اولین قربانی سیاسی منطقه آزاد بانه و مریوان

به گزارش کرد پرس، طی نامه ای از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی در مورخه 16 شهریور تنها پس از 268 روز از شروع به کار منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه و مریوان، مدیریت این منطقه تغییر یافت. این تغییر مدیریت که گفته می شود به دلیل بازنشستگی صورت گرفته است، در ظاهر یک روال اداری به نظر می رسد. هرچند مدیر سابق منطقه آزاد از نیروهای باسابقه کردستان و جزو سرمایه های اجتماعی استان بوده و این تغییر، طبیعتاً تأثیری در شخصیت و جایگاه ایشان نخواهد داشت.

با این حال، در همین مدت کوتاه فعالیت منطقه آزاد، آفت هایی بسراغ این مجموعه امد که شایسته است سرپرست جدید مدیریت، آنها را به عنوان تجربه ای ارزشمند مورد توجه قرار دهد تا این منطقه نوپا از گزند آسیب های روزمره در امان بماند.

غیبت نمایندگان در مراسم آغاز به کار رونمایی از پلاک گذاری منطقه آزاد بانه و مریوان قابل تامل و توجه بود. این غیبت می توانست بیانگر وجود نظرات متفاوت نسبت به این انتصاب باشد؛ موضوعی که می توانست قبل از انتصاب با هماهنگی همه دستگاه های مربوطه صورت بگیرد تا دود آن به چشم اقتصاد استان نرود.

آنچه مسلم است، منطقه آزاد ذاتاً اقتصادی است و ورود سیاست و سیاست بازان به آن می تواند سم مهلکی برای این دروازه توسعه استان باشد.

از همان شروع به کار منطقه آزاد، ردپای برخی سیاسیون در آن مشخص بود و پیش بینی می شد ورود سیاست بازان، فعالیت های اقتصادی این منطقه نوپا را با چالش مواجه کند.

ورود کسانی به هیأت مدیره منطقه آزاد که سیاست را پوششی برای اقتصاد می دانند، نخستین قربانی مدیریت را در منطقه آزاد بانه و مریوان گرفت.

وقتی پای قدرت و ثروت به منطقه آزاد باز می شود نمی توان بستری مناسب برای گشایش اقتصادی استان از آن انتظار داشت.

قابل پیش بینی بود که برخی اعضای هیأت مدیره با هدف و نگاهی خاص، شاید هم هدایت شده، به این مجموعه تحمیل شده باشند. ارتباط بعضی از این اعضا با برخی سرمایه گذاران حاشیه دار با گلچین کردن طرح های درآمدزا، می توانست چالش ها را افزایش دهد.

در اینجا باید تأکید کرد که از ورود همه سرمایه گذاران، چه داخلی و چه خارجی، با هر گرایش و ملیتی باید استقبال کرد؛ زیرا اقتصاد، مرغ وحشی است که بر هر بامی می نشیند، اما با کوچک ترین حرکت غیراقتصادی، رم می کند.

لابی قدرت و ثروت، اگر وارد یک مجموعه اقتصادی شود، می تواند به مراتب خطرناک تر از هر مشکل اداری دیگری باشد.

با وساطت و دفاع یکی از اعضای هیأت مدیره، گل سرسبد منطقه آزاد تجاری که شامل ترمینال صادرات محصولات کشاورزی و دامی منطقه آزاد در بخش مریوان را هدف خود قرار دادند. این ترمینال، مجموعه ای شامل بیش از بیست مجوز، از جمله پمپ بنزین، تیرپارک، سیلوی گندم، پایانه باربری و... را دربرمی گیرد.

از همان ابتدا این شائبه مطرح بود که فردی به عنوان سرمایه گذار، با هدایت و راهنمایی افرادی خاص، مستقیماً به این بخش از منطقه آزاد علاقه مند شده است.

به گفته فعالان اقتصادی مریوان، ردپای یکی از نمایندگان و یکی از اعضای هیأت مدیره در این بسته هلدینگی دیده می شود. البته این موارد، ادعاهایی است که نیازمند بررسی و شفاف سازی رسمی است و انتظار می رود مسئولان منطقه آزاد درباره فرآیند انتخاب سرمایه گذار، نحوه واگذاری و نقش افراد دخیل در این طرح توضیح روشنی ارائه کنند.

زیرا در یک منطقه آزاد تازه تأسیس، حتی شائبه رانت نیز می تواند به اندازه رانت واقعی برای اعتماد عمومی و سرمایه گذاری زیان بار باشد.

