیراندا بۆ لێژنەی بانکداری، نیشتەجێکردن و کاروباری شارەوانی ڕەوانە کراوە. لەبەر ئەوە، ئەم بابەتە نموونەیەکە بۆ گۆڕینی پشتیوانیی سیاسی بۆ دەستپێشخەریی یاسادانان، نەک پابەندیی یاسایی و جێبەجێکاریی حکوومەتی ئەمریکا.
کۆی ئەم چالاکییانە نیشانی دەدات کە لۆبیکردنی کورد لە ئەمریکادا لە چەند ڕێڕەوێکی هاوتەریبەوە دەچێتە پێش. بەکرێگرتنی کۆمپانیا پیشەیییەکان، دیدار لەگەڵ نوێنەران و کارمەندانی لێژنەکانی کۆنگرێس، پەیوەندی لەگەڵ ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی و وەزارەتی دەرەوە، بەدواداچوونی پرسە بەرگرییەکان لە ڕێگەی وەزارەتی بەرگری و لێژنەکانی هێزە چەکدارەکانەوە، هاوکاریکردن لەگەڵ ناوەندەکانی بیرکردنەوە، چالاکیی ڕاگەیاندن، ڕێکخستنی کۆمەڵگەی کوردی و هەوڵدان بۆ پێشکەشکردن و پەسەندکردنی گەڵاڵە یاسایییەکان، گرنگترین ئامرازەکانی ئەم تۆڕەن. لە بواری ئابووریشدا پەیوەندی لەگەڵ کۆمپانیا ئەمریکییەکان، ژوورەکانی بازرگانی و دامەزراوە چالاکەکان لە کەرتی وزەدا بە ئامانجی بەستنەوەی سەقامگیریی هەرێم بە بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی ئەمریکاوە دەبردرێتە پێش.
لەگەڵ ئەوەشدا، یەکێک لە سنووردارییە سەرەکییەکانی ئەم تۆڕە، پەرتەوازەییی پێکهاتەیی و سیاسیی ئەوە. حکوومەتی هەرێمی کوردستان، یەکێتیی نیشتمانی و نوێنەرە سیاسییەکانی کوردەکانی سووریا هەر یەکەیان لە کۆمپانیا، ڕێکخراو و کەناڵە پەیوەندیی جیاواز سوود وەردەگرن و بە مەرجێک لە چوارچێوەی ستراتیژێکی هاوبەشدا کار ناکەن. هاوکات، قەبارەی بەرزی گرێبەستەکان و ژمارەی دیدارە تۆمارکراوەکانیش بە تەنیا نیشاندەری سەرکەوتنی لۆبیکردن نییە؛ چونکە ئەنجامی ڕاستەقینەی ئەو بە توانای گۆڕینی ئەم پەیوەندییانە بۆ بڕیارە جێبەجێکارییەکان، یارمەتییە دارایییەکان، هاوکارییە ئەمنییەکان و پابەندییە یاسایییە بەردەوامەکانەوە بەستراوە.
بە گشتی، بەڵگەنامە فەرمییەکانی ئەمریکا نیشانی دەدەن کە حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی نووسینگەی نوێنەرایەتی و گرێبەست لەگەڵ کۆمپانیاکانی وەک «بیجیآر»، «ئارێنتفۆکس شیف»، «چارتۆڵ» و «کۆنتینێنتاڵ ستراتیژی»، یەکێک لە بەرفراوانترین تۆڕە پەیوەندییە کوردییەکانی لە واشنتندا دروست کردووە. یەکێتیی نیشتمانیییش بە بەکرێگرتنی «باڵارد پارتنەرز» ڕێڕەوی سەربەخۆی خۆی پەرە پێ داوە و نوێنەرانی کوردەکانی سووریایش لە ڕێگەی نوێنەرایەتیی ئەنجومەنی سووریای دیموکرات و گرێبەستی «براونستاین»ەوە لە هەوڵی پاراستنی پەیوەندی لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیاردانی ئەمریکادا بوون. ئەم پێکهاتانە نیشانی دەدەن کە کوردەکان لە واشنتندا تەنیا پشت بە پشتیوانیی سیاسیی کاتی نابەستن، بەڵکوو بۆ ئامادەبوونی بەردەوام لە ڕەوتی داڕشتنی سیاسەتی ئەمریکادا لە ئامرازە یاسایی، دارایی، دیپلۆماسی، ڕاگەیاندن و مەدەنییەکان سوود وەردەگرن.