کردستان سرمایه گذار کم ندارد

استان کردستان، به خصوص شهرهای بانه و مریوان، سرمایه گذاران بزرگی در سطح کشور دارد که اگر بر اساس انگیزه های توسعه ای و بدون حاشیه های سیاسی تشویق شوند، می توانند علاوه بر استان، منطقه را به دروازه توسعه غرب کشور تبدیل کنند.

سرپرست جدید مدیریت منطقه آزاد بانه و مریوان کار دشواری در پیش دارد؛ از یک طرف فشار حجیم راه اندازی ساختارهای اداری و اجرایی و از طرف دیگر مقابله با هجوم «کرکس های اقتصادی» که سال هاست قوت مردم استان را به گروگان گرفته اند و اکنون بوی رانت به مشامشان رسیده است.

این افراد و جریان ها با فعال کردن همپالکی های خود، در این فرصت اقتصادی استان قصد سیطره بر گلوگاه های اقتصادی استان مفلوک کردستان را دارند.

اگر قرار باشد منطقه آزاد به جای جذب سرمایه گذار واقعی، به محل رقابت صاحبان قدرت و ثروت تبدیل شود، فلسفه ایجاد آن از همان ابتدا زیر سؤال خواهد رفت.

منطقه آزاد، مرکز خرید خودرو نیست

منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه و مریوان استان کردستان به جمع مناطق 7 گانه آزاد تجاری و صنعتی کشور پیوست. پیش از هر موضوعی، لازم است شرح وظایف و مأموریت منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی در جامعه بازتعریف شود.

منطقه آزاد تجاری نه مرکز خرید و فروش خودروهای خارجی است و نه شرکت واگذاری زمین؛ بلکه ظرفیتی است که می تواند توسعه ای جهشی برای هر منطقه ایجاد کند.

تجربه مناطق هجده گانه آزاد کشور نشان می دهد هر منطقه ای که بدون حاشیه های سیاسی و بر اساس منطق اقتصادی فعالیت خود را آغاز کرده، موفق بوده و هر منطقه ای که در گرداب حاشیه های منطقه ای گرفتار شده، مرده متولد شده است.

مناطق آزاد قرار است باری از دوش جامعه بردارند، نه اینکه صرفاً مروج فرهنگ مصرفی در منطقه باشند.

بانه و مریوان؛ یک مزیت کم نظیر اقتصادی ست

مناطق آزاد تجاری هرکدام از مزیت های خاصی برخوردارند، اما منطقه آزاد بانه و مریوان نسبت به دیگر مناطق دارای ویژگی های منحصربه فردی است که اگر مدیریت صحیحی داشته باشد، یقیناً می تواند جهشی اقتصادی در منطقه ایجاد کند.

وجود اقلیم کردستان عراق با فضای باز اقتصادی، در شکل گیری و پویایی منطقه آزاد بانه و مریوان بسیار مؤثر است.

این منطقه با همت نمایندگان مجلس در دولت سیزدهم به تصویب رسید، اما اجرای آن به دولت چهاردهم رسید و با پشتکار نمایندگان مجلس دوازدهم وکارگزاران دولت چهاردهم، علیرغم مشکلات ناشی از جنگ، به مقدمات اجرایی رسید.

اکنون انتظار جامعه استان از مجلس و دولت این است که متعصبانه و مسئولانه، سنگ بنای این منطقه را به دور از حاشیه های سیاسی و بزه های اقتصادی مستقر کنند و فرصت برابر را برای همه سرمایه گذاران، بی حاشیه و بدون تبعیض، در داخل و خارج فراهم آورند تا شاهد رشد و شکوفایی بیشتر منطقه باشیم.

منطقه آزاد بانه و مریوان می تواند یکی از مهم ترین فرصت های اقتصادی تاریخ کردستان باشد؛ اما به یک شرط: این فرصت، قربانی سیاست زدگی، رانت و سهم خواهی نشود.

تغییر مدیران ممکن است بخشی از روال طبیعی مدیریت باشد، اما آنچه نباید طبیعی تلقی شود، ورود مناسبات سیاسی و اقتصادی ناسالم به مجموعه ای است که قرار است آینده اقتصادی بخشی از غرب کشور را رقم بزند.

اکنون نگاه ها به مدیریت جدید منطقه آزاد، دولت و نمایندگان مجلس دوخته شده است. آیا منطقه آزاد بانه و مریوان، دروازه توسعه غرب کشور خواهد شد یا نخستین قربانی سیاست زدگی؟