ئەو بەڵگە و سەرچاوانەی کە لەم ڕاپۆرتەدا کەڵکی لێوەرگیراوە:
1. وزارت دادگستری آمریکا، گزارش ششماهه دفتر نمایندگی دولت اقلیم کردستان، دوره منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، شامل دریافتیها، هزینهها، پرداختهای مشاورهای و فهرست ملاقاتها:
دریافت سند رسمی FARA شماره ۵۷۸۳
2. وزارت دادگستری آمریکا، گزارش مالی دفتر نمایندگی اقلیم برای نیمه دوم سال ۲۰۲۵ و پرداخت به شرکتهای مشاورهای:
3. قرارداد بیجیآر گروپ با دولت اقلیم کردستان در سال ۲۰۲۵:
قرارداد رسمی BGR با دولت اقلیم
4. قرارداد آرنتفاکس شیف با دولت اقلیم کردستان، فوریه ۲۰۲۵:
5. قرارداد کانتیننتال استراتژی با دولت اقلیم کردستان، اول ژوئیه ۲۰۲۶:
قرارداد رسمی Continental Strategy
6. قرارداد بالارد پارتنرز با انجمن توسعه کردستان به نمایندگی از اتحادیه میهنی کردستان:
7. گزارش ملاقاتها و فعالیتهای ثبتشده بالارد پارتنرز در پرونده اتحادیه میهنی:
گزارش تکمیلی لابی اتحادیه میهنی
8. قرارداد براونستین با مأموریت آمریکایی شورای دموکراتیک سوریه:
9. گزارش فعالیتها و ملاقاتهای مأموریت آمریکایی شورای دموکراتیک سوریه در سال ۲۰۲۵:
گزارش تکمیلی شورای دموکراتیک سوریه
10. سند رسمی طرح قانون نجات کردها، شماره S.3740، پایگاه انتشارات رسمی دولت آمریکا:
11. فهرست عمومی اعضای گروه کنگرهای کرد ـ آمریکایی
12. معرفی و تاریخچه مؤسسه کردی واشنگتن و معرفی سازمان مدافعان کرد آمریکایی.
منبع اصلی اطلاعات مالی و ملاقاتهای رسمی این گزارش، اسناد ثبتشده در وزارت دادگستری آمریکا تحت قانون ثبت نمایندگان خارجی است. این اسناد امکان تفکیک قرارداد، پرداخت، ملاقات انجامشده و درخواست ملاقات را فراهم میکنند و مبنای اصلی ارزیابی شبکه لابی کردها در واشنگتن قرار گرفتهاند.
منابع تکمیلی:
- FARA – efile.fara.gov
- The Amargi: How Iraqi Kurds learned to play Washington’s lobbying game
- The Amargi: Fixers, friends and firms
- The Amargi: Iraqi Kurdish rivalries spill into Washington’s lobbying swamp
- Kurdistan Watch
- Legis1: Hogan Lovells
- Legis1: ArentFox Schiff
- The National Context: PUK and Ballard
- Al-Monitor Lobbying Tracker
- Foreign Policy: Kurds on K Street
- Carnegie: How the Kurds Helped Draw the US Back to Iraq
- Foreign Lobby Report: SDC hires AF International
- Anadolu: SDC and Brownstein
- Kurdpress: Justice for Kurds
- Graham, Blumenthal Introduce Save the Kurds Act
بۆچوونی بەکارهێنەران